సముద్రవసనే దేవీ! _/\_ నీరుకంటే బీరు తేలిగ్గా … :-( ప్చ్!ప్చ్!ప్చ్!


ఇంట్లో అమ్మ నెలకి సరిపడా (అనుకుని) జంతికలు, మిక్స్చరూ వగైరాలు తయారు చేసి డబ్బాల్లో పోసిపెడితే మనం రెండుమూడువారాల్లో లాగించెయ్యడం మామూలే. రెండు వారాల్లో ఖాళీ డబ్బాలు చూసుకుని నిన్నకాక మొన్న చేసినవి, అప్పుడే ఖాళీ చేసేసారర్రా!?! అంటూ పాపం అమ్మలు ఆశ్చర్యం, ప్రేమతో కొద్దిపాటి అసహనం కలిపి నిట్టూర్చడమూ మామూలే. (ఇది తెలుగువాళ్ళకి, భారద్దేశానికే కాదు అన్ని దేశాలకీ మామూలేననుకుంటా. ప్రింగిల్స్ పొటాటో చిప్స్ వాడి అడ్వర్టైజింగ్ స్లోగన్, “Once you pop, you can’t stop” చూస్తే అదే అనిపిస్తుంది.) నెల తిరిగేప్పటికి అమ్మలకి మళ్ళీ చిరుతిళ్ళు తయారు చేసేసి డబ్బాలు నింపెయ్యాలనిపిస్తుంది. నింపేస్తారు కూడా. ఐతే ఒక అమ్మకి మాత్రం ఇలా పిల్లలక్కావాల్సినవన్నీ సమకూర్చడం మహా కష్టంగా వుందిట. అందరు అమ్మల్లాగా ఆవిడ నెలకోసారి కాదు సంవత్సరానికి సరిపడా అన్నీ తయారుచేసి పెట్టినా ఆవిడ పిల్లలు ఆర్నెల్లకే అన్నీ అవగొట్టేస్తార్ట. మిగిలిన ఆర్నెల్ల తిండికీ ఆవిణ్ణి నానా తిప్పలూ పెట్టేస్తార్ట.

పన్నెండువేల ఆరు వందల కిలోమీటర్ల వ్యాసమూ,
నలభైవేల కిలోమీటర్ల చుట్టుకొలత,
ఆరు పక్కన ఇరవైనాలుగు సున్నాలు పెడితే ఎంతో అన్ని కిలోల బరువూ వున్న ఆ తల్లికి ఏడు బిలియన్ల మంది పిల్లలు..పిల్లలకి అడిగినంత పెట్టడానికి నానా కష్టాలు పడుతోంది. ఎవరో తెలిసిపోయిందా? ఆ మాత భూమాత, ఆవిడ కన్న ఏడుబిలియన్ల పిల్లల్లో నేనూ ఒకణ్ణి. నేలతల్లి కష్టపడుతోందని తెలిసినా ఓ రెండు మూడ్రోజుల క్రితమే మరీ ఇంత కష్టపడుతోందని తెలిసింది.

ఎర్త్ ఓవర్ షూట్ డే అని గ్లోబల్ ఫుట్-ప్రింట్ నెట్ వర్క్ అనే సంస్థ ఆధ్వర్యంలో, పర్యవేక్షణలో జరుపుకునే ఒకానొక “డే” మొన్న ఆగస్ట్ పదమూడున వచ్చింది. ఆ రోజు గురించి తెలుసుకోవడంలోనే నేలతల్లి పడుతున్న బాధ అర్ధం అయింది. అందుకే ఈ ఆక్రోశం.

ప్రపంచం మొత్తమ్మీద మనుషులం పాటిస్తున్న సవాలక్ష “డే” లకి ఎంతెంతగా వస్తువుల వినిమయం జరిగిపోతోందో లెక్కలేదు. వాటికి రోజూ వుండే బర్తుడేలు, మారేజ్ డేలు, కొత్తగా జరిగే పెళ్ళిళ్ళు, పార్టీలు, ఎట్సెట్………..ట్రాలు కలిపితే ఒక రోజులోనే కోట్ల “డే”లు అవుతాయి. వీటిక్కావాల్సిన తిండి పదార్ధాలూ, సామాగ్రులూ, హంగులూ, ఆర్భాటాలూ?

గ్లోబలైజేషన్ లో భాగంగా తామరతంపరగా పెరిగిపోయిన ప్రయాణాలూ-వాటికవుతున్న ఇంధన వినియోగం?

గ్రౌండ్ వాటర్ మేనేజ్-మెంట్ సరిగ్గా అమలుచెయ్యక, ఎక్కడ పడితే అక్కడ విచక్షణా రహితంగా వెయ్యబడుతున్నబోర్-వెల్స్ , అడుగంటిపోతున్న భూగర్భ జలాలు, బాటిల్డ్ వాటర్ గా మారిపోతున్నసహజంగా దొరకాల్సిన మంచినీళ్ళు, ధరపెట్టి కొనుక్కోలేనివాళ్లకి మిగులుతున్న మునిసిపల్ కుళ్ళు నీళ్ళు ,
నీరు కంటే తేలిగ్గా దొరుకుతున్న బీరు !

అంతరిస్తున్న అరణ్యాలు, పక్షులు, జంతువులూ
నిలవనీడ దొరకని వానపాములూ, కప్పలూ, తేనెటీగలు (ఇవన్నీ ఆరోగ్యకరమైన పర్యావరణానికి చిహ్నాలు)
పెరుగుతున్న సంపదతో సమానంగా సముద్రాలలో పెరుగుతున్న యాసిడ్ లెవెల్స్, గాల్లో నిండుతున్న కాలుష్యం

(ఒకసారి అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంలో షిప్పులో దాదాపు మూడు వారాలు ప్రయాణం చేసినప్పుడు, ఆల్మోస్ట్ ప్రతి రోజూ ఆ అద్భుత నీల జలాల్లో ప్లాస్టిక్ బాటిల్సు తేలుతూ కనబడేవి. నేను ప్రయాణించిన షిప్ సిబ్బంది కూడా షిప్పులో తయారైన వ్యర్ధాల్ని సముద్రంలోకి విసిరెయ్యడం చూసాను. మనిషి అడుగు పెట్టిన ప్రతి చోటా – అది సముద్రమా, ఎవరెస్టా, అంటార్కిటికానా అన్నదాంతో సంబంధంలేకుండా – స్వచ్ఛ భారత్ నిర్వహిస్తే తప్ప లాభంలేదు.)

ఇవన్నీ ఏం చెబుతున్నాయ్?

ప్రకృతిమాత ఒక సంవత్సరంలో ఉత్పత్తి చేసే సహజ వనరుల్ని భూమ్మీదున్న మనుషులందరం కలిసి ఆరు నెలల్లో కన్జ్యూమ్ చేసేస్తున్నాం. దానికి తోడు మన జీవనవిధానాల్లో పెరిగిన నాణ్యతకి, ప్రమాణాలకి అనుగుణంగా పెరుగుతున్న వ్యర్ధాలని భూమాత మొహాన విసిరేస్తున్నాం.

ఒకప్పుడు సముద్రవసనే దేవీ పర్వత స్తనమండితే, విష్ణుపత్నీ నమస్తుభ్యం, పాద స్పర్శం క్షమస్వమే అని భూమాతకి క్షమాపణ చెప్పుకునిగానీ నేల మీద కాలు పెట్టని మనం మోడీ చెప్పేవరకూ స్వచ్ఛభారత్ మాట తెలియనివాళ్ళం అయ్యాం.

1970డిసెంబరు 23న మొదటి ఎర్త్ ఓవర్ షూట్ డే ని ప్రకటించారు. అంటే ఆ సంవత్సరంలో జనం భూమి ఒక ఏడాదిలో పునరుత్పత్తి చేసిన వనరుల్ని సంవత్సరాంతానికి ఒక్క వారం ముందుగా వాడుకున్నారు. ఈ యేడు ఆగస్టు 13ఓవర్ షూట్ డే వచ్చింది అంటే ఐదునెల్ల ముందుగానే వనరులన్నీ స్వాహా అయ్యాయనమాట. ఇండియాకి మట్టుకే లెక్కేస్తే ఓవర్ షూట్ డే ఆర్నెల్లు ముందుగా జూన్ ముప్ఫైన అయిపొయింది. సహజవనరుల లభ్యతలో టాప్ టెన్ దేశాల్లో వుండే ఇండియా, వాటి వినియోగంలో మొదటి మూడు దేశాల్లో వుందిట.
అఫ్-కోర్స్, ఒక్క ఇండియానే అనడానికి లేదు. మన సమస్య జనాభా, ఎన్విరాన్ మెంటల్ రెగ్యులేషన్స్ సరిగ్గా అమలు జరగక పోవడమూను. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉన్న పోటీతత్త్వం, ఎకనామిక్ ప్రెషర్స్, కన్జ్యూమరిజం అసలైన కారణాలు. అభివృద్ధి మంత్రం అని అన్ని దేశాల నాయకులూ పఠించే మంత్రం కళ్ళకి గంతలు కట్టుకుని పరుగెత్తే రేస్ లాగా తయారైంది.

ఒకప్పుడు భారత్ లో ప్రకృతిని ఎంత పవిత్రంగా చూసేవారు?

పాండవులు అరణ్యవాసం చేసినప్పుడు వన్యప్రాణులకి, అడవులకి వత్తిడి కలక్కుండా అడవులు మారేవాళ్ళు. వన్యమృగాలు కలలో కనబడి ఒకసారి, ఋషులు ఒకసారి ధర్మరాజుకి అడవి మారమని కోరడం జరిగింది.

ఆశ్రమధర్మాలలో వానప్రస్థ, సన్యాసాశ్రమాల లక్ష్యాలలో వనరుల పరిమితవినియోగం ద్వారా ప్రకృతిపైన, ఆర్ధిక వ్యవస్థపైన వత్తిడి తగ్గించడం కటనిపిస్తుంది.

అప్పటి పరిస్థితుల నుంచీ చాలా దూరం వచ్చేసాం. అవి మళ్ళీ రావాలనుకోవడం దురాశే కానీ, సైన్సుటెక్నాలజీల ద్వారానైనా పర్యావరణాన్ని రక్షించుకోగలమా? మితిమీరిన వ్యాపార మనస్తత్వం, పేట్రేగిన కన్జ్యూమరిజం – ఈ రెండూ వెనుకంజ వేస్తేగానీ అది సాధ్యం కాదు. ప్చ్!ప్చ్!ప్చ్!

4ksy