జీకే గా పీకే ఓకే పీకే గా ఏకే డబలోకే


ఏకే నటించిన పీకే, పీకే నటించిన గోపాల గోపాల ఓకే వారంలో చూసేసాం. జీకే గా పీకే ఓకే పీకే గా ఏకే డబలోకే
రెండిట్లో థీమ్ ఒకటే, దేవుడికీ మనిషికీ మధ్య ఏర్పడ్డ దళారీ వ్యవస్థని ప్రశ్నించడం.
గోపాల గోపాలలో ప్రశ్నలన్నీటికీ మొదట్లోనే దేవుడి ఆమోద ముద్ర పడిపోతుంది. పీకేలో అసలు దేవుడు రంగంలో ప్రవేశించకుండా, ఆయన ఆస్తిత్వానికి భంగం రాకుండా డిబేట్ అంతా మనుషుల మధ్యే జరుగుతుంది.

పీకేలో ఇజాల ప్రిజాల్లో ఇరుక్కుపోయిన మైండ్స్ లో సమస్యలకి తాజా పరిష్కారాలు దొరకడం కష్టం అనే పాయింట్ ఎత్తి చూపిస్తూ గ్రహాంతర జీవిని ప్రవేశపెట్టారు. ఏ సమస్యనైనా అర్ధం చేసుకోవాలంటే ముందుగా దాని ప్రభావం నుంచి మనసు బయట పడాలి. ఫ్రీగా ఆలోచించాలి. అందులో నేనులేను అనుకుని ఒక పరిశీలకుడిగా వ్యవహరించాలి. అప్పుడే సమస్య డైమన్షన్స్ పూర్తిగా అర్ధం అవుతాయి. మూల కారణం తెలుస్తుంది. గ్రహాంతర జీవికి భూలోకవాసుల విశ్వాసాలు, లాజిక్కులు, పరిమితులూ, .. ఏవీ లేవు, తను ఏ చట్రంలోనూ ఇరుక్కోలేదు, ఏ ఛత్రంకిందో దూరి పబ్బం గడుపుకునే అలవాటు లేదు. ఫ్రెష్ గా ఆలోచించి నిజాయితీగా జవాబులు వెతుకుతాడు. అందరికీ చెప్తాడు.భూలోకవాసులతో పోలిస్తే కంప్లీట్ ఔట్-ఆఫ్-ది బాక్స్ థింకింగ్ చేస్తాడని చూపడానికి symbolicగా శరీరం మీద ఏ ఆఛ్ఛాదనా లేకుండా వదిలేసారు, (పాపం!)

అసలు దేవుడు మాత్రం తెరపైకి రాడు. దేవుడున్నాడా లేడా అనే మీమాంస ఎవరికీ కలగదు. రాంగ్ నంబర్, రైట్ నంబర్ల గురించి TV చర్చతోనే కధ ముగుస్తుంది. అయితే దేశం అంతా అట్టుడుకిపోతున్నారైట్ నంబర్ ఏమిటి, అసలది ఉందా, ఉంటే మన్ని పట్టించుకుంటుందా అని హేతువాదులూ, నాస్తికులూ టీవీ చర్చలు పెట్టి అరుచుకోరు, కొట్టుకోరు. అలాగే వివిధ మతాధిపతులు ఏది రైట్ నంబర్ అంటూ నిగ్రహాలు కోల్పోయి ఆగ్రహాలు ప్రదర్శించరు. అవి కూడా కొంచెం చూపెట్టాల్సింది. ఎటూ తేలని ఆ చర్చల వల్ల దేవుడు దిగివచ్చేలోపు ఎవరి సమస్య వాళ్ళు పరిష్కరించుకోవాల్సిందేనన్న మెసేజ్ ఇంకా బలంగా జనంలోకి వెళ్ళేది. God helps those who help themselves అని నమ్మేలా.

గో.గో లో హీరో మైండ్ దేవుడి విషయంలో మొదటినుంచీ అన్.కండిషన్డ్ గానే ఉంది. సో, గ్రహాంతర మస్తిష్కం అవసరం లేకుండా తనే అన్ని ప్రశ్నలూ వేసి వాటికి జవాబులిచ్చేసాడు. దేవుడు అతని సిన్సియారిటీని మెచ్చినా తన వైపు తిప్పుకోడానికి యాక్ట్ ఆఫ్ గాడ్ తో షాకిచ్చి , తన సమస్యని (మనిషికి దేవుడు అర్ధం కాకపోవడం), మనిషి సమస్యని (దేవుడిపై నమ్మకం అంటే మానవత్వం నిలుపుకోవడం అని తెలుసుకోవడం) తీరుస్తాడు. తనకీ మనిషికీ మధ్య దళారులు అవసరం లేదనీ, లేరనీ హీరోకి నిరూపిస్తాడు. అలా నమ్మిన వాళ్లకి, సెపరేట్ గా తనని నమ్మకపోయినా మానవత్వాన్ని నమ్మి చేతల్లో చూపించినవాళ్ళకి తన సహాయం ఉంటుందని అనిపించేలా చేస్తాడు.
పీకేలో లాగే గో.గో లో కూడా అసలు దేవుడి ఉనికిపై చర్చ ఉండదు. దేవుడు సినిమాలోనే ఉన్నాడని మనకి తెలిసినా అందులో పాత్రలకి తెలీదు కదా. మరి ఆయన మీద చర్చ లేకపోతే ఎలా? ఆ చర్చలు పెడితే సినిమాకి కంటెంట్ కోసం కాక పవన్ కళ్యాణ్ కోసం మాత్రమే వచ్చే మూర్ఖాభిమానుల మెదళ్ళు అనవసర శ్రమ పడతాయనేమో దర్శకుడు వాటి జోలికి పోలేదు.
పీకే తన స్వ’గ్రహం’లో దేవుడి గురించిన కాన్సెప్ట్స్ లేనట్టుగానే వ్యవహరిస్తాడు. మైండ్స్ ఫ్రెష్ గా, అన్-కండిషన్డ్-గా ఉండే, సహజంగానే సమదృష్టి, నిజాయితీ కలిగిన జాతినుంచి వచ్చినవాడు అయ్యుంటాడు. అందరూ అలాగే ఉన్న లోకంలో ఆత్మ నుంచి పరమాత్మ వేరు పడి అవతారాలెత్తాల్సిన అవసరం ఉండదు కదా. గో.గో. లో చెప్పినట్టు ప్రతీ మనిషి తనలోనే ఉన్న దేవుణ్ణి గుర్తించి, తన చేతల్లో వ్యక్తీకరిస్తే –
దేవుళ్ళూ-అవతారాలు, గురువులు-మతాలూ-వాటికి పెద్దలు, గ్రంధాలూ-వాటికి రకరకాల భాష్యాలూ, వ్యాఖ్యానాలు అవసరం ఉండదు.
ఒకవేళ ఉన్నా వాటి వల్ల స్పర్ధలు, వివాదాలు, మతమార్పిళ్ళు, మైనారిటీలు, రాజకీయాలు, విద్వేషాలు, వ్యాపారాలు, తీవ్రవాదాలు … ఏవీ ఉండవు
గడ్డాలు, తలపాగాలు, నామాలు, ఫత్వాలు.., ఫట్!
తాయెత్తులు, రుద్రాక్షలు, జాతకాలు, శకునాలు, పుట్టుమచ్చల శాస్త్రాలు…, మటాష్!
వీటన్నిటికీ భక్తి పేరిట ప్రచారం కల్పించే టీవీ ఛానల్స్…, హుష్!హుష్!

ఆధ్యాత్మిక రంగంలో దాన్ని భ్రష్టుపట్టించే దళారీలే కాక మానవత్వం కాపాడే మంచి గురువులూ ఉన్నట్టు గో.గో లో చూపిస్తే, పీకే ఆ పార్టేకాదు అసలు పూర్తిగా దేవుణ్ణి టచ్ చెయ్యకుండా వదిలేసాడు. మొత్తం మీద రెండూ ఆలోచనలు రేకెత్తించాయి. మానవత్వాన్ని గాఢంగా టచ్ చేసాయి. మూఢత్వాన్ని ఎండగట్టాయి. బాబాడమ్ ని బెంబేలెత్తించాయి.ఐతే, లౌకిక వాంఛలేవీ లేకుండా నిజమైన అసలైన దేవుడికోసం, రైట్ నంబర్ కోసం మాత్రమే అన్ని మతాల ఆధ్యాత్మిక దళారీల చుట్టూ తిరుగుతున్న సిన్సియర్ బట్ ఇన్నోసెంట్ భక్తులున్నారు. మూఢాంధులై ఆత్మబలిదానాలు, హత్యాకాండలు చేసే ఉగ్రవాదులూ ఉన్నారు. దేవుడు వాళ్ళని పట్టించుకోకుండా వదిలేస్తాడా, వాళ్ళని సరైన మార్గంలోకి తీసుకురాడా అనే ప్రశ్న కూడా ఉంది. దేవుడు పట్టించుకోడు అంటే ఫత్వాలూ, కమండలంలోని నీళ్ళు జల్లి శాపాలిచ్చేవాళ్ళూ మేమున్నాం అంటూ రెడీ అయిపోతారు. అందువల్ల ఆ టాపిక్ చర్చించకుండా రెండూ వదిలేసాయి. ఐనా ఆ పని అంత వీజీ కాదని తెలుసు. కానీ కనీసం ప్రశ్నలు లేవనెత్తి ఉంటే బావుండేది. పవన్ కళ్యాణ్ పై మూఢ భక్తితో సినిమాకి వచ్చి ఈలలేసి గోల గోల చేసే వాళ్ళని పవన్ చూస్తే మాత్రం వాతలు పెడతాడనిపిస్తుంది.

చివరగా ఇతర మతాల్ని వదిలేసి హిందువులనే ఎక్కువగా టార్గెట్ చేశాయనే విమర్శ అవసరం లేదేమో. ఇతర మతాల్లో ఉన్న రాంగ్ నెంబర్ల కన్నా మన దాంట్లో ఎక్కువ రాంగ్ నెంబర్స్ ఉండే అవకాశం తద్వారా అన్ని రెట్లు ఎక్కువ కన్ఫ్యూజన్ ఉంటాయి. అంతేకాదు. ఇతర మతాల్లో రాంగ్ నెంబర్ని పట్టుకోవడం ఈజీ. ఎందుకంటే ఆల్మోస్ట్ అందరూ తీవ్రవాదుల కేటగిరీలో ఉంటారు. ఏదో విధంగా డ్రోన్స్ వాడైనా లీగల్ గా లేపెయ్యోచ్చు. ఇక్కడలా కాదు చాప కింద నీరులాగా వివిధ సిద్ధాంతాల ముసుగులేసుకుని ప్రజల బలహీనతలతో ఆడుకుని, వాళ్ళని పూర్తిగా నిర్వీర్యుల్ని చేసేస్తున్నారు. చంద్రశేఖరేంద్ర, అరవింద, వివేకానంద, రమణ మహర్షి వంటి గురుత్వం ఉంటే కాదనేవారెవరు? కుహనా గురువులతో, వాళ్ళని నమ్మే మూఢమనస్తత్వాలతో, వోట్ బాంక్ పాలిటిక్స్ తోనే హిందూ ధర్మానికి ప్రాబ్లెమ్. ఆ కోణంలో చూస్తే ఈ సినిమాలు హిందూధర్మానికి మూలస్తంభాలైన తార్కికత, తాత్వికత, నిష్కామకర్మలని హైలైట్ చేసాయనుకోవచ్చు.

ద ఇండియా ఐ లవ్ (1)


YVR's అం'తరంగం'

బాంధవఘర్ నేషనల్ పార్క్.  జీపులో అడవిలోకి వెళ్తున్నాం. తెల్లవారు ఝాము ఐదు అవుతుంటే మౌగ్లీ రిసార్ట్ నుంచి బయల్దేరాం. కటిక చీకటి ప్లస్ చిక్కటి చలి. ఓపెన్ టాప్ జీప్ లో ముందు డ్రైవరూ, వెనక సీట్లో మేమిద్దరం. భాయ్ సాబ్! నీ దగ్గర గన్ ఉందా అని వచ్చీ రాని హిందీలో అడిగా. గన్ గిన్ ఏమవసరంలేదు సాబ్. మనం జీపులో ఉన్నంతసేపూ పులి మన జోలికి రాదు. నా సీటు పక్కనుంచి రెండడుగుల దూరంలో పులి నడుచుకుపోవడం ఎన్నిసార్లు జరిగిందో లెక్కేలేదు అన్నాడు. ఇప్పుడు పులిని అంత దగ్గర్నుంచి చూడడం అవసరమా అనే ప్రశ్న మనలో రావాలి కదా. రాలేదు. జిమ్ కార్బెట్, కెన్నెత్ ఆండర్సన్ ల అనుభవాలని ఉపాసించిన, వాళ్ళ పుస్తకాలని ఔపోసన పట్టిన పుణ్యఫలమో ఏమో అస్సలు భయం వెయ్యలేదు. భయం వెయ్యలేదా? లోపలున్న భయం బయటపడలేదా? తెలీదు. డిసెంబర్ కావడంతో అత్యంత ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణం. సాలవృక్షాలు (ఏగిస / Sal), వెదురు పొదలు నిండిన అడవి. మధ్య మధ్య పచ్చిక బయళ్ళు, చిన్నపాటి యేళ్ళు, అక్కడక్కడా రాళ్ళ గుట్టలు, ……దూరంగా కొండల మీద బాంధవఘర్ ఫోర్ట్.

నిశ్శబ్దంగా ఉన్న అడవిలో మట్టి రోడ్డు మీద ఎక్కువ చప్పుడు లేకుండా జీపు వెళ్తోంది. బాట, అడవిబాటకి రెండు పక్కలా జంగిల్ జయింట్స్ అన దగ్గ టేకు, ఏగిస, విప్ప (mahuva) చెట్లు. వాటి మధ్య నుంచి అప్పుడే ఉదయిస్తున్న…

View original post 962 more words

ద ఇండియా ఐ లవ్ (1)


బాంధవఘర్ నేషనల్ పార్క్.  జీపులో అడవిలోకి వెళ్తున్నాం. తెల్లవారు ఝాము ఐదు అవుతుంటే మౌగ్లీ రిసార్ట్ నుంచి బయల్దేరాం. కటిక చీకటి ప్లస్ చిక్కటి చలి. ఓపెన్ టాప్ జీప్ లో ముందు డ్రైవరూ, వెనక సీట్లో మేమిద్దరం. భాయ్ సాబ్! నీ దగ్గర గన్ ఉందా అని వచ్చీ రాని హిందీలో అడిగా. గన్ గిన్ ఏమవసరంలేదు సాబ్. మనం జీపులో ఉన్నంతసేపూ పులి మన జోలికి రాదు. నా సీటు పక్కనుంచి రెండడుగుల దూరంలో పులి నడుచుకుపోవడం ఎన్నిసార్లు జరిగిందో లెక్కేలేదు అన్నాడు. ఇప్పుడు పులిని అంత దగ్గర్నుంచి చూడడం అవసరమా అనే ప్రశ్న మనలో రావాలి కదా. రాలేదు. జిమ్ కార్బెట్, కెన్నెత్ ఆండర్సన్ ల అనుభవాలని ఉపాసించిన, వాళ్ళ పుస్తకాలని ఔపోసన పట్టిన పుణ్యఫలమో ఏమో అస్సలు భయం వెయ్యలేదు. భయం వెయ్యలేదా? లోపలున్న భయం బయటపడలేదా? తెలీదు. డిసెంబర్ కావడంతో అత్యంత ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణం. సాలవృక్షాలు (ఏగిస / Sal), వెదురు పొదలు నిండిన అడవి. మధ్య మధ్య పచ్చిక బయళ్ళు, చిన్నపాటి యేళ్ళు, అక్కడక్కడా రాళ్ళ గుట్టలు, ……దూరంగా కొండల మీద బాంధవఘర్ ఫోర్ట్.

నిశ్శబ్దంగా ఉన్న అడవిలో మట్టి రోడ్డు మీద ఎక్కువ చప్పుడు లేకుండా జీపు వెళ్తోంది. బాట, అడవిబాటకి రెండు పక్కలా జంగిల్ జయింట్స్ అన దగ్గ టేకు, ఏగిస, విప్ప (mahuva) చెట్లు. వాటి మధ్య నుంచి అప్పుడే ఉదయిస్తున్న సూర్యుడి లేత కిరణాలు. దూరంగా మైదానంలా ఉన్న ప్రదేశంలో ఆహారం కోసం గడ్డిని కెలుకుతూ నెమళ్ళ గుంపు. జీపుకి ముందు ఓ ఫర్లాంగు దూరంలో రోడ్డు దాటుతూ జింకల గుంపు. ఎక్కువగా తెల్ల చుక్కల జింకలు (AXIS AXIS).

రాంభగత్, మా జీపు డ్రైవరు, మేఁవాఁ ప్రశాంతతని ఆస్వాదించడానికి ఓ రెండు నిమిషాలు అక్కడ ఆపాడు. నిశ్శబ్దంగా ఆ వాతావరణాన్ని కళ్ళతో, చెవులతో శ్వాసతొ పాటుగా పీల్చుకుంటూ చూస్తున్న మా మధ్య మంచుతో తడిసిన విప్పచెట్టు రెమ్మ నిశ్శబ్దంగా రాలింది. అడవితల్లి ప్రేమగా పిలుస్తోందా? అడవిలో అతి ప్రశాంతమైన అత్యంత ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణంలో టిఫిన్ చెయ్యడం ఒక అనుభవం. It must be one of the most peaceful breakfasts one can ever have on earth. Only sound that could be heard was that of water droplets falling from leaf to leaf on their early dawn journey towards mother earth. That silence and solitude were not electrified yet as the king, of the jungle, was not on the scene.

ఈ అడవిని మూడు రోజుల్లో వదిలి వెళ్ళిపోవాలి, ఎలా? జీపు స్పీడందుకుంది. ఎర్రమట్టి రోడ్ మీంచి దుమ్ము రేగుతోంది. అయినా ఎలాంటి ఇరిటేషన్, తుమ్ములు లేవు. కాలుష్యంలేని మట్టి, గాలి. చలికి ముఖాలు ఎర్రగా అయిపోతున్నాయి. రాంభగత్ మాత్రం స్పీడు తగ్గించలేదు. వీలైనన్ని పులుల్ని మాకు చూపెట్టాలని అతని తాపత్రయం.

బాంధవఘర్ నేషనల్ పార్క్ మధ్యప్రదేశ్ లొ ఉమరియా జిల్లాలొ ఉంది. జబల్ పూర్ నుంచి మేం కార్లో వెళ్ళాం. మూడు గంటలు పట్టినట్టు గుర్తు. అంతగా డెవలప్ కాని (thank god!) ప్రాంతాల గుండా వెళ్తుందేమో మార్గం చాల అందంగా, గోధుమ, ఆవాలు, శనగ లాంటి పంటపొలాల మధ్య సాగుతుంది. ఎక్కడ చూసినా ఓ రకమైన అడవి వాతావరణం. గిరిజన ప్రాంతం. చిన్నప్పుడు చూసిన అడవి సినిమాల్లో కోయగూడాలు కనిపించినప్పుడు విన్పించే బాక్ గ్రౌండ్ మ్యూజిక్ ఉంటుందే అది చెవుల్లో వినబడుతోంది. కలలు కళలకే కాదు, చెవులకీ ఉంటాయనమాట. మా ప్రయాణం  మధ్యాహ్నం రెండుకి మొదలై రాత్రి ఏడు వరకు సాగింది.

Bgarh 001
దార్లో గోధూళి వేళ…..

వందల ఆవులు రోజంతా పొలాల్లో, చిట్టడవుల్లో మేతకి తిరిగి తిరిగి గ్రామాలకి చేరుకుంటున్న దృశ్యం.

నాన్నతో సైకిల్ రౌండ్ కొడుతూ ఓ మూడేళ్ళ బుల్లిది

రోడ్డు పక్క పొలాల సరిహద్దు గోడల మీద కొండముచ్చులు లంగూర్స్, (ముచ్చు అనే పదం వల్ల అ సీన్ లో ఉన్న అందం ఈ మాట వల్ల తగ్గుతోంది, preconceived ideas influence what we see and hear, sometimes what we write)

దూర దూరంగా పొలాల్లో ఉన్న ఇళ్ళు, మంచెలు;

ఏ జన్మలోనో ఈ ప్రదేశంలోనే పుట్టి పెరిగి ఈ నేటివిటీ ఆత్మలో నిండిపోయి ఈ జన్మకీ ఆ వాసన మిగిలిపోయినట్టు… ఓ చిన్న పొలం కొనుక్కుని ఇలాంటిచోట సెటిల్ ఐపోవాలని ఆత్మఘోష. దార్లో కట్ని, స్లీమనాబాద్, ఉమరియా కాక కొన్ని చిన్న చిన్న గ్రామాలు చూసుకుంటూ సాగిపోయాం. రాత్రి తొమ్మిది పది ప్రాంతాల్లో బాంధవఘర్ చేరుకుంటే రోడ్డు దాటుతున్న పులుల్ని చూడొచ్చు, లక్కు బావుంటే. 105 sq. km వైశాల్యం ఉన్న ప్రధాన అడవిలో (core area) 27 పులులు ఉన్నాయట. చాలా ఎక్కువ ఆ వైశాల్యానికి. యావరేజ్ 1 sq.km కి 3 లేక 4 ఉంటాయనమాట. ఒకో మగ పులి దాదాపు 60 to 100 sq. km, ఆడ పులి 20 sq.km రేంజిలో తిరుగుతూ, ఆ రేంజిని కాపాడుకుంటూ ఉంటాయి. దీన్ని బట్టీ బాంధవఘర్ అడవి, 27 పులులకి చూస్తె ఎంత ఇరుకో అర్ధమౌతుంది! అందుకే కొన్ని అరణ్యాన్ని దాటి బయటికి, అంటే సెమీ-ఫారెస్ట్ లొకి వస్తాయి. మనిషికి, మృగానికి సంఘర్షణ మొదలౌతుంది. ఇక్కడ ఇది నిరంతర వ్యవహారం. పులులు కాక చిరుతపులులు, ఎలుగుబంట్లు, ఇంకా ఇతర చిన్న మాంసాహార జంతువులకీ నివాసం ఈ అరణ్యం. అన్నిటినీ డామినేట్ చేస్తూ పెద్దపులులు అడవిని తమ స్వంతం చేసుకున్నాయి. చిరుతలు, ఎలుగుబంట్లు అతి అరుదుగా కనిపిస్తాయి. పులి కంటబడితే అవి బతికి బయటపడ్డం డౌటే. మధ్యప్రదేశ్ లోనే ఉన్న పన్నానేషనల్ పార్క్ లొ అని గుర్తు, ఓ ఎలుగుబంటిని పులి తింటున్న ఫోటో చూసాను. ఇద్దరు అమెరికన్స్ ఏనుగుల దంతాలకి కెమేరాలు వేలాడదీసి పులుల్ని ఫాలో అయ్యి వాటి దిన చర్యని డాక్యుమెంటరీగా తీసారు. ఆ సందర్భంలోనే ఎలుగుని తింటున్న పులి వాళ్ళ కంటబడింది. బాంధవఘర్ పార్క్ లొ సీత అనే ఆడ పులి ఉండేది. నేషనల్ జియోగ్రాఫిక్ డాక్యుమెంటరీల ద్వారా చాల వరల్డ్ ఫేమస్ అయింది. అది కొండచిలువని చంపి పిల్లల కోసం తీసుకు వెళ్తున్న దృశ్యాలు ఉన్నాయి. మామూలుగా జింక, కణుజు, అడవిపంది పెద్ద పులికి మెయిన్ మెనూ. అప్పుడప్పుడూ గౌర్ (Indian Bison), ఖడ్గమృగం పిల్లలు, ఏనుగు గున్నలని కూడా ట్రై చేస్తాయి. బాంధవఘర్ లో ఏనుగులు, ఖడ్గమృగాలు లేవు. చైనీస్ ఫుడ్ మీదకి మనసు పోయినప్పుడు కొండ చిలువ, ఎలుగుబంటి, ఒకోసారి కోతి లాంటివి తింటాయేమో!

చైనీస్, కొరియన్స్, I think Japanese also, … వీళ్ళందరికీ పులిని తినడం మీదకి మనసు పోతూ ఉంటుంది. ఒక ఫిలిపినో తను చైనాలో టైగర్ మీట్ తిన్నట్టు చెప్పాడు, I don’t like you అన్నాను. ఖర్మ! ఇండియాలోనే మూఢనమ్మకాలు ఎక్కువనుకుంటే ఈ మంగోలాయిడ్ జాతులకి మరీ weird నమ్మకాలు. మూగ జంతువుల ప్రాణాల మీదకి తెచ్చే నమ్మకాలు. పోనీ వాటిని ఒక్క దెబ్బకి చంపుతారా అంటే అలా కాదు. వీలయినంత క్రూరంగా చంపాలి, అదీ నమ్మకంలో భాగమే. పాములు, కోతులు, ఎలుగుబంట్లు … మహాహింసకి గురౌతున్నాయి. ఆ దేశాల్లో పులిజాతి అంతరించిపోయింది, చైనాలో కొన్ని ఉన్నాయి. వాళ్ళ ట్రెడిషనల్ మెడిసిన్ కి అవసరమైన పులి కొవ్వు, ఎముకలు, వగైరాలకి ఇండియానే సరఫరా కేంద్రం. 2005లొ అరెస్టయిన సంసార్ చంద్ అనే poacher (దొంగవేటగాడు అన్న తెలుగు డిక్షనరీ అర్ధం నాకు నచ్చలేదు) కొన్ని వందల పులులు, చిరుతల్ని మట్టు పెట్టాడు. చైనీస్ మార్కెట్ లొ టైగర్ ప్రోడక్ట్స్ కి ఉన్న డిమాండ్ వాడి చేత ఈ పని చేయించింది. ఈ మధ్యే వాడి అనుచరులు చాలామంది అరెస్ట్ అయ్యారు. శారిస్క సాంక్చువరీ లొ ఉన్న పులులన్నిటినీ ఈ గాంగే పొట్టన పెట్టుకుందని అనుమానం. ఇలాంటి క్రిమినల్స్ కాక థాయ్ లాండ్ లొ మరో రకం శత్రువులున్నారు పెద్దపులికి. టైగర్ జూ పేరుతో దాదాపు వంద పులులు, చిన్న పిల్లలతో కలిపి, ఒక టూరిస్ట్ అట్రాక్షన్ ఉంది. అక్కడ పులి ప్రక్కన కూర్చుని ఫోటోలు తీయించుకోవచ్చు. పులి పిల్లలతో ఆడుకోవచ్చు. ఇవన్నీ ఒక ఎత్తు, పులుల్ని ఒక ఎన్-క్లోజర్ లొ డైరీ ఫాంలో ఆవులూ, గేదెల్ని ఉంచినట్టు ఉంచడం మరో ఎత్తు. వాటిలో కొన్ని రోజూ టైగర్ సర్కస్ లొ పాల్గొంటాయి. సర్కస్ కోసం అన్ని టైగర్స్ ఎందుకో అర్ధం కాదు. కొందరు జంతుప్రేమికులు అనుమానాలు వ్యక్తం చేసారు, ఈ పులుల్ని వాటి body parts కోసం పెంచుతున్నారని, వాటిని చంపి మాంసం, ఎముకలు, … ఎగుమతి చేస్తారని. అయితే కొన్ని థాయ్ బుద్ధిస్ట్ ఆలయాల్లో కూడా మచ్చికయిన పులుల్ని బౌద్ధ బిక్షువుల పర్యవేక్షణలో ఉంటాయి. అవి టూరిస్ట్ అట్రాక్షన్ అవడంతో ఆలయాలకీ రాబడి పెరుగుతుంది. కాకపోతే పులుల్ని మత్తుపదార్ధాలు పెట్టి, కోరలు, గోళ్ళు తీసేసి నిస్తేజంగా ఉంచుతారు. చంపి ఎగుమతి చేసినా, జీవఛ్ఛవాలుగా వుంచినా రెండూ తప్పేకదా?

The tiger is a large-hearted gentleman with boundless courage and that when he is exterminated – as exterminated he will be, unless public opinion rallies to his support-India will be the poorer by having lost the finest of her fauna.

-Jim Corbett

కార్బెట్ మాటలు నిజమయ్యే సమయం ఎంతో దూరంలో లేదనిపిస్తోంది కదా పులికి “మనుషులు” చేస్తున్న దగా చూస్తుంటే. (ఇది పోస్ట్ చేయడానికి రెండ్రోజుల ముందు పేపర్లో న్యూస్, దేశంలో పులుల సంఖ్యా పెరిగిందని. 2010లో 1400 ఉన్న ఈ “భారతీయుల” జనాభా 2000+ అయిందిట. సంతోషం. పులుల్ని భారతీయులన్నందుకు ఎవరికైనా మనోభావాలు దెబ్బతింటాయా? తినకూడదు. జంతువులతో కూడా పోల్చదగని మనుషులున్న కాలంలో పులిని మనిషిలా చూస్తే తప్పేముంది. ఈ మనోభావాల గోల లేని కాలంలో జిమ్ కార్బెట్ పులిని లార్జ్ హార్టెడ్ జెంటిల్మాన్ అని అననే అన్నాడు.)

బాంధవఘర్ పార్క్ లొ ప్రవేశానికి మూడు గేట్లు ఉన్నాయి. టూరిస్టులకి గేట్ 1, గేట్ 2 లు మాత్రమె తెరుస్తారు. గేట్ 3 పార్క్ స్టాఫ్ కే. అడవిలోకి మా మొదటి ట్రిప్పు గేట్ 2 నుంచి మొదలైంది. లోపలికి వెళ్తూనే ముందు చెప్పిన నెమళ్ళు, జింకలు, సూర్య కిరణాలు, మంచులో తడిసిన మహువా కొమ్మ, …. అవి దాటుకొని కొంతదూరం వెళ్ళాక చాలా ఎత్తైన చెట్లు, గుబురు పొదలు ఉన్న ఒక చోట జీపాగింది. ఇక్కడే ఛార్జర్ చనిపోయాక దాన్ని సమాధి చేసారు అని గైడ్ చెప్పాడు. ఛార్జర్ అంటే బాంధవఘర్ నేషనల్ పార్కుకి బ్రాండ్ అంబాసిడర్ అనదగిన రాయల్ బెంగాల్ టైగర్.

**స’శేషం’**

 

ఆరు నెలలు తీరని కలలు, విగ్రహరాజకీయాలు మరియు On what item girls should be called.


YVR's అం'తరంగం'

మొన్న ఈనాడులో ఆరు నెలలు తీరని కలలు టైటిల్ తో వచ్చిన వార్త – “ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన జరిగి మంగళవారానికి ఆరునెలలయింది. విభజన చట్టంలో ఎపీకిచ్చిన హామీల అమలును గుర్తు చేసుకొనే ప్రతి ఒక్కరి నుంచి నిట్టూర్పే వినిపిస్తోంది….” – ఇలా సాగిన కధనం చివరికి విభజన బిల్లు ఆమోద సమయంలో రాజ్య సభలో మన్మోహన్ ఇచ్చిన హామీలని గుర్తు చేస్తూ ముగిసింది. మోడీ ప్రభుత్వంపై విరుచుకుపడలేదు కానీ హామీలు నెరవేర్చడంలో తాత్సారం గురించి సణుగుడు ఉంది. ఈ సణుగుడు తీవ్ర విమర్శగా మారుతుందా లేదా అనేది ఎనీబడీస్ గెస్.

ఈ మధ్య అమిత్ షా రెడిఫ్ కి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూ లో చెప్పింది వింటే, రీడింగ్ బిట్వీన్ ద లైన్స్ అనే అలవాటు మనకుంటే ఆలారం బెల్స్ మోగుతాయి. “మా పార్టీని బలోపేతం చెయ్యడమే మా అజెండా. ఎక్కడెక్కడ పార్టీకి బలం తక్కువగా వుందో అక్కడ దాన్ని పటిష్టం చేస్తాం అంటే కానీ ఇతర పార్టీలకి వ్యతిరేకంగా పనిచేసే నెగెటివ్ అజెండా మాకు లేదు,” అన్నాడు. మహారాష్ట్ర ఎలక్షన్ల ప్రచారంలో మోడీ, “సంకీర్ణ ప్రభుత్వాలకి కాలం చెల్లింది,” అన్నాడు. అన్నీ కలిపి చూస్తే బీజేపీ ప్రాంతీయ పార్టీలకి ఓ మెసేజ్ ఇచ్చినట్టే ఉంది. నేనే ఒక ప్రాంతీయ పార్టీ అధినేతనైతే అమిత్, మోడీల మాటలు నెగెటివ్ సెన్స్ లోనే అర్ధం చేసుకుంటా. పైకి చెప్పను కానీ నా జాగ్రత్తలో నేనుంటా.

ఇప్పుడే…

View original post 815 more words

ఆరు నెలలు తీరని కలలు, విగ్రహరాజకీయాలు మరియు On what item girls should be called.


మొన్న ఈనాడులో ఆరు నెలలు తీరని కలలు టైటిల్ తో వచ్చిన వార్త – “ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన జరిగి మంగళవారానికి ఆరునెలలయింది. విభజన చట్టంలో ఎపీకిచ్చిన హామీల అమలును గుర్తు చేసుకొనే ప్రతి ఒక్కరి నుంచి నిట్టూర్పే వినిపిస్తోంది….” – ఇలా సాగిన కధనం చివరికి విభజన బిల్లు ఆమోద సమయంలో రాజ్య సభలో మన్మోహన్ ఇచ్చిన హామీలని గుర్తు చేస్తూ ముగిసింది. మోడీ ప్రభుత్వంపై విరుచుకుపడలేదు కానీ హామీలు నెరవేర్చడంలో తాత్సారం గురించి సణుగుడు ఉంది. ఈ సణుగుడు తీవ్ర విమర్శగా మారుతుందా లేదా అనేది ఎనీబడీస్ గెస్.

ఈ మధ్య అమిత్ షా రెడిఫ్ కి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూ లో చెప్పింది వింటే, రీడింగ్ బిట్వీన్ ద లైన్స్ అనే అలవాటు మనకుంటే ఆలారం బెల్స్ మోగుతాయి. “మా పార్టీని బలోపేతం చెయ్యడమే మా అజెండా. ఎక్కడెక్కడ పార్టీకి బలం తక్కువగా వుందో అక్కడ దాన్ని పటిష్టం చేస్తాం అంటే కానీ ఇతర పార్టీలకి వ్యతిరేకంగా పనిచేసే నెగెటివ్ అజెండా మాకు లేదు,” అన్నాడు. మహారాష్ట్ర ఎలక్షన్ల ప్రచారంలో మోడీ, “సంకీర్ణ ప్రభుత్వాలకి కాలం చెల్లింది,” అన్నాడు. అన్నీ కలిపి చూస్తే బీజేపీ ప్రాంతీయ పార్టీలకి ఓ మెసేజ్ ఇచ్చినట్టే ఉంది. నేనే ఒక ప్రాంతీయ పార్టీ అధినేతనైతే అమిత్, మోడీల మాటలు నెగెటివ్ సెన్స్ లోనే అర్ధం చేసుకుంటా. పైకి చెప్పను కానీ నా జాగ్రత్తలో నేనుంటా.

ఇప్పుడే వచ్చిన వార్త –

బీజేపీ, టీడీపీలది విడదీయరాని బంధం. టీడీపీని బలహీన పరిచే ఉద్దేశం మాకులేదు. ఏపీ వ్యవహారాలు అమిత్ షా కి అప్పగించడం వెంకయ్య నాయుడు పై నమ్మకం లేక కాదు. అదంతా కాంగ్రెస్ ఊహా గానం – ఇది ఏపీలో బీజేపీ మంత్రి కామినేని శ్రీనివాస్ ఉవాచ.

రాజకీయాల్లో శాశ్వత శత్రువులు, మిత్రులు ఉండరని కదా ట్రెడిషనల్ విజ్డమ్. దానికనుగుణంగానే నడుస్తాయి పార్టీని పటిష్టం చేసే చర్యలు. శత్రువులు మిత్రులెప్పుడవ్వాలి? మిత్రులు శత్రువులెప్పుడవ్వాలి? వీటికి ముక్కుసూటి సమాధానం ఉండదు, ఎప్పటికప్పుడు పార్టీ అధికారం అందుకోడానికి సిద్ధంగా ఉండేలా ప్రిపేర్ చెయ్యడమే పార్టీని పటిష్టం చెయ్యడమంటే. కన్స్ట్రక్టివ్ అప్పోజిషన్ గా ఉంటూ ప్రజల విశ్వాసం పొందడం ఒక పధ్ధతి. పాజిటివ్ అప్రోచ్. తెర వెనక పావులు కదిపి పార్టీ బలపడాల్సిన పరిస్థితులు కల్పించుకోవడం మరో పధ్ధతి. ఆంధ్రా తెలంగాణా రాష్ట్రాలు ఏర్పడి ఆర్నెల్లయినా ఇంకా స్టెబిలైజ్ అవ్వలేదు. అనేక సమస్యలకి పరిష్కారాలు ఇంకా వెదుకుతూనే వున్నారు. రెండు చోట్లా ప్రతిపక్షాలు కూడా అయోమయంలోనే ఉన్నాయి. పార్టీ పటిష్టానికి ఇంతకన్నా మంచి అవకాశం ఉంటుందా? తెలివైనవాడు ఆవకాశం కోసం వెయిట్ చెయ్యక, అవకాశం సృష్టించుకుంటాడు కదా. సమస్యల పరిష్కారానికి కేంద్రంలో ఉన్న పార్టీయే రాష్ట్రంలో కూడా ఉంటే మంచిదనే అభిప్రాయం ప్రజల్లో కలిగించడం ఈ సమయంలో మంచి స్ట్రేటజీ. ముందు ఏ రాష్ట్రంలో పార్టీని పటిష్టం చెయ్యాలో అక్కడ కేంద్రం నుంచి పనులు వేగంగా జరక్కుండా, సాంకేతికపరమైన ఇబ్బందులు ఎత్తి చూపించి ఆ పరిస్థితికి రాష్ట్రప్రభుత్వానిదీ, పాత కేంద్ర ప్రభుత్వానిదే బాధ్యత అన్నట్టు బిల్డప్ ఇవ్వచ్చు. పార్టీ కాడర్ చేత అసెంబ్లీల్లో గొడవలు ధర్నాలు, సత్యాగ్రహాలు చేయించొచ్చు. ఆ రకంగా పార్టీకి విజిబిలిటీ తెప్పించి, వీలుని బట్టీ అధికారం గుంజుకోవచ్చు. అధికారం సంగతెలా ఉన్నా అసెంబ్లీ సీట్లు, పార్లమెంట్ సీట్లు పెంచుకోవచ్చు. ఏపీలో మిత్రపక్షం కనక కొంచెం కష్టం, స్లో ప్రాసెస్. ఐనా ట్రై చెయ్యడంలో తప్పులేదు కదా. తెలంగాణాలో ఐతే ఎక్కువ మొహమాటం పడక్కర్లేదు.

***

మొన్న కొత్తగా రాజకీయాల్ని ప్రభావితం చేస్తున్న ఓ ప్రముఖవ్యక్తి విగ్రహం తయారౌతోందని న్యూస్ వచ్చింది. ఇదేంటబ్బా ఈయనేదో కొత్త రకం రాజకీయానికి తెరలేపుతాడనుకుంటే విగ్రహాలంటూ కొత్త సీసాలో పాత సారా పోసేస్తున్నాడూ అనిపిం చింది. పార్టీ కార్యకర్తల, అభిమానుల అత్యుత్సాహమే కానీ ఇది ఈయనకిష్టమయ్యే విషయం కాదనిపించింది. అక్కణ్నుంచి ఆలోచన అసలు ఈ విగ్రహ రాజకీయాల కధ కమా మిషుల వైపు మళ్లింది. చివరికి ప్రతీ ఒక్క నాయకుడూ తన విగ్రహమో, తన పార్టీ అధినేత విగ్రహమో లేదా ఇంకా రాజకీయాల్లో వాడుకోబడుతున్న ఏ ప్రముఖ నేత విగ్రహమో, ఏదో ఒకటి కానీ అన్నీ కానీ, ప్రతిష్ట-నాశనము-పునఃప్రతిష్ట -విగ్రహ శుద్ధి -విగ్రహ పూజ అను బహుళార్ధ సాధక ప్రాజెక్టుని తలకెత్తుకోవటం చాలా అవసరం అని తేలింది. ఎలాగంటే –  విగ్రహాలు ఎలాంటి వాళ్లకి పెట్టాలి? స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, అమరవీరులు, తెలుగు వెలుగులు, ఎట్సెట్రా, ఎట్సెట్రా. ఈ విషయం మనందరికీ తెలుసు. నిజంగా తెలియాల్సినవాళ్ళకీ తెలిస్తే మీడియాకీ, జనానికీ చాల టైం కలిసి వస్తుంది. అని మనం అనుకుంటాం. వాళ్ళు తెలుసుకోట్లేదు అనుకుంటాం కానీ అసలు సంగతి అది కాదు. వాళ్లకి తెల్సు.

విగ్రహరాజకీయాలు న్యూస్ పేపర్ల వరకే అని, జనం ఐదేళ్లపాటు తమని మర్చిపోకుండా ఉండేందుకు ఛోటా మోటాలు చేసే డ్రామాలనీ, విగ్రహాలు ధ్వంసం చెయ్యడం, పాలాభిషేకాలు, వంటివి పొలిటికల్ గిమ్మిక్స్ అని – అనుకుంటే అది అమాయకత్వం. నాయకులంటే విజనరీస్ అని నమ్మితే విగ్రహ రహస్యం అర్ధం అవుతుంది. విగ్రహ రాజకీయాల వెనక ఒక విజన్ ఉంది. అది డొమెస్టిక్ ఎకానమీని పటిష్టం చెయ్యడం.

ఫరెక్జాంపుల్ –

ఉన్న విగ్రహాలని విరగ్గొట్టి, కొత్తవి పెట్టడం వల్ల అవి తయారు చేసే వాళ్ళకి ఉపాధి. మామూలుగా వినాయక చవితి టైములో బిజీగా ఉండే వీళ్ళు సంవత్సరమంతా బిజీ అయిపోతారు.

విగ్రహాలు లేనిచోట కొత్తవి పెట్టడం – ఇదీ ఉపాధి కార్యక్రమమే

వీలైనప్పుడల్లా పాలాభిషేకాలు చెయ్యడంవల్ల   డైరీ ఇండస్ట్రీకి చేయూత

అభిషేకంతో పొంగి పొరలిన పాల వల్ల విగ్రహం చుట్టూ చేరిన బురదలో మస్కిటో బ్రీడింగ్ జరుగుతుంది. జ్వరాలు, ఎట్సెట్రా ప్రబలి లోకల్ మందుల షాపులు, నాటు&మోటు వైద్యులకి మంచి బిజినెస్

ఇవి కాక కాకి రెట్టలు క్లీన్ చెయ్యడం; పాత విగ్రహాలకి రంగులు వెయ్యడం వంటి పుణ్య కార్యాల వల్ల ఆయా పన్లు చేసేవారికి పని. విగ్రహాలు ఎంత ఎక్కువగా స్థాపిస్తే అంత ఎక్కువ ఉపాధి అవకాశాలు. పనిలో పని కాకుల జనాభానీ పెంచితే ఏడాదంతా పెయింటింగ్ & క్లీనింగ్ వృత్తివారికి చేతినిండా పని. అన్ని విగ్రహాలున్నాయి మరి.

విగ్రహ స్థాపన, విధ్వంసనాది పుణ్యకార్యాలు గూండావృత్తిలో వున్న పౌరశ్రేష్ఠులకి, వాటికి కవరేజ్ ఇచ్చే మీడియా వారికీ ఇతరత్రా విషయాలేవీ లేనప్పుడు పని కల్పించి ఉపయోగపడతాయి.

ఇంకో మెట్టు పైకెక్కి మాయావతి స్టైల్లో స్టేట్ అంతా తన విగ్రహాలతో పాటు పార్టీ గుర్తుకీ విగ్రహాలు పెట్టేస్తే అది కుంభకోణం స్థాయికి అప్ గ్రేడ్ అయ్యి, దాన్నిఇన్వెస్టిగేట్ చెయ్యడానికి మళ్ళీ కమిషన్లు, కేసులు, వగైరా… ఆయా పనులు చేయాడానికి నియమితులయ్యే రిటైర్డ్ జడ్జీలు, వారికి కావాల్సిన మందీ మార్బలం….

ఆహాహా! ఎంత ఎంప్లాయిమెంట్ జెనరేషన్ + ఎంతటి డెవలప్-మెంట్ ఆఫ్ డొమెస్టిక్ ఎకానమీ! ఈ కారణాలవల్ల విగ్రహరాజకీయాలని వ్యతిరేకించడం కన్నా బలపరచడమే దేశానికి మంచిదని తెలుస్తోంది. ఆర్ధిక వ్యవస్థని, ఉపాధి అవకాశాలని పెంచటానికి ఇవన్నీ ఉపయోగపడతాయని నాయకులు, అభిమానులు ఈ ప్రాజెక్టులని ప్రోత్సహిస్తున్నారు కానీ స్వాంతంత్ర్య సమర యోదులకి, అమరులకి, వివిధరంగాల్లో ప్రముఖులైన వారికి మాత్రమే విగ్రహాలు పెట్టాలని తెలియక కాదు. సో, కొత్తగా రాజకీయాల్లోకి వస్తున్న ప్రతి వర్ధమాన నాయకుడూ విగ్రహ స్థాపన మరియు విధ్వంసన అను బహుళార్ధ సాధక ప్రాజెక్టుని మరువరాదు.

***

“Item girls should be called prostitutes,” -అని ఓ పెద్ద మనిషి సలహా, కాదు డిమాండు. సినిమాలు అసహ్యంగా తయారయ్యాయి. అందులో డౌట్ లేదు. సినిమాల్లో అసభ్యతని ఎత్తిచూపడానికి ప్రాస్టిట్యూట్స్ ని ఇన్వాల్వ్ చెయ్యాలా? అవమానించాలా?మరయితే ఐటం డాన్సుల్ని సినిమాల్లో పెట్టే నిర్మాతలూ, దర్శకులూ, డబ్బు కక్కుర్తితో డాన్సులు చేసే హీరోయిన్లు, అవి ఎగబడి చూసే జనం – వీళ్ళందర్నీ ఏమనాలి? ప్రాస్టిట్యూషన్ కి సపోర్టింగ్ ఇండస్ట్రీ అనాలా? అందుకే స్టేట్మెంట్ వెనక ఆయన ఉద్దేశాన్ని, బాధని అర్ధం చేసుకోవచ్చు కానీ తరిచి చూస్తే మోటుగా, మొరటుగా, క్రూరంగా, తెలివి తక్కువగా ఉంది. ఇంకా లోతుగా చూస్తే సమస్యలోని ఇతర కోణాలు కూడా ఓపెన్ అప్ అవుతాయి. prostitution ఎవరూ కావాలని ఎన్నుకునే వృత్తి కాదు. కొందరు అందులోకి నెట్టబడతారు, కొందరు గతిలేక అందులోకి దిగుతారు. ఈ రెండు విషయాల్లోనూ నైతిక బాధ్యత సమాజనిదీ, ప్రభుత్వానిదీ అవుతుంది తప్ప ఆ వృత్తిలో ఉన్నవాళ్ళది కాదు. వాళ్ళని కించపరచడం అనవసరం, అమానుషం. సర్వైవల్ కీ, విలువలకీ మధ్య సంఘర్షణ మొదలైతే సర్వైవలే గెలుస్తుంది. అది తప్పు అంటే దేశంలో ఆకలి బాధ లేకుండా చెయ్యాలి, ప్రాధమిక అవసరాలు వేటికీ ప్రజలు కష్టపడాల్సిన అవసరం లేకుండా చెయ్యాలి. అలా ఎందుకు చెయ్యలేకపోతున్నాం? ఇలాంటి స్టేట్-మెంట్లు ఇచ్చేవాళ్ళు దేశంలో జరుగుతున్న human trafficking గురించి, గత్యంతరంలేక ప్రాస్టిట్యూషన్ చేస్తున్నవాళ్ళ సమస్యలని తీర్చడం గురించీ ఆలోచించి, పరిష్కారాలు కనిపెట్టి అమలు చెయ్యాల్సిన బాధ్యత లేనివాళ్ళయి ఉంటారు. లేకపోతే ఆలోచనారహితులు, సానుభూతిరహితులతో నిండిన వోట్ బాంకుల దృష్టి ఆకర్షించే పనిలో ఉన్నవాళ్ళయ్యుంటారు. ఎవరైతే మాత్రం నిర్భాగ్యులని కించపరచాలా? తప్పదు అంటే ప్రాస్టిట్యూషన్ తప్పు అంటే, ఆ వృత్తికి ఆధారమైన మానవ బలహీనతలని కంట్రోల్ చేసుకోమని అ వర్గాన్నీ వత్తిడి చెయ్యాలి. ప్రతీ చిన్న విషయానికీ మనోభావాలు దెబ్బతిన్నాయంటూ గొడవ చేసేవాళ్ళు ఎక్కువైపోయారు. మరి ఇప్పుడు ఈ వర్గం మనోభావాల్ని పట్టించుకునేదెవరు? ఎన్ని స్టేట్-మెంట్స్ ఇచ్చినా డాన్సులు చేసేవాళ్ళు, చేయించేవాళ్ళు పట్టించుకోరు. మధ్యలో ఒక నిర్భాగ్యవర్గం మాత్రం అవమానాన్ని దిగమింగుకోవాలి. అసలు అవమానపడాల్సినదెవరు? గతిలేక ప్రాస్టిట్యూట్స్ అయినవాళ్ళా? డబ్బు కక్కుర్తితో డాన్సులు పెట్టే, చేసే, చూసే వాళ్ళా?

***

నో.వా.చే.రా – 03 స్వచ్ఛ భారత్


‘యువ’నేత ఉవాచ:

“Modi had said (in his Lok Sabha campaign) I alone will generate employment… I alone will build factories, roads and airports. But after forming government, he said you people take the broom, I am going to Australia.”

కరెక్టే. పాత ప్రభుత్వహయాంలో ఇప్పించిన ఉద్యోగాలు చేస్తూ మోడీ పీఎమ్ గా వచ్చి చీపురు పట్టి గుర్తు చేస్తే కానీ శుభ్రత పట్టించుకోనంత బిజీ అయిపోయారు ప్రజలు. ఉద్యోగాలు పుట్టిస్తూ బిజీ ఐపోయి పాత ప్రభుత్వాలు శుభ్రతని పక్కన పెట్టాయి కానీ వాళ్లకి తెలియక కాదు. ఐనా దేశాన్ని అభివృద్ధి పధంలో నడిపించటం చెత్త చీపురుతోనా?అసహ్యంగా. ఆధునికత ఉండక్కర్లా?పైపైన చూస్తే ఈ విమర్శ చైల్డిష్ గా ఉన్నా, దీని వెనక చాలా అర్ధం ఉంది.

ఇంకా ఎన్నో ఇతర అంశాలు ఉండగా ఈ మాటర్ మీద ఫోకస్ పెట్టారంటే అమ్మ చెప్పింది కాబట్టో లేకపోతే ఇంకేదో అత్యంత మేధోపరమైన విషయం ఉండొ కానీ ఇంత గొప్ప పాయింట్ తీస్తారా ఎవరైనా? నా మట్టిబుర్రకి తట్టిన పాజిబిలిటీ ఏంటంటే –

జస్ట్ చీపుళ్ళు పట్టుకుంటే ఉద్యోగాలేమొస్తాయని? మహా అయితే చీపుళ్ళ తయారీవాళ్లకి బిజినెస్ పెరుగుతుంది. పెద్ద ఎత్తున ఎంప్లాయిమెంట్ జెనరేషన్ జరుగుతుందా? దాని బదులు, ఫరెగ్జాంపుల్, ఓ రేజర్ పట్టుకుని పబ్లిగ్గా గడ్డం గీసేసుకుని ఓ ఇరవైమంది సెలబ్రిటీలకి ముందు గడ్డం పెంచుకుని, గీసేసుకోండని పిలుపిచ్చేయ్యాలి. వాళ్ళు తమ వంతుగా తలో ఇరవైమందికి గడ్డం పిలుపిస్తారనమాట. దీంతో రేజర్లు, బ్లేడ్లు, షేవింగ్ క్రీం లాంటి క్షవర శాస్త్రాదారిత పరిశ్రమలకి వ్యాపారం పెరిగి, కొత్త ఉద్యోగాలు కల్పించబడతాయి. ఇందాక చెప్పిన విగ్రహాల ఇండస్ట్రీ లాగే ఇది కూడా క్షవరాదారిత పరిశ్రమల్ని వృద్ధి చేస్తుంది. ప్రత్యక్ష క్షవరానికి సంబంధించిన అభివృద్ధి ఇది. ఐతే ఈ స్కీములో ఉన్న గొప్పతనం పైపైన చూస్తే అర్ధం కాదు. కొంచెం ఆలోచిస్తే అప్రత్యక్ష క్షవరాలని ఉంటాయని, క్షవరం జరుగుతోందని సామాన్యుడికి అర్ధమయ్యేలోగా ప్రజలందరికీ కలిపి మూకుమ్మడిగా అవి జరిగిపోతాయని అర్ధమౌతుంది. విషయం గ్రహించిన అప్రత్యక్ష క్షవర బాధితులు, అనగా ప్రజలు, అందుకు బాధ్యులైన వాళ్లకి మరో ఐదేళ్లపాటు గడ్డం పెంచుకునే అవకాశం ఇస్తారని కూడా తెలుస్తుంది. అందుకే పై స్టేట్మెంట్ ఇచ్చినాయన ఈ మధ్యే ఫ్రెష్ గా గడ్డం గీసుకుని రెడీ ఐపోయాడు. ఇలా అనేక ఉపయోగాలున్న స్కీములు పెట్టక ప్రజల చేత చీపుళ్ళు పట్టించి విదేశాలకి వెళ్లిపోవడం ఏఁవన్నా బావుందా?

పనిలేని పెద్దమనిషొకడు పిల్లి తల గొరిగినట్టు మాట్లాడవలసిన, విమర్శించదగిన మాటర్ ఉన్న అంశాలు ఎన్నో ఉండగా ఇదా విమర్శించే విధానం? మాస్టారికి ఆ మధ్యెప్పుడో ఒక రీసెర్చ్ గ్రూప్ చేసిన సర్వే సారాంశం తెలీదనుకుంటా. తెలిస్తే స్వచ్ఛ భారత్ కాన్సెప్ట్ ఇండియాకెంత అవసరమో అర్ధం అయ్యేది.

5 రాష్ట్రాల్లో-3200 ఇళ్లనీ,22000 మంది జనాన్ని కవర్ చేస్తూ- టాయిలెట్ వాడకం పై వాళ్ళ అభిప్రాయాలని, అలవాట్లని సర్వే చేసి హడిలిపోయి ఢిల్లీకి పారిపోయారు. క్లుప్తంగా సర్వే సారాంశం ఏంటంటే –

గ్రామాల్లో గవర్నమెంట్ కట్టించిన టాయిలెట్స్ ఉన్న ఇళ్లలో కూడా రోజూ వాటిని వాడరట, శుభ్రం చెయ్యాల్సి వస్తుందని. చాలా మంది ఓపెన్ ఎయిర్ యాక్టివిటీనే ప్రిఫర్ చేస్తార్ట.

సొంత శౌచగృహములున్ననూ పరిస్థితి అంతియేనట. 44% మంది సర్వే బాధితుల్లో ఇల్లు ఒక్కింటికి ఒక్కడైననూ బయటకు పోవుటకే ప్రయత్నింతురట. కాదు పోవుదురట. అది ఆరోగ్యానికి మంచిదని, సౌకర్యమని, భావింతురట. మోడీ ఎదుట ఉన్న చాలెంజ్ ఉట్టి చీపురు పట్టుకుని ఊడ్చెయ్యడం కాదు బాబోయ్! అలవాట్లే మార్చాలి. 2019 కల్లా అందరికీ శౌచగృహాలు అందుబాటులోకి వచ్చేసినా అవి సగం జనాభా వాడుకోకపోతే నిర్మల్ భారత్ అభియాన్ ద్వారా చేసిన, చెయ్యబోతున్న ఖర్చంతా డ్రైనేజీలోకి పోయినట్టేగా. అందువల్ల స్వచ్ఛ భారత్ లో ఉన్న మేటర్ వదిలేసి విమర్శించాలి కాబట్టి విమర్శించడం అర్ధంలేని పని. విమర్శించాలంటే దాని ఎక్జిక్యూషన్ని విమర్శించొచ్చు. అసలు ప్రాజెక్టే వేస్ట్ అనడం అనవసరం. ఎక్జిక్యూషన్ గురించి మాట్లాడాలంటే –

ఈ సర్వే గురించి విన్నాక సెలబ్రిటీలు రోడ్లు మాత్రమె కాదు, టాయిలెట్ క్లీనింగ్ కూడా మొదలు పెట్టాలేమో అనిపిస్తోంది. వాళ్ళు మాత్రం ఎంచక్కా ఓ గంట ఊడ్చేసి వేరేవాళ్ళని నామినేట్ చేసేసి చేతులు కడిగేసుకుంటున్నారు. నిజానికి పైన చెప్పిన సర్వే “బాధితులకి”, ఈ సెలబ్రిటీలకి జీవన ప్రమాణాల్లో తప్ప ఆలోచనా విధానాల్లో పెద్ద తేడా ఉన్నట్టు లేదు. ఓ గంట క్లీనింగ్ చేసేసి మరో తొమ్మిది మందికి ఆహ్వానం ఇచ్చేస్తే సరిపోతుందని వీళ్ళనుకుంటున్నారా? మామూలు ప్రజల ఆలోచనా విధానం, జీవన శైలిలో మార్పులు రావడం అంత తేలికకాదు. అందుకు చాలా వర్క్ చెయ్యాలి. దానిక్కావాల్సిన ఉత్సాహం, విజన్ మోడీకి ఉన్నాయి. ప్రస్తుత వాతావరణంలో మోడీకి మాత్రమె ఉన్నాయి అంటే అతిశయోక్తి కూడా కాదు. ఐతే ఆయనలాగా ఇతర ప్రజా ప్రతినిధులు. సెలబ్రిటీలు, స్టార్లు, టైకూన్లు ఓ గంట క్లీనింగ్ చేసేసి వెళ్ళిపోతే సరిపోదు. ఆయన ఓ గంట సింబాలిక్ గా చేసిన పని వీళ్ళు వారానికోసారైనా చేస్తేగానీ సరిపోదు. మోడీ ఐడియాకి ప్రతీ ప్రముఖుడు తన సొంత ఐడియాలూ, చొరవా యాడ్ చెయ్యొద్దూ? అప్పుడుకానీ అదో ఫీవర్ గా మారదు. ఈ విషయం మళ్ళీ మోడీ చెప్తే కానీ ప్రముఖులకి ట్యూబ్ లైట్ వెలగదు. Can’t beleive it.

అసలు సినిమా వాళ్ళు, కార్పోరేట్ పెద్దలు చీపుళ్ళు పట్టుకుని పోజులిచ్చినంత మాత్రాన జనాలు మారిపోతారా, అసలు కన్విన్స్ అవుతారా, అవుతారని వీళ్ళనుకుంటున్నారా? ఆశ్చర్యం ఏంటంటే సొసైటీలో ఇంత గుర్తింపు ఉన్న వీళ్ళకి ప్రధాని పిలిచే వరకూ ఇలాంటి ఐడియాలు రావు?వాళ్ళ పన్లు, డబ్బులు, పబ్లిసిటీ వాళ్లకి ముఖ్యం. కొన్ని ఎక్సెప్షన్స్ ఉన్నా చాలా మటుకు సెలబ్రిటీలు మోడీ కరిష్మా వల్లో, పబ్లిసిటీ కోసమో, ఓవర్ నైట్ ఏదో మార్పు వచ్చేస్తోందని భ్రమ పడో సెలబ్రిటీలు వస్తారు తప్ప సీరియస్ గా ఇండియాని సింగపూర్ చేసేద్దామని కాదు. వాళ్ళదంతా లిప్ సర్వీసే. (Don’t take me wrong, I am not talking about their on-screen lip service) కొందరు వాళ్ళ మీదున్నకేసులు, వాళ్ళు చేసిన కబ్జాలు చూసి చూడనట్టు వదిలేస్తారనే ఆశతో (కృతజ్ఞ్జతతో ?) కూడా రావొచ్చు.

మీ ఏరియా శుభ్రంగా ఉంచితే వారానికి ఒక ఇంట్లో టీ, ఒకింట్లో టిఫినూ, కొందరితో ఫోటోలూ, .. ఎట్సెట్రా ఉంటాయి అనొచ్చు. ఒక్కొక్కడూ ఒక ఏరియా ఇన్-ఛార్జిగా ఉంటామని మోడీకి చెప్పవచ్చు.(ఈ ఆర్టికల్ రాసే టైముకి ఎవరైనా ఇది అమల్లో పెట్టారేమో తెలీదు. I hope someone did.)

అంబానీలు, ఆడానీలు కార్పోరేట్ సోషల్ రెస్పాన్సిబిలిటీలో భాగంగా ఏడాదికో గ్రామం దత్తత తీసుకుని అక్కడ మంచినీళ్ళు, వైద్యం, పరిశుభ్ర వాతావరణం ఏర్పరచాలి.(సచిన్ టెండూల్కర్, ఇంకొందరు ఈ పని మొదలెట్టారు. కానీ అది సరిపోతుందా? టైకూన్స్ అంటా ఇందులో దిగాలి. అందువల్ల నెలకి కోటి రూపాయలు కరెంట్ బిల్లు, అంత బిల్లు కట్టాల్సిన ఇళ్ళు కట్టే బదులు అంతకంటే ‘చెత్త పని’ చెయ్యొచ్చు. అంత డబ్బు పెడితే నెలకో గ్రామానికి మంచి నీళ్ళు, టాయిలెట్ సౌకర్యం కల్పించెయ్యచ్చు).

ఎమ్మెల్యేలు, ఎంపీలు, ఇతరత్రా చిన్నాపెద్దా లీడర్లూ వాళ్ళ లొకాలిటీల్లో శుభ్రతకీ, ఆరోగ్యానికీ బాధ్యత తీసుకుని రోజూ ఓ గంట దాని మీద పని చెయ్యాలి అందరూ చూసేలా. ఫుట్-పాత్ వాసులకీ, నిరాశ్రయులకీ డార్మిటరీల్లాంటివి ఏర్పాటు చెయ్యాలి. సిటీల్లో ఈ అభాగ్యుల్ని ఆదుకోకపొతే ఇలాంటి అభియాన్ లకి అందం ఉండదు. కార్పోరేట్స్ ఈ విషయం ఆలోచించాలి. ఇవన్నీ కాక, ప్రభుత్వం కొన్ని దేశాల్లో లిఫ్ట్స్ లో మానిటరింగ్ కెమేరాలు పెట్టినట్టు (మహానుభావులు అన్ని దేశాల్లో ఉన్నారు) ఇక్కడ కూడా (సిటీల్లో కాలవ గట్లు, పార్కులు, etc), కనీసం, డమ్మీ కెమేరాలు పెట్టి ప్రకృతితో మరీ ఇంత భయంకరంగా తాదాత్మ్యం చెందేవాళ్ళని (ప్లీజ్ రిఫర్ టూ పైన చెప్పిన సర్వే) కొంత బాధ పెట్టక తప్పదు.

హైదరాబాద్ లో కిళ్ళీ ఉమ్ములేసే వాళ్ళని కూడా ఈ పధకం కింద కవర్ చెయ్యాలి, పాపం! కెమెరా ఉన్నది జాగ్రత్త! అని బోర్డ్లు పెట్టడం మర్చిపోకూడదు.

ఇక మంత్రులూ, ప్రజాప్రతినిధులు తమకి తోచిన విధంగా మోడీ కళ్ళలో పడ్డానికి ఏదో ఒకటి చేస్తారు తప్ప వాళ్ళ కంట్రిబ్యూషన్ ఏమీలేదు. to give them the benefit of doubt, ప్రస్తుతానికైతే కనబడదు. They are more comforatable riding modi wave than creating their own, if not bigger, waves. ఇంకా వాళ్ళకా అలవాటు అబ్బలేదు. వాళ్ళకంత క్రియేటివిటీ కానీ, పవర్ కానీ ఉన్నట్టు కనబడదు.

ఇవన్నీ మోడీకి తెలియవనుకోవడం కాదు కానీ, ఫ్రాంక్లీ స్పీకింగ్, స్వచ్ఛ భారత్ సాధించాలంటే ఆయనకి సరైన డెప్యూటీ అవసరం. ఇది దేశానికి ఇమేజ్ “బిల్డప్” కాదు, ఇమేజ్ ట్రాన్స్-ఫర్మేషన్ అని మోడీ ఆకాంక్ష అర్ధం చేసుకున్న మంచి, ఫుల్ టైం డెప్యూటీ ఉండాలి. అతను టైకూన్లు, స్టార్స్, ప్రజాప్రతినిధులు, సామాన్య జనం అందరికీ దిశానిర్దేశం చేస్తూ వచ్చే ఐదేళ్ళలో ప్రతిరోజూ వేడి పుట్టించాలి. లేకపోతే స్వచ్ఛ భారత్ డీలా పడొచ్చు లేదా అవకాశం కోసం చూస్తున్న కొందరు షాజియా ఇల్మి క్లీనింగ్ ప్రోగ్రాం ఫార్సుని వాడుకుని దుష్ప్రచారం చెయ్యచ్చు. కొందరు ఇలాంటి పన్లు చెయ్యడానికే ప్రోగ్రాంలో దూరొచ్చు. అన్నా టీమ్ లో అగ్నివేష్ లాగా. మోడీకి దుష్ప్రచారాల్ని తిప్పికొట్టడం బాగా తెలుసు. కానీ ఆయన ఇలాంటివాటికి తన విలువయిన సమయం వెచ్చించాలా? తమ తమ రంగాల్లో యమా క్రియేటివ్ గా ఉండే సెలబ్రిటీలు, బిజినెస్ టైకూన్లు స్వచ్ఛ భారత్ కోసం ఇనిషియేటివ్ తీసుకోలేరా?

ఇదంతా వ్రాసాక మరీ ఇంత సీరియస్ గా తీసుకోవాలా అనిపించి కొట్టి పారేశా. టపా పోస్ట్ చెయ్యకుండా ఉంచేసా. గాంధీజీ అనుయాయి, వి.కళ్యాణంగారి గురించి తెలిసే వరకూ……

 

 

నో.వా.చే.రా – “ఒరేయ్!బాలుడా! జాగ్రత్తరోయ్..” (002)


బోరు బావి సంఘటనలు మనలో ఉన్న ఎపతీని ప్రతిబింబించే ఒక ఉదాహరణ మాత్రమే. ఎన్నెన్ని దుర్ఘటనలు ఎన్ని రకాలుగా జరుగుతున్నాయో, బయటపడనివి ఎన్ని జరుగుతున్నాయో ఊహించుకుంటే …. OMG !!

బాలుడేనా? బాలిక ఎంత క్షోభ పడుతోందీ దేశంలో?

ఎవరో వస్తారని ఏదో చేస్తారని … ఎదురుచూస్తూ మోసపోవడం, అదే, మన్ని మనం మోసం చేసుకోవడం మనకి అలవాటైపోయింది. మన సంస్కృతి, మన ఫిలాసఫీలని మించినవి లేవు, అందులో నిస్సందేహంగా సందేహంలేదు. ఐతే వాటిని నిత్యజీవితానికి, సామాజిక జీవితానికి అన్వయించుకోవడంలో మనం వెనకబడి ఉన్నాం. ఇందులో కూడా సందేహం లేదు అనుకుంటున్నా.
మనలో అందరికీ వ్యక్తిగతంగా అత్యున్నత ఆదర్శాలు, ఆశయాలు, వాటిని సాధించుకునే ఉత్తమ మార్గాలు, విలువలు అన్నీ ఉన్నాయి. అవి ఎంత స్ట్రాంగ్ గా, ఎంత డీప్ గా  ఉన్నాయనేది తెలిపేది ఇలాంటి సంఘటనల్లో మనం ఎలా రియాక్ట్ అవుతున్నామో అది.

ఒక్క బోర్ వెల్ దుర్ఘటనలో భౌతికంగా, మానసికంగా లేక రెండు విధాలా ఇన్వాల్వ్ అయ్యేవాళ్ళ లిస్టు రాస్తే –

1.బోర్ వేయించే వ్యక్తీ
2.వేసే కాంట్రాక్టర్
3.అనుమతులిచ్చే ప్రభుత్వ శాఖలు, అధికారులు
4.మధ్యవర్తులు (వీళ్ళు  ప్రజా ప్రతినిధులు కావచ్చు, లోకల్ గా పెద్ద తలకాయలు కావచ్చు)
5.బాధిత కుటుంబం
6.మీడియా
7.సివిల్ డిఫెన్స్ / ఫైర్ డిపార్ట్-మెంట్
8.పాఠకులు/ప్రేక్షకులు  in other words సమాజం

వీళ్ళందరూ వస్తారు. వీళ్ళందరికీ కూడా విడివిడిగా చూస్తే, స్థాయిలో ఎక్కువ తక్కువలున్నా, విలువల మీద గౌరవం ఉంటుంది. ఏదో మంచి సాధించాలనే ఉంటుంది. చాలా మంది వారి కుటుంబం స్థాయిలోనో, వారి వర్గ స్థాయిలోనో ఎంతో కొంత మంచి సాధించి కూడా ఉంటారు. ఐతే అందులో మళ్ళీ చాలామంది పొరపాటునో గ్రహపాటునో జరిగిన దుర్ఘటనకి బాధ్యత వహించాల్సిన పరిస్థితి వస్తే దాన్ని ధైర్యంగా, నిజాయితీగా ఎదుర్కోరు. కేసు మరీ జటిలం కాకుండా, శిక్షలు పడకుండా చూసుకోవడమే ప్రధానం అవుతుంది. విలువలన్నీ వెనక్కిపోతాయి. అడ్డదార్లు వెతుకుతారు. నా ఉద్దేశం చాలామటుకు బాధ్యులు బాధ పడతారు. చిన్న పిల్లల ప్రాణాలు పోవడం ఎవరికి సమ్మతంగా ఉంటుంది? అందరూ సినిమా విలన్స్ అంత క్రూరంగా ఉంటారా? కానీ బాధ్యత నెత్తిమీద వేసుకోరు. అప్పుడే ముందు పోస్ట్ లో రాసుకున్నసమీకరణం తన పని తాను చేసుకుపోతుంది. ఎలా పని చేస్తుందో వివరణ అవసరమా? వ్యక్తిగత విలువలు, సామాజిక విలువలు, సామాజిక బాధ్యతలు అన్నిటికీ ఎవరికి వారు – బుద్ధిపూర్వకంగా కొందరు, నిస్పృహతో కొందరు, నిర్లిప్తతతో కొందరు – తాజ్ మహళ్ళు కట్టేస్తారు/స్తాం.

ఇక్కడో రెండు ప్రశ్నలు –
వ్యక్తిగత విలువలు అందరిలో సమానంగా ఉన్నప్పుడు అవి సామాజిక విలువలు అవ్వవా?
మెజారిటీ ప్రజలు విలువలకి ప్రాధాన్యత ఇచ్చినప్పుడు అవి సామాజిక బాధ్యతగా మారడానికి అడ్డం ఏముంటుంది?
ఈ రెండూ జరగట్లేదు కనకే అన్ని విధాల దుర్ఘటనలు, దుష్కృత్యాలు, సాంఘిక దురాచారాలు ఎక్కువైపోతున్నాయి. అని నా అభిప్రాయం.
సామాజిక బాధ్యతల విషయంలో ప్రజలు రాజీ పడరని తెలిస్తే ఏ ప్రభుత్వమూ, నాయకుడూ, మీడియా or బిజినెస్ మాన్ వాటితో రిస్క్ తీసుకోరు. చచ్చినట్టు ప్రజలకి ఏది ఇష్టమో అదే చెయ్యడానికి ప్రయత్నిస్తారు. కానీ ప్రజాభిప్రాయం నిష్పక్షపాతంగా, నిర్మొహమాటంగా, అసందింగ్ధంగా పై వర్గాలకి చేరట్లేదు. ప్రజాస్వామ్యం అంటే యధా రాజా తధా ప్రజా కి రివర్స్, యధా ప్రజా తధా రాజా. ప్రభుత్వానికీ, లేజిస్లేటర్లకీ వారి బాసులుగా మనమా మెసేజ్ పంపుతున్నామా?ఖచ్చితంగా లేదు. ఎందుకు లేదు అంటే తట్టిన జవాబే ఈ ఈక్వేషన్ –
ప్రభుత్వ నిర్వ్యాపరత్వం (బాధితుల అవసరాలు, బలహీనతలు+సామాజిక నిర్లిప్తత+ సామాజిక ఆత్మ వంచన+ కులమతవర్గ విబేధాలు)
Government’s inaction (One or all of victims’ ignorance, desperation & covetousness + social apathy + social hypocrisy + various types of social stratification) x Criminal’s Optimism

ఈక్వేషన్ లో కుడి పక్క ఉన్న ఫాక్టర్స్ లో ఒకటి లేక కొన్ని లేక అన్నీ అవాంఛనీయ సామాజిక పరిణామాలకి – బోర్ వెల్ ఘటనలు, వివిధ రకాల అత్యాచారాలు, దుర్ఘటనలు – కారణాలు అవుతున్నాయి. ఈ ఫాక్టర్స్ లో ప్రతీ ఒకటి 0 అయితే గవర్నమెంట్ ఇనాక్షన్ కి చోటుండదు. ఎన్ని ప్రయాసలు పడైనా ప్రభుత్వం ఆ సమస్యని పరిష్కరించాల్సిన స్థితి, at least theoretically, వస్తుంది. ప్రస్తుతం గవర్నమెంట్ ఇనాక్షన్ 100 అనుకుంటే ఒకొక్క ఫాక్టర్ విలువ తగ్గిన కొద్దీ ఇనాక్షన్ అనులోమానుపాతం(direct proportion) లో తగ్గుతుంది. ప్రతీ ఒకటి సున్నా అవడం అత్యాశే, సున్నా చేయడానికి ప్రయత్నించడం దురాశ కాదు. నేరస్తుడు ఎంతటి ఆశావాది ఐనా – ఎన్ని పైరవీలు, లంచాలు, బెదిరింపులు పని చేసినా –  పై ఫాక్టర్స్ తగ్గిన కొద్దీ దాని ప్రభావం తగ్గక తప్పదు.  ఐతే అవి తగ్గడానికి వీల్లేని విధంగా ప్రస్తుత సమాజం ముక్కలైపోయింది. రాజకీయాలు, వోట్ బాంకులు, కుల మత తత్వాలు, క్లాస్ డిఫరెన్సులు వర్గవిబేధాల్ని కొనసాగిస్తున్నాయి.

పై ఫాక్టర్స్ అన్నిటినీ విడివిడిగా పూర్తిగా అర్ధం చేసుకున్న స్కాలర్స్, సంస్కర్తలు, సంఘసేవకులు ఎంతో మంది ఉన్నారు. వీళ్ళందరి కృషిని సమన్వయం చేసి ఫలితాలు సాధించగల ప్రజాసంస్థలు ఉన్నాయి. వ్యక్తులు, వివిధ ప్రజా సంస్థలు ఒకటయి పనిచెయ్యాలి. ప్రజాప్రతినిదుల్ని పార్టీలకతీతంగా ఒక వేదిక మీదకి తీసుకొచ్చి చర్చించాలి. జనం ఆత్మవంచన చేసుకోకుండా ఈ కార్యక్రమాలకి అటెండ్ అవ్వాలి. నేతలకి, బాబూడమ్ కి ప్రజాభిప్రాయం ఏమిటో ఐడియా ఇవ్వాలి. ఒక్క బోర్ వెల్ దుర్ఘటనల్ని పూర్తిగా ఆపగలిగితే చాలు. మిగిలినవి సాధించటానికి అందరికీ స్ఫూర్తి కలుగుతుంది. అనవసరంగా పోగొట్టుకున్న పసిప్రాణాలకి ………

ఇదంతా థియరీ, విష్ ఫుల్ థింకింగ్, డే డ్రీమింగ్, ఐడియలిస్ట్ వ్యూ ఆఫ్ లైఫ్ –

“ఒరేయ్!బాలుడా! జాగ్రత్తరోయ్..” పై ఎంకరేజింగ్ గా వచ్చిన వ్యాఖ్యలు ఇప్పుడే చూసి ఇంకా వ్రాస్తున్నా –

దేశంలో జరిగే అన్ని అవాంఛనీయ సంఘటనల్లోకీ అత్యంత సీదాసాదా మూల కారణాలున్న సమస్య ఇది. రోడ్ల మీద కవర్స్ లేకుండా వదిలేసిన మాన్-హోల్స్ లొ పడి, పోయిన సంఘటనలకీ బోర్ వెల్ మృతులకీ పెద్ద తేడాలేదు. కొద్దిపాటి ముందు జాగ్రత్త చర్యలతో నివారించగల ఈ సమస్యలకి కేవలం పని చేస్తున్న వాళ్ళ అజాగ్రత్తే ముఖ్య కారణం. ఆపైన పని చేయిస్తున్న బోర్ యజమానికి ఏ బాధ్యతా లేకపోవడం రెండో కారణం. విషయం కోర్టు వరకూ వెళ్లకుండా సెటిల్మెంట్ జరిగిపోవడం మూడోది. ప్రభుత్వం, మీడియా, సమాజం పసివాడు పడిన చిత్రహింసని తేలిగ్గా మర్చిపోవడం నాలుగోది. టూ మచ్ కదా?

పర్మనెంట్ సొల్యూషన్ కావాలంటే –
ప్రభుత్వ నిర్వ్యాపరత్వం ∝ (బాధితుల అవసరాలు, బలహీనతలు+సామాజిక నిర్లిప్తత+ సామాజిక ఆత్మ వంచన+ కులమతవర్గ విబేధాలు) x నిందితుడి ఆశావాదం
Government’s inaction ∝ (One or all of victims’ ignorance, desperation & covetousness + social apathy + social hypocrisy + various types of social stratification) x Criminal’s Optimism

ఈక్వేషన్ లో అన్ని ఫాక్టర్స్ లో మార్పు రావాలి. అతిముఖ్యంగా బ్రాకెట్లో ఉన్నవి తగ్గాలి. అదో కల అంతే. నిజమైతే బావుంటుంది.

ప్రాక్టికల్ సొల్యూషన్ చాలనుకుంటే –

పని మొదలుపెట్టే ముందు పరిసరాల, వర్కర్ల భద్రతకి సంబంధించి ఎలాంటి అనుమతి పత్రాలు తీసుకుంటారో తెలియదు కానీ గట్టిగా పరిశీలిస్తే వాటిల్లో లొసుగులు బయటపడచ్చు. పడతాయి.
బోర్ వెల్ కంపెనీకి భద్రతాదికారి ఉన్నాడా? అవసరమైన స్థాయిలో భద్రతా నియమావళి ఉందా, లేదా?
నియామావళి ఆధారంగా కంపెనీ భద్రతా నిర్వహణ పద్ధతులు తయారుచేసిందా, లేదా?
పనికి ముందు అనుమతి పత్రాల్ని జారీ చేసే ప్రభుత్వాధికారి ఎవరు? పనికి ముందు, తర్వాత వాళ్ళు చేసే తనిఖీలేమిటి?
పని ఏర్పాట్లు జరిగిన తర్వాత అన్నీ సరిగ్గా ఉన్నట్టు ఎవరు ద్రువీకరిస్తారు?
పని జరిగే సమయంలో దానితో సంబంధం లేనివాళ్ళు అక్కడ లేకుండా చూసే బాధ్యత ఎవరిది?

ఈ ప్రశ్నలన్నిటికీ కరెక్టు జవాబులు రావాలంటే కంపెనీ నిర్వహణ ఖర్చు పెరగడం ఖాయం. నిజానికి పెద్ద పరిశ్రమల్లో పాటించే భద్రతా నియామాలు, భద్రతా ప్రమాణాలు; అందుకు వాటికుండే వనరులు, సౌకర్యాలు చిన్నవాటికీ ఉండాలంటే అది ఆ కంపెనీలకి కష్టమౌతుంది. అందుచేత ఇవన్నీ తప్పనిసరి అంశాలు చెయ్యడంలో ఆలస్యం జరుగుతుంది. బోర్ వెల్ కంపెనీలని దుర్ఘటనల విషయంలో గట్టిగా నిలదియ్యడంలో ఇదో అడ్డంకి. అధికారిక తనిఖీల ద్వారా వీటిని కంట్రోల్ చెయ్యడం కూడా కష్ట సాధ్యం, అందుకు అవసరమయ్యే ప్రభుత్వ వనరుల దృష్ట్యా.

ఒకవేళ బోర్ వెల్ కంపెనీకి భద్రతా నియమావళి, వగైరాలు ఉన్నా సైటులో పని జరిపించే  స్టాఫ్ నిర్లక్ష్యం, అజ్ఞ్జానాల పాత్ర చాలా ఉంటుంది. నిజానికి మూడొంతుల కేసుల్లో ఇదే అసలు సమస్య అయిఉండవచ్చు. పెద్ద పెద్ద ఇండస్ట్రీల్లో, మంచి భద్రతా నిర్వహణ ఉన్న సంస్థల్లో కూడా 90% ప్రమాదాలు వ్యక్తుల నిర్లక్ష్యం, అజ్ఞ్జానాల వల్లే జరుగుతాయనేది నిజం. Accidents do not happen, they are caused అనేది భద్రతా నిపుణులకి బాగా తెలిసిన విషయం. పెద్ద కంపెనీల్లో, అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో కూడా ఈ పరిస్థితి ఉన్నప్పుడు చోటామోటా కంపెనీల గురించి చెప్పుకునేదేముంటుంది? వీటిల్లో పనిచేసే వాళ్ళ స్కిల్స్, ట్రైనింగ్ గురించి అసలు మాట్లాడే పని లేదు.

బోర్ ఏ దశలో ఉండగా ప్రమాదం జరిగిందనేది తెలిస్తే ఇంకొంత క్లారిటీ ఉంటుంది.

బోర్ పని మధ్యలో ఆపినప్పుడు జరిగిందా? బోర్ పడదని నిర్ణయించి పని ఆపేసి కంట్రాక్టర్ వెళ్ళిపోయాక జరిగిందా అనేది చూడాలి.
మొదటి దశలో జరిగితే కంట్రాక్టర్ ది ప్రధాన బాధ్యత, రెండో దశలో అయితే బోర్ యజమానిది పూర్తి బాధ్యత. రెండిట్లోనూ బోర్ యజమాని జాగ్రత్తగా ఉండాల్సిన అవసరం ఉంది. వీళ్ళిద్దరూ కాక పసివాణ్ణి ఆ ప్రాంతంలోకి వెళ్ళనిచ్చిన తల్లితండ్రుల సంగతేమిటి? బోర్ తియ్యడానికి అనుమతి ఇచ్చి దానివల్ల జరగగల ప్రమాదాల విషయం పట్టించుకోని ప్రభుత్వం, ఈ విషయాలపై పోరాడని మీడియా, సమాజం… అందరూ ప్రమాదానికి కారకులే. ప్రమాదం జరిగాక ఎవరికి చేతైన విధంగా వాళ్ళు తప్పించుకుంటారు.

అందరూ బాధ్యత ఫీల్ అయ్యేవాళ్ళయితే –

1. బాలుడు ఆ దరిదాపుల్లో ఉండేవాడు కాదు.
2. బోర్ యజమాని పని జరుగుతుంటే ఇతరులు అక్కడికి రాకుండా బారికేడ్ వేస్తాడు. బోర్ పడక పని ఆగిపోతే, గోతిని పూడ్చడమో,  కవర్ వెయ్యడమో చేస్తాడు.
3. కంట్రాక్టర్ ఓ భద్రతా నియమావళి పెట్టుకుని అది అమలయ్యేలా చూస్తాడు. తన సిబ్బందికి స్ట్రిక్ట్ ఆర్డర్స్ ఇస్తాడు. పని జరిగేటప్పుడు సేఫ్టీకి అవసరమైన పరికరాలు, వస్తువులు ఏర్పాటు చేస్తాడు. సిబ్బందిలో ఒకణ్ణి సేఫ్టీ వాచ్-మన్ గా పెడతాడు.
4.అనుమతి ఇచ్చిన అధికారి పనికి ముందూ, తర్వాత తనిఖీ చేస్తాడు.
5.మధ్యవర్తులు ఉండరు. ప్రజాప్రతినిధులు పై నాలుగు పాయింట్లూ అమలయ్యేలా తమ అధికారాల్ని, ప్రజా సంబంధాల్నీ ఉపయోగిస్తారు.
6. మీడియా – సమస్యని ప్రజల దృష్టి పధంలోంచి జారిపోకుండా ఈ పనుల తీరుతెన్నులు హైలైట్ చేస్తుంది.
7.పాఠకులు/ప్రేక్షకులు  in other words సమాజం -NGOలు, ప్రజా సంఘాల రూపంలో, సంతకాల ఉద్యమాల్లాంటి కార్యక్రమాలతో, డిమాన్స్ట్రేషన్లతొ సమస్య పరిష్కారం అయ్యేవరకూ కృషి చేస్తారు.

న్యాయమో కాదోగానీ, పై వాటిలో దేనివల్ల ప్రమాదం జరిగిందనేది వదిలిపెట్టి కాంట్రాక్టర్ కి, బోర్ యజమానికి కఠిన శిక్షలు, జరిమానాలు అమలు చేస్తే పరిస్థితి బాగు పడవచ్చు. కానీ వాటి బదులుగా కేసు లేకుండా చూసుకుంటే? ఏ గొడవా ఉండదు. ఎవరూ పన్చేయ్యక్కర్లేదు. ప్రజలు రాజీపడరని తెలిస్తే ఏ నాయకుడూ, అధికారీ, మీడియా or బిజినెస్ మాన్ సామాజిక బాధ్యత విషయంలో రిస్క్ తీసుకోరు. చచ్చినట్టు అవసరమైనవన్నీ చేసితీరుతారు. మనమే వాళ్ళకి ఇవ్వాల్సిన మెసేజ్ ఇవ్వట్లేదు. ఆ మెసేజ్ –

యధా ప్రజా తధా రాజ.

ప్రజలుగా మనం వాళ్లకి బాసులం. వాళ్ళని సీరియస్ గా గమనిస్తున్నాం. పని చేసినవాడే మళ్ళీ అధికారంలోకి వస్తాడు అని వాళ్లకి తెలిసేలా బిహేవ్ చేస్తాం.  అంతకంటే ముందు మన్ని మనం మార్చుకుంటాం.
సామాజిక నిర్లిప్తత, సామాజిక ఆత్మ వంచన, కులమతవర్గ విబేధాలు – వీటిలో ఎవరి వంతు వాళ్ళు మైనస్ చేసేస్తాం.

బోరు బావి బాలల అమాయక త్యాగాలకి కృతజ్ఞ్జతగా

********************************************************************

Part 1

మొన్న ‘బోరు బావిలో పడిన బాలుడు’ వార్త మళ్ళీ వచ్చింది. ఎన్ని మళ్ళీలయ్యాయో ఇలాంటి మొదటి సంఘటన వార్తల్లో వచ్చినప్పట్నుంచీ, 2005 అని గుర్తు. ఈ సారి అదృష్టంకొద్దీ పిల్లాడిని ప్రాణాలతో బయటికిలాగారు. ఎవరు? అధికారులు. ఎవరో వేసుకుంటున్న బోర్ వెల్, దానికి ఎవరో కంట్రాక్టర్, సంబంధంలేని పిల్లలు అక్కడికి రావడం, ఆ బోర్ లో పడడం, అక్కణ్ణుంచీ మీడియా హడావిడి, అధికార్లు బాలుణ్ణి బయటికి తీసే ప్రయత్నం చెయ్యడం, ఎక్కువసార్లు విఫలమవ్వడం…

ఏం జరుగుతోందిక్కడ?

ఏమీ జరగట్లేదు. ఎందుకు జరుగుతుంది? ఎవరూ ఏం చేయ్యకపోతుంటే?

నీ తల్లిదండ్రులతో సహా సమాజం, ప్రమాద కారకులు, ప్రభుత్వం, మీడియా – ఎవరూ ఏమీ చెయ్యట్లేదు. అందువల్లే బోరు బావుల్లో బాలుడు మాటి మాటికీ పడుతూనే ఉన్నాడు. వాడికి బుధ్ధొచ్చి పడడం మానెయ్యలేగానీ వీళ్ళందరూ ఏం చెయ్యరు. జరిగినదాన్ని మర్చిపోవడమనే కన్వీనియెంట్ థింకింగ్ కి అలవాటు పడిపోయారు.
ఒరేయ్! బాలుడా! జాగ్రత్తరోయ్!

నువ్వు భావి భారత పౌరుడివి కావాలి, బోరు ‘బావి’ పౌరుడు కాదు.

బోర్ బావి చుట్టుపక్కలకెళ్ళే ముందు ఈ ఈక్వేషన్ గుర్తు పెట్టుకో –
(బాధితుల అవసరాలు, బలహీనతలు + సామాజిక నిర్లిప్తత + సామాజిక ఆత్మవంచన + వర్గ విబేధాలు) x నేరస్తుడి ఆశావాదం = ప్రభుత్వ నిర్వ్యాపారత్వం (inaction)

నువ్వు బోర్ వెల్ దగ్గరకెళ్ళేముందు ఈ ప్రశ్నలు వేసుకో. జవాబు క్లియర్ గా లేకపోతే ఆ చుట్టుపక్కలకెళ్ళకు. ఆ ప్రశ్నలు –
ఏమైనా రెగ్యులేషన్ ఉందా ఈ బావులు తవ్వటానికి సంబంధించి?

బావిలో పడిన పిల్లల ప్రాణాలు పోతే ఎవరిదీ బాధ్యత?

బావి చుట్టూ ఏ విధమైన బారికేడ్ లేకుండా వదిలేసే కాంట్రాక్టర్ బాధ్యత ఏమిటి?

ఆ పనితో సంబంధం లేని వాళ్ళు అక్కడకి వస్తే, ప్రమాదంలో పడితే ఆ పని చేస్తున్న, చేయించుకుంటున్న వ్యక్తులకి ఏ సంబంధం లేకపోవడం ఏమిటి? ఒకవేళ ఉండుంటే గవర్నమెంట్ వాళ్ళ మీద తీసుకుంటున్న చర్యలేమిటి?

బాలుడు ప్రాణాలతో బయటపడ్డాడా లేదా అనేవరకూ రిపోర్ట్ చేసే మీడియా ఆ తరువాత ఏం జరిగిందో, ఏం జరగాలో చెప్పదేమిటి?

ఈ ప్రశ్నలు చాలామందికి ఉన్నా అడగరు. బాధితులు పేదవాళ్ళు కనక ఏదో ఔట్ ఆఫ్ కోర్ట్ సెటిల్మెంట్ అయిందని గెస్ చేస్తారు. నిజానికి అదే అయినా ఆశ్చర్యం లేదు. అంగబలం, అర్ధబలం లేనివాళ్ళు అంతకన్నా ఏం చెయ్యగలరు? సంఘటిత వర్గం కాదు. డబ్బు వస్తుందంటే ఆశపడి జరిగిన అన్యాయాన్ని, బలైపోయిన పసిప్రాణాన్ని మరిచిపోయే ప్రయత్నం చేస్తారు. మోస్ట్ ప్రాబబ్లీ, తండ్రి మందు కొట్టి బాధని బాటిల్లో, సారీ సారా పాకెట్ లో దింపేస్తే, తల్లి స్త్రీ గా తనకి జరుగుతున్న అన్యాయాల్లో ఇదీ ఒకటనుకునో, భర్త చేతిలో దెబ్బలు తినో, రాబోయే నష్టపరిహారంతో కూతురి పెళ్లి జరుగుతుందనో … ఏదో ఒకటో లేక ఈ కారణాలన్నిటి వల్లో మళ్ళీ ఇంకోసారి తలవంచుతుంది.

అన్నిటికీ మించి సబ్-కాన్షస్ గా పనిచేసే ఫాటలిజం, predeterminism, మనలో ఎలాగూ ఉంది. అది బాధితుల మీదా, చోద్యం చూస్తున్న సమాజం మీదా సమానంగా పని చేస్తుంది. అది పనిచేయ్యలేనిది ప్రమాదకారకుల మీద మాత్రమే. ఏదో విధంగా బాధితుల్ని మేనేజ్ చేసి, జనం కళ్ళు కప్పి తప్పించుకోవచ్చనే ఆశావాదం కలవాళ్ళు వారు.

(బాధితుల అవసరాలు, బలహీనతలు + సామాజిక నిర్లిప్తత + సామాజిక ఆత్మవంచన + వర్గ విబేధాలు) x నేరస్తుడి ఆశావాదం = ప్రభుత్వ నిర్వ్యాపారత్వం (inaction)

మనలో ఉన్న ఫాటలిజం, దానివల్ల + వర్గ విబేధాల వల్ల వచ్చే నిర్లిప్తత ఉన్నా మాలో ఇవేమీ లేవని మనకి మనం చెప్పుకునే self-conceit నే సామాజిక ఆత్మవంచన అంటాం.
ప్రజాస్వామ్యం, మానవత్వం ఈ రెండూ లోతుగా వేళ్ళూనని రెండు గొప్ప వృక్షాలు మన సమాజంలో. ఆ వేళ్ళు ఇప్పటికి కొన్ని వర్గాలనే, అదీ కొన్ని పరిమితుల మేరకే చేరుకున్నాయి. అవి అందరినీ వారి వారి శక్తిసామర్ధ్యాలతో సంబంధం లేకుండా రక్షించగలిగినప్పుడే అవి మన సమాజంలో వ్యవస్థీకృతం (Institutionalized) అయ్యాయని చెప్పుకోగలం. అప్పటి వరకు ప్రజాస్వామ్యం కొన్ని పరిధుల్లో పరిమితమైపోతుంది. మానవత్వం ఒక వ్యక్తిగత విలువగానే ఉండిపోతుంది. అది సామాజిక బాధ్యతగా ఇంకా పూర్తీ రూపాంతరం చెందలేదు. ప్రజాస్వామ్యం, మానవత్వం సామాజిక విలువలు, బాధ్యతలు కాలేదని చెప్పడానికి ఆధారం పై ప్రశ్నలకి సరైన సమాధానాలు లేకపోవడమే. అవి సామాజిక విలువలు అయివుంటే ముందుగా –

(1) ప్రమాదం జరగకుండా కంట్రాక్టర్ తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు, సంబంధంలేని వాళ్ళు సైటులోకి రాకుండా సైటు సొంతదారు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు, అవేమీ జరగని పరిస్థితిలో వాళ్ళు అనుభవించాల్సిన శిక్షలను న్యాయశాస్త్ర పరంగా ప్రభుత్వం నిర్ణయించేది.

(2)పని ప్రారంభించే ముందు సేఫ్టీకి సంబంధించి తీసుకున్న అన్ని జాగ్రత్తలు వివరిస్తూ కంట్రాక్టర్, బోర్ సైట్ యజమాని సంతకం చేసిన సేఫ్ వర్క్ పర్మిట్ పై ప్రభుత్వాధికారి (బోర్ లో ఎవరైనా పడినప్పుడు వాళ్ళని రక్షించే శాఖ, ఫైర్ డిపార్ట్మెంట్?) సంతకం చేసి అనుమతి ఇచ్చే విధానాన్ని ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టేది.

(3)ఈ విషయంలో సరైన చట్టాలు తేవాలని ప్రజాసంఘాలు కానీ, వ్యక్తులు కానీ – వారి నుంచి ప్రభుత్వం పై వత్తిడి పెరిగేది, .

(4)ప్రమాదాలకి దారితీయగల అవకాశమున్న అన్ని పనులలో కాంట్రాక్టర్ల, ఆ పని చేయించుకుంటున్న సంస్థల/వ్యక్తుల బాధ్యతలేమిటనే చర్చ ప్రజలలో మొదలై ప్రజాప్రతినిదులకి ఆ వేడి అంటేది.

మొదటి రెండు పాయింట్లు నిజానికి ఉచిత సలహాలు. ఏ మట్టి బుర్రకైనా తడతాయి. చివరి రెండు మాత్రం సామాజిక స్పృహ ఉన్న సమాజాల్లోనే తలెత్తుతాయి. తోటి మనిషి తన సంతానాన్ని కేవలం కొందరి అజాగ్రత్తల కారణంగా ఎందుకు కోల్పోవాలనే సహానుభూతి బలంగా ఉన్న సమాజాల్లోనే అది జరుగుతుంది.

ఏ రాష్ట్ర శాసన సభలో కానీ, పార్లమెంట్ లో కానీ ఏ లెజిస్లేటరైనా ఈ ప్రశ్నలు లేవనెత్తారా?
NGOలేవైనా ఏ సమస్యని చర్చించాయా?
ఏ న్యాయవాదీ లేక ప్రజా హక్కుల పోరాటాలు చేసేవాళ్ళు ఇంతవరకూ P.I.L ఎందుకు వెయ్యలేదు?

Maybe I am wrong, but నా ఈ సందేహాలు నిజమేనా? లేకపొతే వీటికి సంబంధించిన న్యూస్, మీడియా కవరేజ్ కి నోచుకోవట్లేదా?

ఒరేయ్! బాలుడా! జాగ్రత్తరోయ్! బోర్ బావి చుట్టుపక్కలకెళ్ళే ముందు ……………..

****************************************************************

నో.వా.చే.రా – 002 ఒరేయ్! బాలుడా! జాగ్రత్తరోయ్! బోర్ వెల్ దగ్గరకెళ్ళేముందు ఈ ప్రశ్నలు వేసుకో..


మొన్న ‘బోరు బావిలో పడిన బాలుడు’ వార్త మళ్ళీ వచ్చింది. ఎన్ని మళ్ళీలయ్యాయో ఇలాంటి మొదటి సంఘటన వార్తల్లో వచ్చినప్పట్నుంచీ, 2005 అని గుర్తు. ఈ సారి అదృష్టంకొద్దీ పిల్లాడిని ప్రాణాలతో బయటికిలాగారు. ఎవరు? అధికారులు. ఎవరో వేసుకుంటున్న బోర్ వెల్, దానికి ఎవరో కంట్రాక్టర్, సంబంధంలేని పిల్లలు అక్కడికి రావడం, ఆ బోర్ లో పడడం, అక్కణ్ణుంచీ మీడియా హడావిడి, అధికార్లు బాలుణ్ణి బయటికి తీసే ప్రయత్నం చెయ్యడం, ఎక్కువసార్లు విఫలమవ్వడం…

ఏం జరుగుతోందిక్కడ?

ఏమీ జరగట్లేదు. ఎందుకు జరుగుతుంది? ఎవరూ ఏం చేయ్యకపోతుంటే?

నీ తల్లిదండ్రులతో సహా సమాజం, ప్రమాద కారకులు, ప్రభుత్వం, మీడియా – ఎవరూ ఏమీ చెయ్యట్లేదు. అందువల్లే బోరు బావుల్లో బాలుడు మాటి మాటికీ పడుతూనే ఉన్నాడు. వాడికి బుధ్ధొచ్చి పడడం మానెయ్యలేగానీ వీళ్ళందరూ ఏం చెయ్యరు. జరిగినదాన్ని మర్చిపోవడమనే కన్వీనియెంట్ థింకింగ్ కి  అలవాటు పడిపోయారు.
ఒరేయ్! బాలుడా! జాగ్రత్తరోయ్!

నువ్వు భావి భారత పౌరుడివి కావాలి, బోరు ‘బావి’ పౌరుడు కాదు.

బోర్ బావి చుట్టుపక్కలకెళ్ళే ముందు ఈ ఈక్వేషన్ గుర్తు పెట్టుకో –
(బాధితుల అవసరాలు, బలహీనతలు + సామాజిక నిర్లిప్తత + సామాజిక ఆత్మవంచన + వర్గ విబేధాలు) x నేరస్తుడి ఆశావాదం = ప్రభుత్వ నిర్వ్యాపారత్వం (inaction)

నువ్వు బోర్ వెల్ దగ్గరకెళ్ళేముందు ఈ ప్రశ్నలు వేసుకో. జవాబు క్లియర్ గా లేకపోతే ఆ చుట్టుపక్కలకెళ్ళకు. ఆ ప్రశ్నలు –
ఏమైనా రెగ్యులేషన్ ఉందా ఈ బావులు తవ్వటానికి సంబంధించి?

బావిలో పడిన పిల్లల ప్రాణాలు పోతే ఎవరిదీ బాధ్యత?

బావి చుట్టూ ఏ విధమైన బారికేడ్ లేకుండా వదిలేసే కాంట్రాక్టర్ బాధ్యత ఏమిటి?

ఆ పనితో సంబంధం లేని వాళ్ళు అక్కడకి వస్తే, ప్రమాదంలో పడితే ఆ పని చేస్తున్న, చేయించుకుంటున్న వ్యక్తులకి ఏ సంబంధం లేకపోవడం ఏమిటి? ఒకవేళ ఉండుంటే గవర్నమెంట్ వాళ్ళ మీద తీసుకుంటున్న చర్యలేమిటి?

బాలుడు ప్రాణాలతో బయటపడ్డాడా లేదా అనేవరకూ రిపోర్ట్ చేసే మీడియా ఆ తరువాత ఏం జరిగిందో, ఏం జరగాలో చెప్పదేమిటి?

ఈ ప్రశ్నలు చాలామందికి ఉన్నా అడగరు. బాధితులు పేదవాళ్ళు కనక ఏదో ఔట్ ఆఫ్ కోర్ట్ సెటిల్మెంట్ అయిందని గెస్ చేస్తారు. నిజానికి అదే అయినా ఆశ్చర్యం లేదు. అంగబలం, అర్ధబలం లేనివాళ్ళు అంతకన్నా ఏం చెయ్యగలరు? సంఘటిత వర్గం కాదు. డబ్బు వస్తుందంటే ఆశపడి జరిగిన అన్యాయాన్ని, బలైపోయిన పసిప్రాణాన్ని మరిచిపోయే ప్రయత్నం చేస్తారు. మోస్ట్ ప్రాబబ్లీ, తండ్రి మందు కొట్టి బాధని బాటిల్లో, సారీ సారా పాకెట్ లో దింపేస్తే, తల్లి స్త్రీ గా తనకి జరుగుతున్న అన్యాయాల్లో ఇదీ ఒకటనుకునో, భర్త చేతిలో దెబ్బలు తినో, రాబోయే నష్టపరిహారంతో కూతురి పెళ్లి జరుగుతుందనో … ఏదో ఒకటో లేక ఈ కారణాలన్నిటి వల్లో మళ్ళీ ఇంకోసారి తలవంచుతుంది.

అన్నిటికీ మించి సబ్-కాన్షస్ గా పనిచేసే ఫాటలిజం, predeterminism, మనలో ఎలాగూ ఉంది. అది బాధితుల మీదా, చోద్యం చూస్తున్న సమాజం మీదా సమానంగా పని చేస్తుంది. అది పనిచేయ్యలేనిది ప్రమాదకారకుల మీద మాత్రమే. ఏదో విధంగా బాధితుల్ని మేనేజ్ చేసి, జనం కళ్ళు కప్పి తప్పించుకోవచ్చనే ఆశావాదం కలవాళ్ళు వారు.

(బాధితుల అవసరాలు, బలహీనతలు + సామాజిక నిర్లిప్తత + సామాజిక ఆత్మవంచన + వర్గ విబేధాలు) x నేరస్తుడి ఆశావాదం = ప్రభుత్వ నిర్వ్యాపారత్వం (inaction)

మనలో ఉన్న ఫాటలిజం, దానివల్ల + వర్గ విబేధాల వల్ల వచ్చే నిర్లిప్తత ఉన్నా మాలో ఇవేమీ లేవని మనకి మనం చెప్పుకునే self-conceit నే సామాజిక ఆత్మవంచన అంటాం.
ప్రజాస్వామ్యం, మానవత్వం ఈ రెండూ లోతుగా వేళ్ళూనని రెండు గొప్ప వృక్షాలు మన సమాజంలో. ఆ వేళ్ళు ఇప్పటికి కొన్ని వర్గాలనే, అదీ కొన్ని పరిమితుల మేరకే చేరుకున్నాయి. అవి అందరినీ వారి వారి శక్తిసామర్ధ్యాలతో సంబంధం లేకుండా రక్షించగలిగినప్పుడే అవి మన సమాజంలో వ్యవస్థీకృతం (Institutionalized) అయ్యాయని చెప్పుకోగలం. అప్పటి వరకు ప్రజాస్వామ్యం కొన్ని పరిధుల్లో పరిమితమైపోతుంది. మానవత్వం ఒక వ్యక్తిగత విలువగానే ఉండిపోతుంది. అది సామాజిక బాధ్యతగా ఇంకా పూర్తీ రూపాంతరం చెందలేదు. ప్రజాస్వామ్యం, మానవత్వం సామాజిక విలువలు, బాధ్యతలు కాలేదని చెప్పడానికి ఆధారం పై ప్రశ్నలకి సరైన సమాధానాలు లేకపోవడమే. అవి సామాజిక విలువలు అయివుంటే ముందుగా –

(1) ప్రమాదం జరగకుండా కంట్రాక్టర్ తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు, సంబంధంలేని వాళ్ళు సైటులోకి రాకుండా సైటు సొంతదారు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు, అవేమీ జరగని పరిస్థితిలో వాళ్ళు అనుభవించాల్సిన శిక్షలను న్యాయశాస్త్ర పరంగా ప్రభుత్వం నిర్ణయించేది.

(2)పని ప్రారంభించే ముందు సేఫ్టీకి సంబంధించి తీసుకున్న అన్ని జాగ్రత్తలు వివరిస్తూ కంట్రాక్టర్, బోర్ సైట్ యజమాని సంతకం చేసిన సేఫ్ వర్క్ పర్మిట్ పై ప్రభుత్వాధికారి (బోర్ లో ఎవరైనా పడినప్పుడు వాళ్ళని రక్షించే శాఖ, ఫైర్ డిపార్ట్మెంట్?) సంతకం చేసి అనుమతి ఇచ్చే విధానాన్ని ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టేది.

(3)ఈ విషయంలో సరైన చట్టాలు తేవాలని ప్రజాసంఘాలు కానీ, వ్యక్తులు కానీ – వారి నుంచి ప్రభుత్వం పై వత్తిడి పెరిగేది, .

(4)ప్రమాదాలకి దారితీయగల అవకాశమున్న అన్ని పనులలో కాంట్రాక్టర్ల, ఆ పని చేయించుకుంటున్న సంస్థల/వ్యక్తుల బాధ్యతలేమిటనే చర్చ ప్రజలలో మొదలై ప్రజాప్రతినిదులకి ఆ వేడి అంటేది.

మొదటి రెండు పాయింట్లు నిజానికి ఉచిత సలహాలు. ఏ మట్టి బుర్రకైనా తడతాయి. చివరి రెండు మాత్రం సామాజిక స్పృహ ఉన్న సమాజాల్లోనే తలెత్తుతాయి. తోటి మనిషి తన సంతానాన్ని కేవలం కొందరి అజాగ్రత్తల కారణంగా ఎందుకు కోల్పోవాలనే సహానుభూతి బలంగా ఉన్న సమాజాల్లోనే అది జరుగుతుంది.

ఏ రాష్ట్ర శాసన సభలో కానీ, పార్లమెంట్ లో కానీ ఏ లెజిస్లేటరైనా ఈ ప్రశ్నలు లేవనెత్తారా?
NGOలేవైనా ఏ సమస్యని చర్చించాయా?
ఏ న్యాయవాదీ లేక ప్రజా హక్కుల పోరాటాలు చేసేవాళ్ళు ఇంతవరకూ P.I.L ఎందుకు వెయ్యలేదు?

Maybe I am wrong, but నా ఈ సందేహాలు నిజమేనా? లేకపొతే వీటికి సంబంధించిన న్యూస్, మీడియా కవరేజ్ కి నోచుకోవట్లేదా?

ఒరేయ్! బాలుడా! జాగ్రత్తరోయ్! బోర్ బావి చుట్టుపక్కలకెళ్ళే ముందు ……………..

****************************************************************

నరుడను నేను, నారాయణుడనే నేను


మానవ జాతి పరిణామక్రమం ఆధారంగా ఎగిసిన ఈ హృదయాం’తరంగా’నికి నండూరి రామమోహనరావు గారి నరావతారం, విశ్వరూపం, విశ్వ దర్శనం పుస్తకాలు పునాదులు వేస్తే  శ్రీ అరవిందుని మాటలు ఆసరా అయ్యాయి. నా జాతి ప్రస్థానం పరమాణువుకి ముందు మొదలై పరబ్రహ్మ వరకూ సాగుతుందని, అందులో నేనూ ఉన్నానని, ఎప్పటికీ ఉంటాననీ తెలిసి పొందిన అనుభూతి అది నాకు అర్ధమయ్యేలా తెలిపిన మహానుభావులందరికీ అంకితం –

PariNaamam

The Ten Avatars as a Parable of Evolution

Avatarhood would have little meaning if it were not connected with the evolution. The Hindu procession of the ten Avatars is itself, as it were, a parable of evolution. First the Fish Avatar, then the amphibious animal between land and water, then the land animal, then the Man-Lion Avatar, bridging man and animal, then man as dwarf, small and undeveloped and physical but containing in himself the godhead and taking possession of existence, then the rajasic, sattwic, nirguna Avatars, leading the human development from the vital rajasic to the sattwic mental man and again the overmental superman. Krishna, Buddha and Kalki depict the last three stages, the stages of the spiritual development—Krishna opens the possibility of Overmind, Buddha tries to shoot beyond to the supreme liberation but that liberation is still negative, not returning upon earth to complete positively the evolution; Kalki is to correct this by bringing the Kingdom of the Divine upon earth, destroying the opposing Asura forces. The progression is striking and unmistakable. As for the lives in between the Avatar lives, it must be remembered that Krishna speaks of many lives in the past, not only a few supreme ones, and secondly that while he speaks of himself as the Divine, in one passage he describes himself as a Vibhuti, వృష్ణినాం వాసుదేవః.. We may therefore fairly assume that in many lives he manifested as the Vibhuti veiling the fuller Divine Consciousness. If we admit that the object of Avatarhood is to lead the evolution, this is quite reasonable, the Divine appearing as Avatar in the great transitional stages and as Vibhutis to aid the lesser transitions.

– Sri Aurobindo

     (from Letters on Yoga)

(4ksy)

నో.వా.చే.రా – 001 (స్వచ్ఛ భారత్ / పటేల్ .vs. నెహ్రూ)


స్వచ్ఛ భారత్ స్లోగన్ తో, ఒక్కొక్కరు మరో తొమ్మిదిమందికి పిలుపునివ్వడమనే కాన్సెప్ట్ తో మోడీ సృష్టించిన క్లీన్లినెస్ ఫీవర్ ఎంతవరకూ సక్సెస్ అవుతుందనే ప్రశ్నచాలామందికి ఉంది. సెలబ్రిటీలు చీపుళ్ళు పట్టుకుని ఫొటోజెనిక్ ఊడ్పులు ఊడ్చినంత మాత్రాన శుభ్రత మన సంస్కృతిగా మారిపోతుందా అని పెదవి విరిచేవాళ్ళు, మీడియాకెక్కేవాళ్ళు బాగానే ఉన్నారు. ఏ మాటకామాటే చెప్పుకోవాలి. స్వచ్ఛ భారత్ కి ఇంతకుముందు ఏ నాయకు-డూ/రాలూ ఇవ్వని విజిబిలిటీ ఇచ్చినందుకు మోడీని  మెచ్చుకుని తీరాలి. తనని, తన పరిపాలనా దక్షతని ఎలా ప్రొజెక్ట్ చేసుకోవాలో మోడీకి తెలిసినంత ఎవరికీ తెలియదు. అందువల్ల స్వచ్ఛ భారత్ ని పుణ్యానికీ పురుషార్దానికీ కూడా ఆయన వాడుకుంటాడని అనుకోడంలో తప్పు లేదు. నిజానికి వాడుకోవాలి కూడా. ప్రజలకే లాభం. తరువాత వచ్చే లీడర్లకీ ఇలాంటి కార్యక్రమాలు ఏదో ఒకటి నెత్తికేత్తుకోవాల్సిన ట్రెండ్ ఏర్పడుతుంది. దీనివల్ల రాజకీయాల్లో క్లీన్లినెస్ సంగతెలా ఉన్నా క్లీన్లినెస్ రాజకీయాలు మొదలై, మన అదృష్టం బావుంటే విదేశాల్లో గ్రీన్ పార్టీల్లాగ మనదేశంలో శుభ్రత పార్టీలు ఏర్పడే అవకాశం ఉంది. కానీ ఒక కండిషన్. ప్రజల్లోకి స్వచ్చ్ భారత్ ఫీవర్ వ్యాపించాలి. మా పరిసరాలు పరిశుభ్రంగా ఉండాలి అని ప్రజలందరూ ఫీలవ్వాలి, డిమాండ్ చెయ్యాలి. ఎవరికివాళ్ళు శుభ్రంగా ఉండి, పరిసరాల శుభ్రతకి పాటు పడాలి. అలాంటి మార్పు ప్రజల్లో చూసిన నాయకులు వాళ్ళని వోటు బాంకుగా మార్చుకోడానికి వాళ్ళే రోడ్లు, టాయిలెట్స్ క్లీన్ చెయ్యడం నుంచీ, మునిసిపాల్టీలు/కార్పోరేషన్లూ శుభ్రతపై దృష్టి పెట్టేవరకు ఎన్ని పాట్లైనా పడతారు.

జనం చూస్తున్నారు కదాని “చెత్త” సినిమాలు తీస్తున్నాం అని తెలుగు సినిమా నిర్మాతలు డైరెక్టర్లు, మాకు వేరే గత్యంతరం లేకే ఈ “చెత్త” చూస్తున్నామని జనం అనుకోబట్టే కదా సినిమాల్లో ఇంత “చెత్త” తయారయింది? అసలు చెత్త కూడా ప్రజల్లో, నాయకుల్లో, అధికారుల్లో ఇలాంటి ఉదాసీనత వల్లే గుట్టలుగా పేరుకుపోతుంది. సింగపూర్ ఎంత క్లీన్ గా ఉందో అని అమెరికన్స్, ఆస్ట్రేలియన్స్ కూడా నోరు తెరుస్తారు. అంత క్లీన్లినెస్ సాధించడానికి అక్కడి గవర్నమెంట్ ఎంత శ్రమ పడిందో తెలిస్తే ఇంకా పెద్దగా నోరు తెరుస్తారు. సింగపూర్ మొదటి ప్రధాని, లీ కువాన్ యూ 1965 ప్రాంతాల్లో మొదటిసారి బెంగుళూర్ వెళ్ళినప్పుడు, ఆ సిటీ ఒక ఉద్యానవనంలా ఉండడం చూసి సింగపూర్ అలా వుండాలి అని సంకల్పించుకున్నాడు. ఆ సంకల్పంలో ధృఢత్వం ఎంతుందో చెప్పాలా? స్వాతంత్ర్యం వచ్చి 50 ఏళ్లవుతున్నా సడలలేదు. కేవలం ప్రభుత్వం తల్చుకుని,- ఫైన్లు వేసి, క్లీన్ వర్క్ ఆర్డర్స్ ఇచ్చి, లిఫ్ట్స్ లో పబ్లిక్ ప్లేసెస్ లో కెమేరాలు పెట్టీ – రకరకాలుగా, జనం శుభ్రతకి అలవాటుపడేలా మార్చారు. నిజానికి ఒకప్పటి చైనీస్ లో శుభ్రత గురించి ఎంత తక్కువ మాట్లాడుకుంటే అంత మంచిది. అలాంటిది వాళ్ళూ ఇప్పుడు దానికలవాటు పడిపోయారు. ఎవరో ఫారిన్ పెద్ద మనిషి ఒకసారి అన్నాడట – వ్యక్తిగత శుభ్రతలో మీ భారతీయుల్ని మించిన వాళ్ళు లేరు, పరిసరాల అపరిశుభ్రతలో కూడా మిమ్మల్ని మించిన వాళ్ళు లేరు – అని. ఎవరో మరో పెద్దాయన, ఇండియనే, వ్రాస్తే చదివాను. దురదృష్టం, పేర్లు గుర్తుకి రావట్లేదు. ఫారినర్ అన్నాడని మనకి కోపం రావచ్చు కానీ (ఇది రాసినందుకు నామీదా రావచ్చు) ఆ కామెంట్ కరెక్టే కదా?

కావాలంటే మహత్మా గాంధీ అనుయాయి, శ్రీ V. కళ్యాణం గారిని అడగొచ్చు. 1948 నుంచీ ఇప్పటి వరకు ఆయన తను ఉంటున్న ఇల్లుతో మొదలుపెట్టి , చుట్టుప్రక్కల ప్రాంతం అంతా, ఆ వీదితో సహా ప్రతిరోజూ శుభ్రం చేస్తారట. 93 ఏళ్ళ వయసులో ఇప్పుడు ఆ వీధిని తుడిచే ఓపిక లేక మిగిలినవి క్లీన్ చేస్తున్నారట. ఆయన ఫ్రస్ట్రేషన్ ఎలా ఉందంటే – ఆయన పొరుగునే ఉన్న ఓ లక్షాధికారి ఈయన తుడిచిన ప్రదేశాన్ని ఎప్పటికప్పుడు కాల్చి పారేసిన సిగరెట్లతో నింపుతూ ఉంటాడట. ప్రతిరోజూ పెద్ద మనిషి పడుతున్న శ్రమ చూసి కూడా సంఘంలో స్టేటస్ ఉన్న వ్యక్తి ఇలా ఉంటే, మిగిలినవాళ్ళ గురించి చెప్పుకోవాలా? ఇలాంటివి విన్నప్పుడే మోడీ ఆశయం ఫలిస్తుందా అనిపిస్తుంది. స్వచ్ఛ భారత్ ఫీవర్ ఒక్క సెలబ్రిటీలకే పరిమితం అవకుండా సామాన్యులని ప్రభావితం చేసి వాళ్ళే ఈ ఉద్యమానికి లీడర్-షిప్ వహించేలా చూస్తె బావుండనిపిస్తుంది. స్వచ్ఛ భారత్ మీద ప్రజలు పెట్టుకున్న ఆశలు తీరాలంటే ప్రజల్లోనే ఎక్కువ మార్పు రావాలి. మోడీకి ఆ విధమైన మార్పు తెచ్చే ప్లానేమన్నా ఉందా అంటే, ఉండే ఉంటుంది అనుకోవాలి. ఆయన ప్లాన్లన్నీ ఒకేసారి చెప్పేసే రకం కాదు కనక. ఒక వేళ ప్లాన్ లేకపోతే? పాలిటిక్సులో, పరిపాలనలో పడి దీన్నంతగా పట్టించుకోలేకపోతే?

ఈ మధ్య మహారాష్ట్రలో సంగీతా అవలే అని ఒకావిడ మంగళ సూత్రాలమ్మిన డబ్బుతో ఇంట్లో టాయిలెట్ కట్టించుకుందని విన్నాం. ఆవిడని పంకజా ముండే సన్మానించి, కొత్త మంగళ సూత్రాలిచ్చిందని కూడా విన్నాం. ఫ్రాంక్లీ స్పీకింగ్, స్వచ్ఛ భారత్ కాన్సెప్ట్ పుట్టక ముందు ఇది జరిగితే, పొరపాటునో, గ్రహపాటునో మన మీడియా అది హైలైట్ చేసి ఉంటే  ఎలా ఎనలైజ్ చేసేవాళ్ళం ఈ విషయాన్ని?

ఒక పల్లెటూళ్ళో, మంగళ సూత్రాలకి అత్యంత సెంటిమెంటల్ వాల్యూ ఉన్న చోట, అవి అమ్మి టాయిలెట్ కట్టించుకోవడం – పాములు, తేళ్ళ భయం వల్ల కావచ్చు; కొన్ని చోట్ల చిరుతపులుల్లాంటి జంతువులు గ్రామాల్లోకి వస్తూ ఉంటాయి, ఆ భయం కావచ్చు; చీకట్లో బహిర్భూమికి వెళ్తూ అత్యాచారాలకి గురైన కేసులు విన్నాం, ఆ భయం కావచ్చు అనుకుంటాం. సడెన్ గా మారుమూల గ్రామంలో ఓ వ్యక్తికి దేశ శుభ్రత గురించి ఆందోళన పట్టుకుందనే కోణంలో ఆలోచన పోదు. నిజానికి అసలెవరూ ఆలోచించరు ఈ విషయాన్ని.

సెలబ్రిటీలు ఫొటోజేనిక్ ఊడ్పులు ఊడ్చినా, మీడియా రెచ్చిపోయి హైలైట్ చేసినా, ముఖ్యమంత్రులూ, నాయకులూ సడెన్ గా “ఆమ్ ఆద్మీ’లైపోయినా మోడీ దృష్టి అటుందనీ, ఆయన దృష్టిలో పడాలని ఈ హడావిడంతా. ఆయనతో పాటు ఆయన చేసినవన్నీసెన్సేషన్ అన్న మూడ్.లో  మీడియా, దాని మీద ఆధారపడిన చోటా మోటా రాజకీయ నాయకులు, మంత్రులూ ఉన్నారు కనక ఈ అటెన్షన్ అంతా.
మోడీ దృష్టిపధం నుంచి స్వచ్ఛ భారత్ ఏ మాత్రం తప్పుకున్నా ఇక అంతే అది అందరి దృష్టిపధం నుంచీ జారిపోయినట్టే. లేకపోతే వీళ్ళందరికీ ఇన్నాళ్ళుగా రాని ఉత్సాహం, సామాజిక బాధ్యత ఎక్కణ్ణుంచి వచ్చాయ్? అమితాబ్, సల్మాన్ లాంటి వాళ్ళు తల్చుకుంటే ఇలాంటి అవేర్ నెస్ తీసుకురాలేరా? పోనీ చిరంజీవి తల్చుకోవచ్చుగా స్టాలిన్ లోలాగ? మరి రజనీ కాంత్ గానీ తల్చుకుంటే దేవుడు కూడా చీపురు పట్టుకుని రావాలే? మోడీ వస్తే గానీ వీళ్ళకి ఐడియాలు రావా? లీడర్ షిప్ లేక అలమటిస్తున్నారా?సామాన్యులు ఈ మాటంటే ఒప్పుకోవచ్చు గానీ, సెలబ్రిటీలు, బిజినెస్ టైకూన్లు అంటే నమ్మడం కష్టం. (Rest in the next post)
*******************************************************************************
వైజాగ్ తీరప్రాంతంలో డాల్ఫిన్ పాప్యులేషన్ పెరిగిందని ఈనాడు వార్త. వాటి సంచారాన్ని గమనించిన నేవీషిప్స్ నుంచి వచ్చిన సమాచారం ఇది. INS Savithri Sea trials కి వెళ్ళినప్పుడు నేను చూసిన డాల్ఫిన్స్, అవి స్కూలు పిల్లల్లా నీలి కెరటాల మధ్య దూకుతూ పోవడం … ఆ దృశ్యాలు గుర్తొస్తున్నాయి. అప్పుడు సముద్రంలో తాబేళ్ళు అరుదైపోయాయనేవాళ్ళు. డాల్ఫిన్స్, ఫ్లయింగ్ ఫిష్ తప్ప ఇంకేమీ కనబడేవి కావు. ఈ మధ్య కాలంలో డాల్ఫిన్స్ కూడా తగ్గి, మళ్ళీ వాటి సంఖ్య పెరుగుతోందని వార్త రావడం సంతోషం.
*******************************************************************************
భావి “భార”త “యువ” ప్రధాని, రాహుల్ గాంధీ జోక్ పేల్చారు … “జవహర్ లాల్ నెహ్రూ విధానాలు ఇప్పటికీ అనుసరించదగినవి”, అని. ఇక్కడ జోక్ నెహ్రూ విధానాల గురించి కాదు, ఇన్నాళ్ళకి రాహుల్ కి అవి గుర్తుకు రావడం గురించి. 2004 నుంచీ ఇప్పటి వరకూ సోనియా, రాహుల్, ప్రియాంక నెహ్రూని పబ్లిక్ లో తలచుకున్న సందర్భాలు వేళ్ళ మీద లెక్కపెట్టొచ్చు. నెహ్రూ పాటించిన పార్లమెంటరీ విలువలని కాంగ్రెస్ కొనసాగించిన వైనం చూడాలంటే ఒక్క ఆంధ్ర ప్రదేశ్ విభజన పై లోక్ సభలో జరిగిన రాద్ధాంతం తల్చుకుంటే చాలు. Jokes apart, ఎవరెన్ని విమర్శలు చేసినా చరిత్రలో నెహ్రూ స్థానం, ఆయన ప్రత్యేకత ఆయనవే. పాలసీలు ఎంచుకోవడంలో, వాటి అమలులో తప్పులు చేసి ఉండవచ్చు, కానీ దేశం పట్ల ఆయన నిజాయితీని అనుమానించాల్సిన అవసరం ఉందా? చిన్న చిన్న రాజ్యాలుగా విడిపోయిన సంస్కృతి ఒక దేశంగా ఆవిర్భవించి కొత్త దిశని దశని వెతుక్కుంటున్న సమయంలో అనేక కన్ఫ్యూజన్స్ ఉంటాయి. దేశ విభజన సమస్యలు, కులమత విబేధాల నిర్మూలన, ఆర్ధిక వ్యవస్థ వ్యవసాయం నుంచి పరిశ్రమల వైపుకి మారడం, అమెరికా-సోవియెట్ల కోల్డ్ వార్ ప్రభావం పడని విదేశీ విధానం, ఇండియాని శాస్త్రీయంగా అగ్ర దేశాల స్థాయికి తీసుకెళ్లడం – ఇవన్నీ అర్ధం చేసుకోవటం, అవసరమైన చోట కొత్త కాన్సెప్ట్స్ రూపొందించటం లాంటివెన్నో నెహ్రూ, ఆయన సహచరులు ఎదుర్కొన్న అంశాలు. నేషన్ బిల్డింగ్ కి సంబంధించిన విషయాలు. ఇప్పటి ప్రభుత్వాలకి నేషన్ బిల్డింగ్ ప్రధాన వ్యవహారం కాదు. వాటి పని మారుతున్న ప్రపంచ పరిస్థితుల్ని అర్ధం చేసుకుని దేశానికి సరైన దిశా నిర్దేశం చెయ్యడం. ఈ మౌలిక బేధాన్ని విస్మరించి అరవై ఐదేళ్ల క్రితం జరిగిన వాటిని ఇప్పటి పరిస్థితుల కోణంలో చూసి తిట్టడం ….
మా ముత్తాతకి బుద్ధిలేదు వ్యాపారమో, ఫాక్టరీయో పెట్టకుండా వ్యవసాయం చేసాడని ఓ మనవడు విసుక్కుంటే ఎలా వుంటుంది? అలా వుంది.
ధర్మరాజు చేసిన పొరపాట్లని భీముడు, ద్రౌపది, అర్జునుడు మాటి మాటికి ఎత్తి చూపినా ఓవరాల్ గా ఆయన డైరెక్షన్ లోనే నడిచారు. అలాగే నెహ్రూతో పాలసీ పరమైన విబేదాలున్నా పటేల్ టీమ్ స్పిరిట్ తో నెహ్రూ విధానాలని బహిరంగ విమర్శ చెయ్యలేదు. విబేధాలు అంతర్గతంగానే ఉంచారు. మరీ అంత తీవ్ర విబేధాలుంటే పార్టీని, పదవినీ పట్టుకుని వ్రేలాడే మనస్తత్వం, వ్యక్తిత్వం ఆయనవి కావు. ఆయన ఉక్కు మనిషే.
ఆ ఇద్దరి నిజాయితీకి ఆధారాలు కావాలంటే –
గాంధీజీ హత్య తర్వాత పటేల్ మామూలు మనిషి కాలేకపోవడం, హోమ్ మినిస్టర్ గా అది తన నైతిక బాధ్యత అని ఫీలవడం.
చైనా యుద్ధం షాక్ నుంచి నెహ్రూ ఎప్పటికీ కోలుకోలేక పోవడం
– ఇవి చాలవా? అవి నమ్మల్సిన ఆవసరం లేదూ అంటే మన జనరేషన్ వాళ్ళు నమ్మితే చరిత్ర అంతా నమ్మాలి, లేకపోతే ఏమీ నమ్మకూడదు. సెలెక్టివ్ గా నమ్ముతాం అంటే … సారీ, నో కామెంట్స్.
రాజకీయ అవసరం కొద్దీ బీజేపీ పటేల్ ని సొంతం చేసుకున్నా, నెహ్రూని తిట్టాల్సిన అవసరంలేదు. అలాగే బీజేపీ పటేల్ పేరున రాజకీయ లబ్ది పొందకూడదని ఎప్పుడో తాము వదిలేసిన నెహ్రూని ఇప్పుడు కాంగ్రెస్ కొత్తగా ప్రమోట్ చెయ్యడం హాస్యాస్పదంగా ఉంటుంది. మనం ఇవన్నీ చూసి నెహ్రూ, పటేల్ వర్గాలుగా విడిపోతే చివరికి మిగిలేది రాజకీయం, చారిత్రక వ్యక్తులకి అన్యాయం. గాంధీ, నెహ్రూ, పటేల్, రాజాజీ, అంబేద్కర్, …. they were the products of their times and they acted in accordance with the values they beleived in. They tried to bring new ideas and new lines of thinking to the people of a budding nation and that in their own special individual styles. To allow these national icons to be used as political tools or not can only left to people’s understanding of the great leaders’ statesmanship and their times. It is upto individuals to prefer or project one of them as a better alternative but it should not lead to downsizing the others.

2011-03-02_13-57-27_329

 

vedika

your forum for critical and constructive writings

నా కుటీరం

సమాజం, సాహిత్యం, సౌందర్యం

Kadhana Kuthuhalam

మరపురాని కథలను మళ్ళీ చదువుదాం.!

🌿🐢YVR's 👣Walks🐾With🌾Nature🐌🍄

🌻Look deep into nature, and then you will understand everything better 🌹 👨‍🔬Albert Einstein👨‍🏫

ఉహల ఊసులు

కవిత్వం, వంటా - వార్పు, మనసులో మాటలు, అక్కడ - ఇక్కడ

Prasad Oruganti

“I've learned that people will forget what you said, people will forget what you did, but people will never forget how you made them feel”— Maya Angelou

A Birder's Notebook

"Learning to bird is like getting a lifetime ticket to the theater of nature".

SEEN ALONG THE TRAIL

"I am at home among trees." ~ J.R.R. Tolkien

BUDGET BIRDERS

birding the world on a budget

Mike Powell

My journey through photography

Birder's Journey

"You must have birds in your heart before you can find them in the bushes." -- John Burroughs (Journal of the Outdoor Life, v20, 1923, p. 137)

Singapore Bird Group

The blog of the NSS Singapore Bird Group

MORGAN AWYONG

little truths . little deaths

Animals in South-East Asia

By Andrew Rhee (http://blog.daum.net/fantasticanimals)

Singapore Birds Project

Singapore birds information for birders by birders

Life is a poetry

Life is a beautiful journey. Live, discover, feel and fall in love with it

vedika

your forum for critical and constructive writings

నా కుటీరం

సమాజం, సాహిత్యం, సౌందర్యం

Kadhana Kuthuhalam

మరపురాని కథలను మళ్ళీ చదువుదాం.!

🌿🐢YVR's 👣Walks🐾With🌾Nature🐌🍄

🌻Look deep into nature, and then you will understand everything better 🌹 👨‍🔬Albert Einstein👨‍🏫

ఉహల ఊసులు

కవిత్వం, వంటా - వార్పు, మనసులో మాటలు, అక్కడ - ఇక్కడ

Prasad Oruganti

“I've learned that people will forget what you said, people will forget what you did, but people will never forget how you made them feel”— Maya Angelou

A Birder's Notebook

"Learning to bird is like getting a lifetime ticket to the theater of nature".

SEEN ALONG THE TRAIL

"I am at home among trees." ~ J.R.R. Tolkien

BUDGET BIRDERS

birding the world on a budget

Mike Powell

My journey through photography

Birder's Journey

"You must have birds in your heart before you can find them in the bushes." -- John Burroughs (Journal of the Outdoor Life, v20, 1923, p. 137)

Singapore Bird Group

The blog of the NSS Singapore Bird Group

MORGAN AWYONG

little truths . little deaths

Animals in South-East Asia

By Andrew Rhee (http://blog.daum.net/fantasticanimals)

Singapore Birds Project

Singapore birds information for birders by birders

Life is a poetry

Life is a beautiful journey. Live, discover, feel and fall in love with it

Why watch wildlife?

A site dedicated to watching wildlife

Discover

A daily selection of the best content published on WordPress, collected for you by humans who love to read.

Gangaraju Gunnam

What I love, and mostly, what I hate

చిత్రకవితా ప్రపంచం

🌊అలోలములాలోచనలేవేవో నా లోపల ప్రాలేయచ్ఛాయల వలె తారాడగ కోరాడగ 🌊

సాహితీ నందనం

🌊అలోలములాలోచనలేవేవో నా లోపల ప్రాలేయచ్ఛాయల వలె తారాడగ కోరాడగ 🌊

బోల్డన్ని కబుర్లు...

🌊అలోలములాలోచనలేవేవో నా లోపల ప్రాలేయచ్ఛాయల వలె తారాడగ కోరాడగ 🌊

భండారు శ్రీనివాస రావు – వార్తా వ్యాఖ్య

🌊అలోలములాలోచనలేవేవో నా లోపల ప్రాలేయచ్ఛాయల వలె తారాడగ కోరాడగ 🌊

SAAHITYA ABHIMAANI

🌊అలోలములాలోచనలేవేవో నా లోపల ప్రాలేయచ్ఛాయల వలె తారాడగ కోరాడగ 🌊

లోలకం

🌊అలోలములాలోచనలేవేవో నా లోపల ప్రాలేయచ్ఛాయల వలె తారాడగ కోరాడగ 🌊

కష్టేఫలి

సర్వేజనాః సుఖినోభవంతు

zilebi

Just another WordPress.com site

కష్టేఫలే

సర్వేజనాః సుఖినోభవంతు

అంతర్యామి - అంతయును నీవే

🌊అలోలములాలోచనలేవేవో నా లోపల ప్రాలేయచ్ఛాయల వలె తారాడగ కోరాడగ 🌊

ఎందరో మహానుభావులు

🌊అలోలములాలోచనలేవేవో నా లోపల ప్రాలేయచ్ఛాయల వలె తారాడగ కోరాడగ 🌊

వరూధిని

🌊అలోలములాలోచనలేవేవో నా లోపల ప్రాలేయచ్ఛాయల వలె తారాడగ కోరాడగ 🌊

హరి కాలం

🌊అలోలములాలోచనలేవేవో నా లోపల ప్రాలేయచ్ఛాయల వలె తారాడగ కోరాడగ 🌊

The Whispering

🌊అలోలములాలోచనలేవేవో నా లోపల ప్రాలేయచ్ఛాయల వలె తారాడగ కోరాడగ 🌊

Satish Chandar

Editor. Poet. Writer

పిపీలికం

🌊అలోలములాలోచనలేవేవో నా లోపల ప్రాలేయచ్ఛాయల వలె తారాడగ కోరాడగ 🌊

పని లేక..

🌊అలోలములాలోచనలేవేవో నా లోపల ప్రాలేయచ్ఛాయల వలె తారాడగ కోరాడగ 🌊

గురవాయణం

🌊అలోలములాలోచనలేవేవో నా లోపల ప్రాలేయచ్ఛాయల వలె తారాడగ కోరాడగ 🌊

పక్షులు

🌊అలోలములాలోచనలేవేవో నా లోపల ప్రాలేయచ్ఛాయల వలె తారాడగ కోరాడగ 🌊

ఆలోచనలు...

అభిమానంతో మీ ప్రవీణ.....

Vu3ktb's Blog

Just another WordPress.com weblog

ఆలోచనాస్త్రాలు

............... ప్రపంచంపై సంధిస్తా - బోనగిరి

abhiram

album contains photos of my thoughts & feelings

<span>%d</span> bloggers like this: