Category: స’శేషం’

సితార సినిమాలో, భానుప్రియలా అస్తమించే సూర్యుడివైపు వెళ్తూ…


మన అన్-సంగ్ హీరో సుగుణాన్ని మొట్టమొదట గ్రహించిన భారతీయుడు త్రేతాయుగపు రాముడు. తనని అరణ్యవాసం మాన్పడానికి వచ్చిన భరతుడితో రాజు ప్రజలతో ఎలా వ్యవహరించాలో చెబుతూ – ” రాజు ప్రజలనుంచి పన్నులు వసూలు చేయడం తేనెటీగ పువ్వు నుంచి మకరందాన్ని తీసుకున్నంత సున్నితంగా వుండాల,”ని అంటాడు. ఇప్పుడేమో దేశాలని మార్కెట్స్ గా, మనిషిని మార్కెట్ ఫాక్టర్ గా (పౌల్ట్రీ ఫాం, అందులో కోళ్ళు) మార్చి డబ్బు దండుకోడానికి తప్ప ఎందుకూ పనికిరాకుండా చేస్తున్నారు. (ఎవరు? మనమే)

బౌద్ధానికి చెందిన ఒక సూక్తి ఇలా వుంటుంది –
“In the village, a sage should go about Like a bee, which, not harming Flower, colour or scent, Flying off with the nectar.”
పూజలు, హోమాలు, యజ్ఞాలు పేరు చెప్పి డబ్బు దండే కుహనా గురూజీలకి ఇది వర్తిస్తుందేమో?

సినిమా కవిత్వంలో తుమ్మెద అనగానే ఎక్కువగా – “తుమ్మెదలంటని తేనియకై తుంటరి పెదవికి దాహాలు …”; “కందిరీగతో చెప్పానురా …” లాంటి రొటీన్ కవిత్వంతో తుమ్మెదకి ప్లేబాయ్/లవర్ బాయ్ ఇమేజ్ అంటగడితే, పోతనగారు మాత్రం “మందార మకరంద మాధుర్యమునదేలు మధుపంబు వోవునే, మదనములకు?,” అని కోయిల, హంస, చకోరం లాంటి హై-ప్రొఫైల్ జీవులకిచ్చిన ప్రాముఖ్యత, గౌరవం మధుపానికిచ్చాడు.

Kahlil Gibran తన The Prophetలో ఇలా వ్రాశాడు –
And now you ask in your heart,
“How shall we distinguish that which is good in pleasure from that which is not good?”
Go to your fields and your gardens, and you shall learn that it is the pleasure of the bee to
gather honey of the flower,
But it is also the pleasure of the flower to yield its honey to the bee.
For to the bee a flower is a fountain of life,
And to the flower a bee is a messenger of love,
And to both, bee and flower, the giving and the receiving of pleasure is a need and an
ecstasy.
People of Orphalese, be in your pleasures like the flowers and the bees.
అప్పట్నించీ ఇప్పటి వరకూ పరిస్థితేంమారినట్టు లేదు కదూ! తేనెటీగ మాత్రం అస్తమించే సూర్యుడివైపు వెళ్ళే ప్రయత్నంలో వుంది. సితార సినిమా లో భానుప్రియలాగా (ఇఫ్ అయామ్ రైట్, జిలిబిలి పలుకులు చిలిపిగ పలికిన ఓ మైనా మైనా .. పాటలో)

తేనెటీగ జీవనయానం ప్రకృతిమాత పనిచేసే తీరుని అద్భుతంగా ఆవిష్కరిస్తుంది. పేరు వింటేనే నోరూరే బంగినపల్లి మావిడిపండు మన నోటి దగ్గరకి చేరాలంటే అందుకు మన మధులిట్టు ఉద్దేశరహితంగా, అంటే unintentionalగా తోడ్పడుతోందో చూస్తే ప్రకృతిసహజంగా ఏర్పడిన ఒక మావిడిపళ్ళ పరిశ్రమ కనిపిస్తుంది. సృష్టిలో జీవుల మధ్య పరస్పర సహకారం ఎంతవుందో, ఎంత అవసరమో తెలుస్తుంది. [అత్తగారు-కొత్తకోడలు రాద్ధాంతాల నుంచి అమెరికా-రష్యాల మధ్య రాజకీయాల వరకూ రకరకాల విబేధాలతో కొట్టుకు చచ్చే మానవజాతికి ఇందులో నేర్చుకోవాల్సింది చాలావుంది కదా!]

అది గ్రహించినట్టున్నాడు Maurice Maeterlinck, తన The Life of the Bee పుస్తకంలో “If the bee disappeared off the face of the earth, man would only have four years left to live” అని రాసాడు(ట) 1901లో. అప్పటికీ ఇప్పటికీ ప్రకృతిపై మనిషి డిపెండెన్స్ తగ్గింది కానీ ఒక యూ ఎస్ లోనే పదిహేను బిలియన్ డాలర్ల విలువైన పంటలు తేనెటీగ మీద ఆధారపడే పండుతున్నాయి, నూటయాభై మిలియన్ డాలర్ల తేనె ఉత్పత్తి కాక. తేనెటీగ అదృశ్యమౌతే ఈ పంటల కోసం కృత్రిమ పద్ధతులపై ఆధారపడాలి. దాని మూల్యం సంవత్సరానికి ఆరు బిలియన్ డాలర్లు. అమెరికన్ సామాన్యులు తిండి తగ్గించుకుంటే తప్ప ఖర్చు తట్టుకోలేని పరిస్థితి వస్తుంది.
ఒక మావిడి చెట్టు కొన్ని వేల పూలు పూస్తుంది. ఆ పూలన్నీ పరపరాగ సంపర్కం (Cross-pollination) కోసం పూసినవే. వాటిలోని పుప్పొడి మరో చెట్టు పూలకి చేరాలి. అప్పుడే కాయలు కాస్తాయి. ఈ చెట్టు మీద వాలిన తేనెటీగ ఆ చెట్టు మీదకి వెళ్ళినప్పుడు దాని కాళ్ళకి అంటుకున్న పుప్పొడి ఇటూ అటూ మారుతుంది. పరాగ సంపర్కం జరుగుతుంది. అంతేకాదు తేనెపట్టులో వున్నా సమయంలో తేనెటీగలు ఒకదాన్నొకటి ఒరుసుకుంటూ తిరుగుతున్నప్పుడు వేరు వేరు చెట్ల పుప్పొడులు ఒక ఈగ నుంచి మరొకదానికిమారి అనేక చెట్ల మధ్య పర పరాగ సంపర్కం జరుగుతుంది. ఈ విధంగా జెనెటిక్ డైవర్సిటీ ఎక్కువగా వుంది ఫలదీకరణానికి మంచి అవకాశం వుంటుంది. ఆరోగ్యమైన కొత్త విత్తనాలు తయారవుతాయి.

అందుకేనేమో, అమెరికన్ పాప్ సింగర్, పాట్రీషియా స్మిత్ ఏమంటోందంటే – “I’ve said this over and over, but I’ll say it a million more times – I’m concerned more about the death of a bee than I am about terrorism. Because we’re losing hives and bees by the millions because of such strong pesticides.” యూఎస్ లో పరిస్థితి అలావుంటే మనదేశంలో ఎలావుండి వుండవచ్చో!

ఫైనల్ గా అర్ధం చేసుకోవాల్సిందేమిటంటే –
కాలనీ కొలాప్స్ డిజార్డర్ సమస్యతో తేనెటీగలు అంతరించే ప్రమాదం ఏర్పడింది. రెండువేల ఆరు లో దీన్ని గ్రహించారు. దీనికి కారణాలు ఒక దానితో ఒకటి లింకయి వున్నవి.

1

గ్లోబల్ వార్మింగ్ వల్ల చాలా వృక్షజాతులు సహజంగా పూయాల్సిన సీజన్ కంటే మొందో వెనకో పూస్తాయి. దీంతో సీజన్ ప్రకారం తేనె కలెక్షన్ కి వచ్చిన తేనెటీగలకి పూలు కనబడవు. తిండిలేక అవి …. ప్చ్! 

2

పెస్టిసైడ్స్ వాడకం ఎన్నాళ్ళు సాగుతుందో అప్పటివరకూ తెనేటీగకి దినదిన గండమే. ఆర్గానిక్ ఫార్మింగ్ విస్తృతంగా జరిగితే తప్ప పరిస్థితి మారదు. గ్లోబలైజేషన్ యుగంలో రైతులు అంత త్వరగా మార్చుకోగలరా? కార్పొరేట్ల వత్తిడికి లొంగే ప్రభుత్వాలు పెస్టిసైడ్స్ పూర్తిగా బాన్ చేస్తాయా? దేనికీ ఆన్సర్ లేదు. ప్చ్.. ప్చ్..

3

అరణ్యాలు నాశనం అయిపోయి, తేనెటీగలకి అలవాటులేని వ్యాపారపంటలు పెరిగిపోయి, హానికారక కీటకాలు పెరిగిపోయి తెనేటీగ బ్రతుకు తెల్లారిపోతోంది. ప్చ్.. ప్చ్..ప్చ్.. 

విషయం మనకి తెలుసు కానీ ఏమీ చెయ్యము. మధులిట్టుకి తెలియదు కానీ తన పని నిశ్శబ్దంగా, నిర్లిప్తంగా చేసుకుపోతోంది. ఇల్లిల్లూ తిరుగుతూ, మకరందంతో పాటు, పురుగుల మందులూ పీల్చుకుంటూ ఒళ్ళు పాడుచేసుకుని అంతరించడానికి సిద్ధమౌతోంది.

పోతన చెప్పిన హితవు –
మందార మకరంద మాధుర్యమున దేలు మధుపంబు వోవునే, మదనములకు?
నిర్మల మందాకినీ వీచికల దూగు రాయంచ జనునె, తరంగిణులకు?
లలిత రసాల పల్లవ ఖాదియై చొక్కు కోయిల చేరునే, కుటజములకు?
పూర్ణేందు చంద్రికా స్ఫురిత చకోరకమరుగునే, సాంద్ర నీహారములకు? వినుత గుణశీల మాటలు వేయునేలా ?

మానవజాతి పట్టించుకుంటేనే, వంటబట్టించుకుంటేనే పచ్చటి ప్రకృతి అందులో చక్కటి తేనెపట్టు మిగిలేది. అందుకు మనం చెయ్యల్సింది కాలుష్యం తగ్గించడం, అరణ్యాల్ని రక్షించడం, సహజ ఆహారాలకి అలవాటు పడడం. పోతనగారి భావం దైవభక్తికి సంబంధించిందయినా, డే-టు-డే లైఫ్ లో కూడా ఉపయోగపడుతుంది. అది యాంత్రిక జీవితానికి, మెటీరియలిజానికీ, కన్జ్యూమరిజానికి దూరం జరగడం ద్వారా సాధ్యపడుతుంది.

జోరుమీదున్నావు తుమ్మెదా నీ జోరెవరి కోసమే తుమ్మెదా|| ఇల్లిల్లు తిరిగేవు తుమ్మెదా నీ ఒళ్ళు జాగరతే తుమ్మెదా

అన్నట్టు ఈ ఆర్టికల్ మొదటి పోస్టు చేసిన కాస్సేపటికి, రాత్రిపూట మా యింట్లోకి వచ్చిన తేనెటీగ ఇది –

earth-around-sunwarp
ఇది రాసినందుకు కృతజ్ఞతగా వచ్చిందేమో అని ముందు అనుకున్నా, కానీ అది దారి తప్పి కాలనీ కొలాప్స్ డిజార్డర్ వల్ల అది దారితప్పి ఇలా వచ్చిందేమో అనిపించి బాధనిపించింది. జాగ్రత్తగా కాయితం మీద ఎక్కించి బయట గాలిలోకి వదిలేసాను. అది పువ్వుకి నొప్పి లేకుండా తేనె తీసుకున్నట్టు, అంత మెత్తగా దాన్ని హాండిల్ చేశానా? ఏమో! ఎలా తెలుస్తుంది?

 

Part (1)-ఇల్లిల్లు తిరిగే తుమ్మెదా! ఒళ్ళు జాగరత!!

కవిగారు ఒకమ్మాయి తనని తుమ్మెదతో పోల్చుకుంటూ తనే పాడుకున్నట్టుగా రాశారు శివరంజని సినిమాలోని ఈ పాటని.
సినిమా చూళ్ళేదు. చూసినా పాటర్ధమయ్యే సీను అంతకంటే లేదు. బట్, పాట నచ్చింది. చిన్నప్పుడు పెద్దాళ్ళు చూడనివ్వని సినిమాలన్నీ (అఫ్-కోర్స్, అన్నీ అంటే నిజంగా అన్నీ అనికాదు) యూ ట్యూబ్ లో చూసేస్తున్నా శివరంజని ఇంకా కవర్ చెయ్యలేదు. ఆలస్యానికి కారణం దాసరి దర్శకత్వం అని కొంచెం అనుమానం. ….

A-సర్టిఫికెట్ సినిమా! చూసే యోగం లేదప్పుడు
ఇంకా చూసే ధైర్యం రాలేదిప్పుడు
కారణం? పేజీలకొద్దీ దాసరిచేసే చప్పుడు

దాసరి
నేఁరాసింది కాదా సరి?
స్క్రీన్ ప్లే, దర్శకత్వం సరేసరి
మాటలు,పాటలు కూడా అంటే చేదేమరి
అందులో మనకెవరూ సరి?

శ్రీశ్రీ సిప్రాలి పది పేజీలు తిరగేసానో లేదో, వాక్యనిర్మాణం సరిగా రాని మనకి ప్రాసలు కూడా వచ్చేస్తున్నాయ్. మూకం కరోతి వాచాలం .. అన్నట్టు శ్రీశ్రీ మహిమతో నా కీ-బోర్డుకీ తెలుగుదనం వంటబడుతోంది. [గొప్పలుకాదు, నిఝ్ఝం! ముందు రాసిన లైన్లు అతి పేలవంగా, అంటే వీటికంటే అన్నమాట, వున్నాయి. ఊరికే, సిప్రాలి కాస్సేపు చదివి మళ్ళీ టైపింగుకి కూచోగానే ఇలా మారాయి. నాస్తికుడు శ్రీశ్రీ చేసిన మిరకిల్ ఇది!! మహిమలున్నాయి!! 😉 ]
దర్శకత్వానికి భయపడి సినిమా చూళ్ళేదనడం అన్-ఫెయిర్ అనిపిస్తోంది కదా, సినిమా చూసాక నచ్చితే తూచ్ అంటాను. Oops! I have already started digressing without even mentioning what I wanted to reflect on.

నా తలలో కదిలే అలలు –

శివరంజని గురించి కానీ,
రచయిత గురించి కానీ,
రచన గురించి కానీ
కాదు, అందులో నా నాలెడ్జి అణా-కానీ – కనక సింబాలిక్ శివరంజని, తుమ్మెద గురించి రాసుకుని వూరుకుంటా.

సినిమాలో శివరంజని కధ ఏమౌతుందో తెలీదుగానీ తుమ్మెద బతుకు మాత్రం పై చరణంలో హెచ్చరికకి తగ్గట్టే తెల్లారేలా వుంది.
దాని బతుకెలా తెల్లారితే మనకేం అనుకోడానికి లేదు. ఎందుకంటే –

for every third bite of food you take, thank a bee or other pollinator,” అని Forgotten Pollinators అన్న పుస్తకం రాసిన E.O. Wilson అన్నాడు కాబట్టి. ఫాదర్ ఆఫ్ సోషియో బయోలజీ, ఫాదర్ ఆఫ్ బయోడైవర్సిటీ అని పేరు పొందిన ఈయన్ని లైట్ గా తీసుకునే ఛాన్స్ లేదు. పులిట్జర్ ప్రైజ్ పొందిన రెండు పుస్తకాలు The Social Conquest of Earth, Letters to a Young Scientist ఆయనవే. The Meaning of Human Existence అనే మూడో పుస్తకం న్యూయార్క్ టైమ్స్ బెస్ట్ సెల్లర్. చీమల గురించి ఈయనది మహా ఇంటరెస్టింగ్ కోట్ ఒకటుంది : “Karl Marx was right, socialism works, it is just that he had the wrong species”, చీమలు, తేనెటీగలు లాంటి సామాజిక కీటకాలు కమ్యూనిస్టు వ్యవస్థని పోలిన వ్యవస్థల్లో జీవించడానికి కారణం వాటిల్లో అన్నిటికీ సంతానం పొందే అవకాశం లేకపోవడమేట. జాతి మనుగడ కోసం ఒక రాణి చీమపై ఆధారపడి వుండడంతో దానికోసమే నడ్డి విరిగేలా పనిచేస్తూ సంఘజీవనం చేస్తాయిట. నరజాతిలో సీన్ రివర్స్. ఎవరికి వాళ్ళు సొంత గూడు కట్టుకుని, తమకోసం, సంతానం కోసం కొత్త కొత్త బతుకు తెరువు మార్గాలు కనిపెడుతూ ఉండడంలోనే డార్విన్ సిద్ధాంతం – సర్వైవల్ ఆఫ్ ది ఫిట్టెస్ట్ – ప్రకారం మనిషి మనుగడ నడుస్తుందిట. కమ్యూనిజం విఫలం అవ్వడానికి కార్ల్ మార్క్స్ సిద్ధాంత లోపం కాదు, మనుషుల జీవన విధానానికి ఆ సిద్ధాంతం సూటవ్వదని ఆయన భావం. అయితే, జంతుప్రవృత్తిని వదిలిపెట్టడం మనిషి వల్ల అయ్యేపని కాదనే తిరుమలేశుని భావాన్ని మనం వెతుక్కోవచ్చు.

అదలావుంచి అసలు టాపిక్ లోకి, అంటేతుమ్మెద=కొంకిరము=జంటముక్కాలి=జమలిముక్కాలి=తేటి=తేనెతిండి=మధులిట్టు=మధుపము అనబడే తేనెటీగ విషయానికి వస్తా…

ఈ పోస్టు పోస్టడానికి ఇన్స్పిరేషన్ ఇచ్చిన కొంకిరం కింద ఫోటోలోవుంది. బాలి ఐలాండ్లో ఒకానొక కాఫీ ప్లాంటేషన్ చూడ్డానికి వెళ్ళినప్పుడు నిశ్శబ్దం గా తనపని తను చేసుకుంటూ, పనిలోపనిగా ప్రపంచంలో మనుషులతో సహా అనేక జీవులకి అవసరమైన తిండి సమకూర్చడంలో తను చేస్తున్న మహోపకారం గురించి కించిత్తు ఎరుక లేకుండా, పువ్వు నుంచి పువ్వుకి ఎగురుతున్న ఈజంటముక్కాలి నా సెల్ ఫోన్ కెమెరాకి చిక్కింది.

IMG_2155

అప్పుడే స్వామి వివేకానంద మాట ఒకటి మనసులో మెదిలింది. ఎక్జాక్ట్ టెక్స్ట్ గుర్తు రావట్లేదు కానీ మొత్తమ్మీద, “నా దృష్టిలో మనిషితో పోలిస్తే ఒక చిన్న కీటకం తన ధర్మాన్ని అతని కన్నా మెరుగ్గా, నిశ్శబ్దంగా, నిస్వార్ధంగా నిర్వర్తిస్తుంది,” అనే అర్ధం వచ్చేలా వుంటుంది. ఆ జమలిముక్కాలి కనబడిన పరిసరాలు, అక్కడి ఆవరించివున్న నిశ్శబ్దం, చుట్టూ వున్న హరిత ప్రకృతి ఆ భావనకి చిక్కదనం కలిగిస్తున్నాయి. ఎదురుగా స్వామి రూపం కనబడలేదన్నమాటేగానీ ఆయన హృదయంలో ఎంతటి కన్విక్షన్ తో పై మాట అన్నారో అది అనుభవానికి తెచ్చేలా వుంది ఆ క్షణం, ఆ స్థలం. ఈ సూక్తి పూర్తి పాఠం కోసం నెట్ లో వెతుకుతుంటే మరో సూక్తి, ప్రపంచానికి అవతలి పక్కనుంచి వచ్చినది, ఇది దొరికింది –

Einestein on insect
పువ్వు చుట్టూ ఒకటి రెండు చుట్లు తిరిగి నెమ్మదిగా పువ్వులోకి వెళ్తున్న ఆ తేటి కదలికలు నాకు వినబడని అదృశ్యమురళీధారి వేణుగానపు పరోక్షానుభవంలావున్నాయి. బాలికి రావడంలో చేసిన విమాన ప్రయాణం వల్లా, ఐలాండ్ లో వాడిన వెహికల్స్ వల్లా కలిగిన వాతావరణ కాలుష్యం అప్పుడే గుర్తుకొచ్చింది. ప్రపంచంలో ఒక్క మనిషి తప్ప అన్ని జీవరాశులూ అదృశ్య వేణువుతో లయ కలుపుతున్నాయి. మనిషి తప్పటడుగులే ఇప్పుడీ తేనెతిండి మనుగడకి ప్రమాదం తెచ్చిపెడుతున్నాయి.
యెస్, ఇల్లిల్లూ తిరిగే తుమ్మెదకి ఒళ్ళు జాగరత ఎలా చూసుకోవాలో తెలియదు పాపం. మనం పంటలపైనా, తోటలపైన జల్లుతున్న పెస్టిసైడ్స్ కి, ఎరువులకి అవి బలౌతున్నాయి. ఒక్క యూఎస్ ఏ లోనే గత యాభైఏళ్లలో ఎప్పుడూ లేనంత అతితక్కువ సంఖ్యలో తేనెపట్లు ఏర్పడుతున్నాయని తేలింది. అన్ని విధాల బాగానే కనబడుతున్న తేనెటీగలు సడెన్ గా పట్లు వదిలిపెట్టి వెళ్లిపోతున్నాయి, సామూహికంగా. ఆ రకంగా యూఎస్ లో సాధారణంగావుండే తేనెపట్లలో మూడో వంతు అదృశ్యం అయ్యాయి.

 

4ksy

-ఇల్లిల్లు తిరిగే తుమ్మెదా! ఒళ్ళు జాగరత!!


జోరుమీదున్నావు తుమ్మెదా , నీ జోరెవరి కోసమే తుమ్మెదా
ఇల్లిల్లు తిరిగేవు తుమ్మెదా, నీ ఒళ్ళు జాగరతే తుమ్మెదా

కవిగారు ఒకమ్మాయి తనని తుమ్మెదతో పోల్చుకుంటూ తనే పాడుకున్నట్టుగా రాశారు శివరంజని సినిమాలోని ఈ పాటని.
సినిమా చూళ్ళేదు. చూసినా పాటర్ధమయ్యే సీను అంతకంటే లేదు. బట్, పాట నచ్చింది. చిన్నప్పుడు పెద్దాళ్ళు చూడనివ్వని సినిమాలన్నీ (అఫ్-కోర్స్, అన్నీ అంటే నిజంగా అన్నీ అనికాదు) యూ ట్యూబ్ లో చూసేస్తున్నా శివరంజని ఇంకా కవర్ చెయ్యలేదు. ఆలస్యానికి కారణం దాసరి దర్శకత్వం అని కొంచెం అనుమానం. ….

A-సర్టిఫికెట్ సినిమా! చూసే యోగం లేదప్పుడు
ఇంకా చూసే ధైర్యం రాలేదిప్పుడు
కారణం? పేజీలకొద్దీ దాసరిచేసే చప్పుడు

దాసరి
నేఁరాసింది కాదా సరి?
స్క్రీన్ ప్లే, దర్శకత్వం సరేసరి
మాటలు,పాటలు కూడా అంటే చేదేమరి
అందులో మనకెవరూ సరి?

శ్రీశ్రీ సిప్రాలి పది పేజీలు తిరగేసానో లేదో, వాక్యనిర్మాణం సరిగా రాని మనకి ప్రాసలు కూడా వచ్చేస్తున్నాయ్. మూకం కరోతి వాచాలం .. అన్నట్టు శ్రీశ్రీ మహిమతో నా కీ-బోర్డుకీ తెలుగుదనం వంటబడుతోంది. [గొప్పలుకాదు, నిఝ్ఝం! ముందు రాసిన లైన్లు అతి పేలవంగా, అంటే వీటికంటే అన్నమాట, వున్నాయి. ఊరికే, సిప్రాలి కాస్సేపు చదివి మళ్ళీ టైపింగుకి కూచోగానే ఇలా మారాయి. నాస్తికుడు శ్రీశ్రీ చేసిన మిరకిల్ ఇది!! మహిమలున్నాయి!! 😉 ]
దర్శకత్వానికి భయపడి సినిమా చూళ్ళేదనడం అన్-ఫెయిర్ అనిపిస్తోంది కదా, సినిమా చూసాక నచ్చితే తూచ్ అంటాను. Oops! I have already started digressing without even mentioning what I wanted to reflect on.

నా తలలో కదిలే అలలు –

శివరంజని గురించి కానీ,
రచయిత గురించి కానీ,
రచన గురించి కానీ
కాదు, అందులో నా నాలెడ్జి అణా-కానీ – కనక సింబాలిక్ శివరంజని, తుమ్మెద గురించి రాసుకుని వూరుకుంటా.

సినిమాలో శివరంజని కధ ఏమౌతుందో తెలీదుగానీ తుమ్మెద బతుకు మాత్రం పై చరణంలో హెచ్చరికకి తగ్గట్టే తెల్లారేలా వుంది.
దాని బతుకెలా తెల్లారితే మనకేం అనుకోడానికి లేదు. ఎందుకంటే –

for every third bite of food you take, thank a bee or other pollinator,” అని Forgotten Pollinators అన్న పుస్తకం రాసిన E.O. Wilson అన్నాడు కాబట్టి. ఫాదర్ ఆఫ్ సోషియో బయోలజీ, ఫాదర్ ఆఫ్ బయోడైవర్సిటీ అని పేరు పొందిన ఈయన్ని లైట్ గా తీసుకునే ఛాన్స్ లేదు. పులిట్జర్ ప్రైజ్ పొందిన రెండు పుస్తకాలు The Social Conquest of Earth, Letters to a Young Scientist ఆయనవే. The Meaning of Human Existence అనే మూడో పుస్తకం న్యూయార్క్ టైమ్స్ బెస్ట్ సెల్లర్. చీమల గురించి ఈయనది మహా ఇంటరెస్టింగ్ కోట్ ఒకటుంది : “Karl Marx was right, socialism works, it is just that he had the wrong species”, చీమలు, తేనెటీగలు లాంటి సామాజిక కీటకాలు కమ్యూనిస్టు వ్యవస్థని పోలిన వ్యవస్థల్లో జీవించడానికి కారణం వాటిల్లో అన్నిటికీ సంతానం పొందే అవకాశం లేకపోవడమేట. జాతి మనుగడ కోసం ఒక రాణి చీమపై ఆధారపడి వుండడంతో దానికోసమే నడ్డి విరిగేలా పనిచేస్తూ సంఘజీవనం చేస్తాయిట. నరజాతిలో సీన్ రివర్స్. ఎవరికి వాళ్ళు సొంత గూడు కట్టుకుని, తమకోసం, సంతానం కోసం కొత్త కొత్త బతుకు తెరువు మార్గాలు కనిపెడుతూ ఉండడంలోనే డార్విన్ సిద్ధాంతం – సర్వైవల్ ఆఫ్ ది ఫిట్టెస్ట్ – ప్రకారం మనిషి మనుగడ నడుస్తుందిట. కమ్యూనిజం విఫలం అవ్వడానికి కార్ల్ మార్క్స్ సిద్ధాంత లోపం కాదు, మనుషుల జీవన విధానానికి ఆ సిద్ధాంతం సూటవ్వదని ఆయన భావం. అయితే, జంతుప్రవృత్తిని వదిలిపెట్టడం మనిషి వల్ల అయ్యేపని కాదనే తిరుమలేశుని భావాన్ని మనం వెతుక్కోవచ్చు.

అదలావుంచి అసలు టాపిక్ లోకి, అంటే తుమ్మెద=కొంకిరము=జంటముక్కాలి=జమలిముక్కాలి=తేటి=తేనెతిండి=మధులిట్టు=మధుపము అనబడే తేనెటీగ విషయానికి వస్తా…

ఈ పోస్టు పోస్టడానికి ఇన్స్పిరేషన్ ఇచ్చిన కొంకిరం కింద ఫోటోలోవుంది. బాలి ఐలాండ్లో ఒకానొక కాఫీ ప్లాంటేషన్ చూడ్డానికి వెళ్ళినప్పుడు నిశ్శబ్దం గా తనపని తను చేసుకుంటూ, పనిలోపనిగా ప్రపంచంలో మనుషులతో సహా అనేక జీవులకి అవసరమైన తిండి సమకూర్చడంలో తను చేస్తున్న మహోపకారం గురించి కించిత్తు ఎరుక లేకుండా, పువ్వు నుంచి పువ్వుకి ఎగురుతున్న ఈ జంటముక్కాలి నా సెల్ ఫోన్ కెమెరాకి చిక్కింది.

IMG_2155

అప్పుడే స్వామి వివేకానంద మాట ఒకటి మనసులో మెదిలింది. ఎక్జాక్ట్ టెక్స్ట్ గుర్తు రావట్లేదు కానీ మొత్తమ్మీద, “నా దృష్టిలో మనిషితో పోలిస్తే ఒక చిన్న కీటకం తన ధర్మాన్ని అతని కన్నా మెరుగ్గా, నిశ్శబ్దంగా, నిస్వార్ధంగా నిర్వర్తిస్తుంది,” అనే అర్ధం వచ్చేలా వుంటుంది. ఆ జమలిముక్కాలి కనబడిన పరిసరాలు, అక్కడి ఆవరించివున్న నిశ్శబ్దం, చుట్టూ వున్న హరిత ప్రకృతి ఆ భావనకి చిక్కదనం కలిగిస్తున్నాయి. ఎదురుగా స్వామి రూపం కనబడలేదన్నమాటేగానీ ఆయన హృదయంలో ఎంతటి కన్విక్షన్ తో పై మాట అన్నారో అది అనుభవానికి తెచ్చేలా వుంది ఆ క్షణం, ఆ స్థలం. ఈ సూక్తి పూర్తి పాఠం కోసం నెట్ లో వెతుకుతుంటే మరో సూక్తి, ప్రపంచానికి అవతలి పక్కనుంచి వచ్చినది, ఇది దొరికింది –

Einestein on insect
పువ్వు చుట్టూ ఒకటి రెండు చుట్లు తిరిగి నెమ్మదిగా పువ్వులోకి వెళ్తున్న ఆ తేటి కదలికలు నాకు వినబడని అదృశ్యమురళీధారి వేణుగానపు పరోక్షానుభవంలావున్నాయి. బాలికి రావడంలో చేసిన విమాన ప్రయాణం వల్లా, ఐలాండ్ లో వాడిన వెహికల్స్ వల్లా కలిగిన వాతావరణ కాలుష్యం అప్పుడే గుర్తుకొచ్చింది. ప్రపంచంలో ఒక్క మనిషి తప్ప అన్ని జీవరాశులూ అదృశ్య వేణువుతో లయ కలుపుతున్నాయి. మనిషి తప్పటడుగులే ఇప్పుడీ తేనెతిండి మనుగడకి ప్రమాదం తెచ్చిపెడుతున్నాయి.
యెస్, ఇల్లిల్లూ తిరిగే తుమ్మెదకి ఒళ్ళు జాగరత ఎలా చూసుకోవాలో తెలియదు పాపం. మనం పంటలపైనా, తోటలపైన జల్లుతున్న పెస్టిసైడ్స్ కి, ఎరువులకి అవి బలౌతున్నాయి. ఒక్క యూఎస్ ఏ లోనే గత యాభైఏళ్లలో ఎప్పుడూ లేనంత అతితక్కువ సంఖ్యలో తేనెపట్లు ఏర్పడుతున్నాయని తేలింది. అన్ని విధాల బాగానే కనబడుతున్న తేనెటీగలు సడెన్ గా పట్లు వదిలిపెట్టి వెళ్లిపోతున్నాయి, సామూహికంగా. ఆ రకంగా యూఎస్ లో సాధారణంగావుండే తేనెపట్లలో మూడో వంతు అదృశ్యం అయ్యాయి.

(((స’శేషం’)))

మనిషి సాగరాకాశాల మధ్య నిలబడి వాటి సంవాదాన్ని మళ్ళీ మళ్ళీ వినాలి (అం’తరంగా’ల్లో విశ్వకవి భావాలు-3)


అన్ని ప్రశ్నలకీ అర్ధం తెలిసి జీవన పయనం మొదలుపెట్టినవాడే చెక్కుచెదరకుండా గమ్యం చేరతాడు. వాడే వెనకొచ్చే వారికి మార్గ సూచికలు ఏర్పాటు చేస్తాడు.

ADHAATHO

రామస్యాక్లిష్ట కర్మణః అని రాముడికి పేరు కలగడానికి తానెవరో తెలుసుకోవాలనే జిజ్ఞాసే కారణం .
అన్నీతెలుసుకునే పుట్టిన కృష్ణుడు ధర్మజ, అర్జునులకి అత్యంత క్లిష్ట సమయాల్లో మార్గ నిర్దేశం చెయ్యగలిగాడు.

అలెగ్జాండర్ దిమ్మదిరిగే సమాధానాలిచ్చిన దండికి ఆ ఆత్మవిశ్వాసం “ఏకం సత్ విప్రాః బహుదా వదంతి” అన్న జ్ఞానంతో తాదాత్మ్యం చెందడం వల్లే కలిగింది.

అన్నీ వదులుకునైనా సత్యం తెలుసుకున్నాడు బుద్ధుడు.

తొణుకూ బెణుకూ లేకుండా సోక్రటీజ్ విషం త్రాగింది సత్యం విషయంలో రాజీ పడలేకే.
సత్యం అర్ధం చేసుకుని హృదయపూర్వకంగా నమ్మబట్టే గాంధీ నిర్భయంగా పరాయిపాలనని, పరాయి దేశంలోనూ ఎదిరించగలిగాడు.
రామకృష్ణ పరమహంస, రమణ మహర్షులు సత్యాన్ని శోదించి సాధించిన తీరే వారి అద్వైతనిష్ఠకి అద్భుతత్వాన్ని ఆపాదించింది.
స్వామి వివేకానంద అఖండ ఖ్యాతికి, దేశానికి ముద్దుబిడ్డ అవ్వడానికీ అతను పరమహంస శిష్యుడవటం కాదు ప్రధమ కారణం, అతనిలోని
తీవ్ర జిజ్ఞాస, తేలికగా సమాధానపడని తత్వాలకి పరమహంస తృప్తిపడటం.
లోకానికి దారిచూపించిన వారందరికీ ఆ స్థాయి కలగడానికి కారణం ప్రశ్నించే గుణం. యూనివర్సల్ యాక్సెప్టబిలిటీవున్న జవాబులు దొరికేవరకూ రాజీపడని తత్త్వం.
మరి ఇప్పటివరకూ తన ఉనికిని, వ్యక్తిత్వాన్ని, విలక్షణత్వాన్ని ప్రశ్నించుకొని, పరిపక్వం చేసుకుంటూ వస్తున్న మానవ జాతికి ఇప్పుడేమయింది? ప్రశ్నించే శక్తి, ఆసక్తి తగ్గాయా?
కళల్లో, శాస్త్రజ్ఞానంలో ఆరితేరి అమరత్వాన్ని అందుకోగలనన్న ఆత్మవిశ్వాసానికి చేరువలో ఉన్న మనిషి ఎందుకిప్పుడు తనలో పెచ్చరిల్లుతున్నస్వార్ధాన్ని, మతమౌఢ్యాన్ని, పదార్ధవాదాన్ని, యుద్దాన్ని, మానసిక రుగ్మతలనీ, విపరీతత్వాన్ని ఆపుకోలేకపోతోంది?
ఎందుకు తనని తాను నిలదీసుకోలేకపోతోంది? ఎందుకలా నిస్సహాయంగా పలాయనవాదాన్ని ఆశ్రయిస్తోంది? తనని నీడని చూసి భయపడుతూ, నీడతోనే యుద్ధాలు చేస్తూ నేను గెలిచాను, నీడే ఓడటంలేదంటూ ఎందుకు ఆత్మవంచన చేసుకుంటోంది?

కోహం? ముక్తిః కఠమ్? కేన సంసార ప్రతిపన్నవాన్? అని తనని తాను నిలదీసుకోవడం మర్చిపోయిందా?
(లేక)
“అఖిల శాస్త్ర పురాణ తత్త్వాబ్ధు లీఁది
పరమ విజ్ఞానదీపమౌ పండితుండు
కాళరాత్రిని మార్గంబు గానలేక
యల్ల మామూలుకథఁ జెప్పి యంతరించు” ట వల్లనా?
(లేక)
“జీవితంబెల్ల బ హుశాస్త్ర సేవలందుఁ
గడపితి, రహస్యములు చాల గ్రాహ్యమయ్యె;
నిప్పుడు వివేకనేత్రంబు విప్పిచూడఁ
దెలిసికొంటి నాకేమియుఁ తెలియదంచు” అనగల వినయాన్ని కోల్పోవటం వల్లనా?

మనిషి సాగరాకాశాల మధ్య నిలబడి వాటి సంవాదాన్ని మళ్ళీ మళ్ళీ వినాలి. పూర్వం వేదకాలంలో విన్న పాఠాలు మరుపుకొచ్చాయి. మళ్ళీ వినాలి. ఇక్కడే అనిపిస్తుంది మనిషి జీవితం, ఆ మాటకొస్తే ఏ జీవిదైనా సరే, నిరంతరం సాగే క్షీరసాగర మధనం అని. తనలో తాను, బాహ్య ప్రపంచంతోనూ జరిపే నిత్య సంభాషణం, పరస్పర ప్రతిస్పందనం ఎన్ని తరాలు మారినా జరుగుతూనే ఉంటాయి. ఈ ఇంటరాక్షన్స్ మధ్య ఇంటర్వెల్స్ వచ్చినప్పుడు సంఘ జీవనం, సంస్కృతి, మొదలైనవి ఏర్పడతాయి.

(స’శేషం’)

భూమ్మీద మొదటి జీవి పుట్టినప్పుడు తను బ్రతకాలంటే పరిసరాలనుంచి ఏదో ఒకటి సంగ్రహించాలన్న విషయం ఎలా తెలుసుకుంది? – {అం’తరంగా’ల్లో విశ్వకవి భావాలు-2}


రవీంద్రుడి దృష్టిలో “స్కాండినేవియన్ దేశాల ప్రజలకి సంబంధించినంత వరకు సముద్రం వారి జీవన విలువలని ప్రతిబింబిస్తుంది. ఉత్తుంగ తరంగాలతో నేలతో, ఆ నేలతల్లి బిడ్డలతో ఎడతెగని యుద్ధం చేస్తూ కడలి వారికి నిరంతరం పొంచి ఉండే ప్రమాదంగా, అధిగమించవలసిన అడ్డంకిగా కనబడుతుంది. అజేయమైన మానవుడి ఆత్మస్థైర్యానికి విలయ ప్రకృతి విసిరే సవాలు సముద్రం. ఈ పోరాటంలో మనిషే గెలిచాడు, అది అతనిలో పోరాట స్ఫూర్తి నింపి ఇప్పటికీ అతనిచేత దారిద్ర్యం, నియంతృత్వం, అనారోగ్యాలపై యుద్ధం చేయిస్తోంది. నౌకాయానం నేర్చి మహాసముద్రాలు దాటి భూమిని చుట్టి వ్యతిరిక్త పరిస్థితులని అనుకూలంగా మార్చుకోవడం నేర్చుకున్నాడు.”

INNER WAVE

ప్రకృతిలో పుట్టిన మనిషి దాని తత్వాన్ని, చేష్టలనీ గమనించి, ప్రశ్నించి, పరిశోధించి దానికి అతీతుడయ్యే ప్రయత్నం చేస్తాడు. చాలాసార్లు కృతకృత్యుడౌతాడు. కానప్పుడు ఇలా ఎందుకు జరిగిందనే ప్రశ్నతో, విశ్లేషణతో మళ్ళీ మళ్ళీ ప్రయత్నిస్తాడు.

మనిషి అలుపెరగని ప్రయత్నం అలలతో తీరాన్ని కుదిపి కుదిపి ప్రశ్నించే సాగరాన్ని తలపిస్తే; తన చేష్టల్లోనే తన రహస్యాల్ని ఛేదించే సూచనలు దాచివుంచి ఏమీ ఎరగనట్టు ప్రవర్తించే ప్రకృతి ఆకాశానికి ప్రతీక.

ఏ సమస్యకైనా పరిష్కారమార్గం ప్రశ్నలతో ప్రారంభం అవుతుంది.
క్వెస్ట్, అన్వేషణ, శోధన, తత్త్వ చింతన … ప్రశ్నకి పర్యాయపదాలు. ప్రస్తుతంలో మిగిలిఉన్న చిక్కుముళ్ళకి సంకేతాలు.
భూమ్మీద మొట్టమొదటి జీవి ఆవిర్భవించినప్పుడు దానికి చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచం అస్సలేం తెలీదు కదా. తను బ్రతకాలంటే తన పరిసరాలనుంచి ఏదో ఒకటి సంగ్రహించాలన్న విషయం దానికి ఎలా తెలిసింది? కళ్ళూ, ముక్కూ, చెవులూ లేని, ఏర్పడని ఏకకణ జీవి ఏ విధమైన పరిశీలనతో జ్ఞానేంద్రియాలని అభివృద్ధి చేసుకుంది? అప్పుడే పుట్టిన శిశువుకి స్తన్యం అందేవరకూ అది పడే ఆరాటంలో జీవసృష్టి ఆరంభంలో మొదటి జీవి తన ఉనికిని నిలుపుకునే పోరాటం ప్రతిఫలిస్తోందా?నిటారుగా నిలబడ్డం నేర్చుకున్న శాఖాచరం నేల మీద చేసిన బ్రతుకు పోరాటంలో గెలవటానికీ, ఆ స్థితినించీ ఇప్పటి అత్యాధునిక నరుడి వరకూ లక్షల సంవత్సరాల దాని పరిణామక్రమానికి కారణం బతికుండే మార్గాల నిరంతర అన్వేషణే కదా? నిరంతర ప్రశ్నోత్తర పరంపరే కదా?

జీవితంలో కొత్త పేజీ తెరుచుకోవాలన్నా,
జీవితాశని తిరిగి పుంజుకోవాల్సిన అవసరం కలిగినా,
జీవనపోరాటపు అనేకానేక యుద్ధరంగాల్లో ఏ ఒక్క రంగం శాంతించాలన్నా,
జీవిత గమ్యం తెలియాలన్నా; తెలిసిన గమ్యం అర్ధం కావాలన్నా —- అన్నిటికీ ప్రశ్నించే గుణమే సాధనం; సంధించిన ప్రశ్నే మార్గం

నీకు నువ్వు సరైన ప్రశ్న వేసుకుని, అసలైన సమాధానం వెతికినప్పుడు నువ్వెక్కదల్చుకున్న రైలు ఎన్ని జీవితాల పాటు లేటయినా ఇప్పుడు నువ్వెక్కివున్న రైలు కూడా రైటేనని అర్ధం అవుతుంది. అదీ నిన్ను గమ్యం చేర్చగలదని తెలుస్తుంది. ఆత్మహత్యల, ప్రేమోన్మాదాల అవసరం లేదని నొక్కి చెప్తుంది.

(శేషం‘)

అం’తరంగా’ల్లో విశ్వకవి భావాలు (1) – ‘అ’ర్ణవం-‘ఆ’కాశం

‘అ’ర్ణవం-‘ఆ’కాశం జీవానికి అఆలు నేర్పిన ఆదిగురువులు.

ఒక ప్రక్క అగాధమైన అర్ణవం మరోవైపు అనంతమైన ఆకాశం. ఆ రెండిటి మధ్య ఆలోచనా తరంగాలనీ, అమృతత్వాన్నిచ్చే జ్ఞానాన్ని తనలోనే ఇముడ్చుకున్న మేధస్సు.
అయస్కాంతపు విజాతి ధ్రువాల మధ్య తీగ వేగంగా కదిలినప్పుడు విద్యుత్తు ప్రవహిస్తే, మేధస్సు అంతుపట్టని విషయాల మధ్య అలుపులేని అన్వేషణ జరిపితే విజ్ఞానం వికసిస్తుంది.

యుగయుగాల ప్రస్థానంలో జీవికి అ ఆ లు నేర్పిన గురువులు  ర్ణవం  కాశం
ప్రళయజలధిలో ఏక కణజీవిగా ప్రప్రధమ ఆవిర్భావం, కోట్లాది సంవత్సరాల పరిణామం, అనేకానేక రూపంతరాలతో ఆగని బ్రతుకు ప్రయాణం తరువాత పంచ భూతాల వొడిలో అ ఆ లు దిద్దిన జీవం అసలు సిసలు బుద్ధిజీవిగా నరావతారం మొదలయ్యింది
రెండు కాళ్ళపై నిలబడడం నేర్చి కొన్ని లక్షలయేళ్ళే; నాగరికత నేర్చి కొన్ని వేలయేళ్ళే; ‘నేల విడిచి సాము’ చేసే నేర్పు కలిగి వందేళ్ళయినా కాలేదు
ఈ పరిణామానికంతటికీ ప్రత్యక్షసాక్షులుగా అగణ్యమైన అలలతో ప్రశ్నలు సంధిస్తూ సాగరం; అనంతమైన మౌనంతో స్పందించే అగమ్యమైన ఆకాశం. మనిషి భూమ్మీద శాశ్వతత్వం సంపాదించినా, మనిషిని మించిన మరో బుద్ధి జీవి ఆ స్థానాన్ని ఆక్రమించినా ఈ సాక్షులు అలాగే ఉంటాయి, తమని చూసి అచ్చెరువు పొందిన ఏ జీవికైనా అద్భుతాల అనుభవాలు కలిగిస్తూ.

ప్రకృతిలో అంతర్భాగంగా వచ్చిన మనిషి దాన్ని నియంత్రించినా, దానికి అతీతంగా ఎదిగినా దానికి మూలం అతని మస్తిష్కంలో చెలరేగిన ప్రశ్నలు, వాటికి ప్రకృతి ఆరాధనలో, పరిశీలనలో అతను పొందిన సమాధానాలే.

మనిషి మెదడులో చెలరేగిన భయం,కుతూహలం, ఆసక్తి, ఆర్తి, ఆశ, భావనాశక్తి, inquisitiveness, తార్కికప్రజ్ఞ, deductive logic.. వీటన్నిటినీ రెచ్చగొట్టి “ఇంతింతై వటుడింతై…” రీతిలో మనిషి ఎదుగుదలకి ప్రేరణనివ్వటానికా అన్నట్టు ఎన్ని యుగాలైనా ఆగని ప్రశ్నాపూరిత కెరటాలు;

ఎంత తెలుసుకున్నా తెలుసుకోవాల్సింది ఇంకా ఎంతో ఉందని చెప్తూ అనంతమైన కాలాన్ని, అంతులేని దూరాన్ని మ్రింగేస్తూ ఆకాశం.
లోలోతుల్లోంచి ఏదో ఆరాటం, ఆవేశాలని కెరటాలే మాటలుగా పక్కనున్న తీరాన్ని, పైనున్న ఆకాశాన్నీకడలి కుదిపి కుదిపి ప్రశ్నిస్తోందా అనిపిస్తుంది.

వెల్తురు పరదా మాటున పగలంతా దాచిన తన నిజరూపాన్ని చూపుకి ఆనని ఊహకి అందని దూరాల్లో అంతరిక్ష అద్భుతాల్లో ఆవిష్కరించి మానవ మస్తిష్కంలో ప్రశ్నల అలల్ని ఉధృతం చేస్తుంది.

ఒమర్ ఖయాం కవికోకిల మాటలలో చెప్పినట్టు –

ఆదిమధ్యాంత రహితమై యలరుచుండు
కాలయవనిక భేదింపఁ గలమె మనము?
ఇటకు నెందుండివచ్చె నింకెటకుఁ బోవు
ప్రాణి యను ప్రశ్న కెవ్వాఁడు బదులు సెప్పు?

అని సత్యాన్వేషణ మొదలు పెట్టి,

ఎవ్వనిచే జనించు ఎవ్వనిచే జనించు జగ; మెవ్వని లోపల నుండు లీనమై
యెవ్వని యందు డిందు; పరమేశ్వరు డెవ్వడు; మూల కారణం
బెవ్వ; డనాదిమధ్యలయుడెవ్వడు; సర్వము దానయైన వా
డెవ్వడు వాని నాత్మభవు నీశ్వరు నే శరణంబు వేడెదన్

అని మూలకారణానికి శరణాగతి ప్రకటించి

ఆపైన ఏకం సత్ విప్రాః బహుదా వదంతి దగ్గర ఆగి చివరికి తత్వమసి తో కన్-క్లూడ్ చేసేవరకూ  అంతరంగంలో అర్ణవాకాశ సంవాదం జరుగుతూనే ఉంటుంది.

ఐతే ఇదంతా మూలకారణానికి దానితో వ్యక్తికి(ఇండివిడ్యువల్) గల సంబంధానికి సంబంధించిన ప్రాసెస్ మాత్రమే. ఆకాశ, సముద్రాల మిస్టీరియస్ కమ్యూనికేషన్ ఒక్క ఆధ్యాత్మిక తలంలో మాత్రమేనా మనిషిని ప్రభావితం చేసేది? ఠాగూర్ సముద్రాన్ని గురించి చెప్పిన కొన్ని మాటలు ఇక్కడ గుర్తు చేసుకోవాలి.

అం’తరంగా’ల్లో విశ్వకవి భావాలు (1) – ‘అ’ర్ణవం-‘ఆ’కాశం


INNER WAVE

 

‘అ’ర్ణవం-‘ఆ’కాశం జీవానికి అఆలు నేర్పిన ఆదిగురువులు.

ఒక ప్రక్క అగాధమైన అర్ణవం మరోవైపు అనంతమైన ఆకాశం. ఆ రెండిటి మధ్య ఆలోచనా తరంగాలనీ, అమృతత్వాన్నిచ్చే జ్ఞానాన్ని తనలోనే ఇముడ్చుకున్న మేధస్సు.
అయస్కాంతపు విజాతి ధ్రువాల మధ్య తీగ వేగంగా కదిలినప్పుడు విద్యుత్తు ప్రవహిస్తే, మేధస్సు అంతుపట్టని విషయాల మధ్య అలుపులేని అన్వేషణ జరిపితే విజ్ఞానం వికసిస్తుంది.

యుగయుగాల ప్రస్థానంలో జీవికి అ ఆ లు నేర్పిన గురువులు  ర్ణవం  కాశం
ప్రళయజలధిలో ఏక కణజీవిగా ప్రప్రధమ ఆవిర్భావం, కోట్లాది సంవత్సరాల పరిణామం, అనేకానేక రూపంతరాలతో ఆగని బ్రతుకు ప్రయాణం తరువాత పంచ భూతాల వొడిలో అ ఆ లు దిద్దిన జీవం అసలు సిసలు బుద్ధిజీవిగా నరావతారం మొదలయ్యింది
రెండు కాళ్ళపై నిలబడడం నేర్చి కొన్ని లక్షలయేళ్ళే; నాగరికత నేర్చి కొన్ని వేలయేళ్ళే; ‘నేల విడిచి సాము’ చేసే నేర్పు కలిగి వందేళ్ళయినా కాలేదు
ఈ పరిణామానికంతటికీ ప్రత్యక్షసాక్షులుగా అగణ్యమైన అలలతో ప్రశ్నలు సంధిస్తూ సాగరం; అనంతమైన మౌనంతో స్పందించే అగమ్యమైన ఆకాశం. మనిషి భూమ్మీద శాశ్వతత్వం సంపాదించినా, మనిషిని మించిన మరో బుద్ధి జీవి ఆ స్థానాన్ని ఆక్రమించినా ఈ సాక్షులు అలాగే ఉంటాయి, తమని చూసి అచ్చెరువు పొందిన ఏ జీవికైనా అద్భుతాల అనుభవాలు కలిగిస్తూ.

ప్రకృతిలో అంతర్భాగంగా వచ్చిన మనిషి దాన్ని నియంత్రించినా, దానికి అతీతంగా ఎదిగినా దానికి మూలం అతని మస్తిష్కంలో చెలరేగిన ప్రశ్నలు, వాటికి ప్రకృతి ఆరాధనలో, పరిశీలనలో అతను పొందిన సమాధానాలే.

మనిషి మెదడులో చెలరేగిన భయం,కుతూహలం, ఆసక్తి, ఆర్తి, ఆశ, భావనాశక్తి, inquisitiveness, తార్కికప్రజ్ఞ, deductive logic.. వీటన్నిటినీ రెచ్చగొట్టి “ఇంతింతై వటుడింతై…” రీతిలో మనిషి ఎదుగుదలకి ప్రేరణనివ్వటానికా అన్నట్టు ఎన్ని యుగాలైనా ఆగని ప్రశ్నాపూరిత కెరటాలు;

ఎంత తెలుసుకున్నా తెలుసుకోవాల్సింది ఇంకా ఎంతో ఉందని చెప్తూ అనంతమైన కాలాన్ని, అంతులేని దూరాన్ని మ్రింగేస్తూ ఆకాశం.
లోలోతుల్లోంచి ఏదో ఆరాటం, ఆవేశాలని కెరటాలే మాటలుగా పక్కనున్న తీరాన్ని, పైనున్న ఆకాశాన్నీకడలి కుదిపి కుదిపి ప్రశ్నిస్తోందా అనిపిస్తుంది.

వెల్తురు పరదా మాటున పగలంతా దాచిన తన నిజరూపాన్ని చూపుకి ఆనని ఊహకి అందని దూరాల్లో అంతరిక్ష అద్భుతాల్లో ఆవిష్కరించి మానవ మస్తిష్కంలో ప్రశ్నల అలల్ని ఉధృతం చేస్తుంది.

ఒమర్ ఖయాం కవికోకిల మాటలలో చెప్పినట్టు –

ఆదిమధ్యాంత రహితమై యలరుచుండు
కాలయవనిక భేదింపఁ గలమె మనము?
ఇటకు నెందుండివచ్చె నింకెటకుఁ బోవు
ప్రాణి యను ప్రశ్న కెవ్వాఁడు బదులు సెప్పు?

అని సత్యాన్వేషణ మొదలు పెట్టి,

ఎవ్వనిచే జనించు ఎవ్వనిచే జనించు జగ; మెవ్వని లోపల నుండు లీనమై
యెవ్వని యందు డిందు; పరమేశ్వరు డెవ్వడు; మూల కారణం
బెవ్వ; డనాదిమధ్యలయుడెవ్వడు; సర్వము దానయైన వా
డెవ్వడు వాని నాత్మభవు నీశ్వరు నే శరణంబు వేడెదన్

అని మూలకారణానికి శరణాగతి ప్రకటించి

ఆపైన ఏకం సత్ విప్రాః బహుదా వదంతి దగ్గర ఆగి చివరికి తత్వమసి తో కన్-క్లూడ్ చేసేవరకూ  అంతరంగంలో అర్ణవాకాశ సంవాదం జరుగుతూనే ఉంటుంది.

ఐతే ఇదంతా మూలకారణానికి దానితో వ్యక్తికి(ఇండివిడ్యువల్) గల సంబంధానికి సంబంధించిన ప్రాసెస్ మాత్రమే. ఆకాశ, సముద్రాల మిస్టీరియస్ కమ్యూనికేషన్ ఒక్క ఆధ్యాత్మిక తలంలో మాత్రమేనా మనిషిని ప్రభావితం చేసేది? ఠాగూర్ సముద్రాన్ని గురించి చెప్పిన కొన్ని మాటలు ఇక్కడ గుర్తు చేసుకోవాలి.

(శేషం‘)