-ఇల్లిల్లు తిరిగే తుమ్మెదా! ఒళ్ళు జాగరత!!


జోరుమీదున్నావు తుమ్మెదా , నీ జోరెవరి కోసమే తుమ్మెదా
ఇల్లిల్లు తిరిగేవు తుమ్మెదా, నీ ఒళ్ళు జాగరతే తుమ్మెదా

కవిగారు ఒకమ్మాయి తనని తుమ్మెదతో పోల్చుకుంటూ తనే పాడుకున్నట్టుగా రాశారు శివరంజని సినిమాలోని ఈ పాటని.
సినిమా చూళ్ళేదు. చూసినా పాటర్ధమయ్యే సీను అంతకంటే లేదు. బట్, పాట నచ్చింది. చిన్నప్పుడు పెద్దాళ్ళు చూడనివ్వని సినిమాలన్నీ (అఫ్-కోర్స్, అన్నీ అంటే నిజంగా అన్నీ అనికాదు) యూ ట్యూబ్ లో చూసేస్తున్నా శివరంజని ఇంకా కవర్ చెయ్యలేదు. ఆలస్యానికి కారణం దాసరి దర్శకత్వం అని కొంచెం అనుమానం. ….

A-సర్టిఫికెట్ సినిమా! చూసే యోగం లేదప్పుడు
ఇంకా చూసే ధైర్యం రాలేదిప్పుడు
కారణం? పేజీలకొద్దీ దాసరిచేసే చప్పుడు

దాసరి
నేఁరాసింది కాదా సరి?
స్క్రీన్ ప్లే, దర్శకత్వం సరేసరి
మాటలు,పాటలు కూడా అంటే చేదేమరి
అందులో మనకెవరూ సరి?

శ్రీశ్రీ సిప్రాలి పది పేజీలు తిరగేసానో లేదో, వాక్యనిర్మాణం సరిగా రాని మనకి ప్రాసలు కూడా వచ్చేస్తున్నాయ్. మూకం కరోతి వాచాలం .. అన్నట్టు శ్రీశ్రీ మహిమతో నా కీ-బోర్డుకీ తెలుగుదనం వంటబడుతోంది. [గొప్పలుకాదు, నిఝ్ఝం! ముందు రాసిన లైన్లు అతి పేలవంగా, అంటే వీటికంటే అన్నమాట, వున్నాయి. ఊరికే, సిప్రాలి కాస్సేపు చదివి మళ్ళీ టైపింగుకి కూచోగానే ఇలా మారాయి. నాస్తికుడు శ్రీశ్రీ చేసిన మిరకిల్ ఇది!! మహిమలున్నాయి!! 😉 ]
దర్శకత్వానికి భయపడి సినిమా చూళ్ళేదనడం అన్-ఫెయిర్ అనిపిస్తోంది కదా, సినిమా చూసాక నచ్చితే తూచ్ అంటాను. Oops! I have already started digressing without even mentioning what I wanted to reflect on.

నా తలలో కదిలే అలలు –

శివరంజని గురించి కానీ,
రచయిత గురించి కానీ,
రచన గురించి కానీ
కాదు, అందులో నా నాలెడ్జి అణా-కానీ – కనక సింబాలిక్ శివరంజని, తుమ్మెద గురించి రాసుకుని వూరుకుంటా.

సినిమాలో శివరంజని కధ ఏమౌతుందో తెలీదుగానీ తుమ్మెద బతుకు మాత్రం పై చరణంలో హెచ్చరికకి తగ్గట్టే తెల్లారేలా వుంది.
దాని బతుకెలా తెల్లారితే మనకేం అనుకోడానికి లేదు. ఎందుకంటే –

for every third bite of food you take, thank a bee or other pollinator,” అని Forgotten Pollinators అన్న పుస్తకం రాసిన E.O. Wilson అన్నాడు కాబట్టి. ఫాదర్ ఆఫ్ సోషియో బయోలజీ, ఫాదర్ ఆఫ్ బయోడైవర్సిటీ అని పేరు పొందిన ఈయన్ని లైట్ గా తీసుకునే ఛాన్స్ లేదు. పులిట్జర్ ప్రైజ్ పొందిన రెండు పుస్తకాలు The Social Conquest of Earth, Letters to a Young Scientist ఆయనవే. The Meaning of Human Existence అనే మూడో పుస్తకం న్యూయార్క్ టైమ్స్ బెస్ట్ సెల్లర్. చీమల గురించి ఈయనది మహా ఇంటరెస్టింగ్ కోట్ ఒకటుంది : “Karl Marx was right, socialism works, it is just that he had the wrong species”, చీమలు, తేనెటీగలు లాంటి సామాజిక కీటకాలు కమ్యూనిస్టు వ్యవస్థని పోలిన వ్యవస్థల్లో జీవించడానికి కారణం వాటిల్లో అన్నిటికీ సంతానం పొందే అవకాశం లేకపోవడమేట. జాతి మనుగడ కోసం ఒక రాణి చీమపై ఆధారపడి వుండడంతో దానికోసమే నడ్డి విరిగేలా పనిచేస్తూ సంఘజీవనం చేస్తాయిట. నరజాతిలో సీన్ రివర్స్. ఎవరికి వాళ్ళు సొంత గూడు కట్టుకుని, తమకోసం, సంతానం కోసం కొత్త కొత్త బతుకు తెరువు మార్గాలు కనిపెడుతూ ఉండడంలోనే డార్విన్ సిద్ధాంతం – సర్వైవల్ ఆఫ్ ది ఫిట్టెస్ట్ – ప్రకారం మనిషి మనుగడ నడుస్తుందిట. కమ్యూనిజం విఫలం అవ్వడానికి కార్ల్ మార్క్స్ సిద్ధాంత లోపం కాదు, మనుషుల జీవన విధానానికి ఆ సిద్ధాంతం సూటవ్వదని ఆయన భావం. అయితే, జంతుప్రవృత్తిని వదిలిపెట్టడం మనిషి వల్ల అయ్యేపని కాదనే తిరుమలేశుని భావాన్ని మనం వెతుక్కోవచ్చు.

అదలావుంచి అసలు టాపిక్ లోకి, అంటే తుమ్మెద=కొంకిరము=జంటముక్కాలి=జమలిముక్కాలి=తేటి=తేనెతిండి=మధులిట్టు=మధుపము అనబడే తేనెటీగ విషయానికి వస్తా…

ఈ పోస్టు పోస్టడానికి ఇన్స్పిరేషన్ ఇచ్చిన కొంకిరం కింద ఫోటోలోవుంది. బాలి ఐలాండ్లో ఒకానొక కాఫీ ప్లాంటేషన్ చూడ్డానికి వెళ్ళినప్పుడు నిశ్శబ్దం గా తనపని తను చేసుకుంటూ, పనిలోపనిగా ప్రపంచంలో మనుషులతో సహా అనేక జీవులకి అవసరమైన తిండి సమకూర్చడంలో తను చేస్తున్న మహోపకారం గురించి కించిత్తు ఎరుక లేకుండా, పువ్వు నుంచి పువ్వుకి ఎగురుతున్న ఈ జంటముక్కాలి నా సెల్ ఫోన్ కెమెరాకి చిక్కింది.

IMG_2155

అప్పుడే స్వామి వివేకానంద మాట ఒకటి మనసులో మెదిలింది. ఎక్జాక్ట్ టెక్స్ట్ గుర్తు రావట్లేదు కానీ మొత్తమ్మీద, “నా దృష్టిలో మనిషితో పోలిస్తే ఒక చిన్న కీటకం తన ధర్మాన్ని అతని కన్నా మెరుగ్గా, నిశ్శబ్దంగా, నిస్వార్ధంగా నిర్వర్తిస్తుంది,” అనే అర్ధం వచ్చేలా వుంటుంది. ఆ జమలిముక్కాలి కనబడిన పరిసరాలు, అక్కడి ఆవరించివున్న నిశ్శబ్దం, చుట్టూ వున్న హరిత ప్రకృతి ఆ భావనకి చిక్కదనం కలిగిస్తున్నాయి. ఎదురుగా స్వామి రూపం కనబడలేదన్నమాటేగానీ ఆయన హృదయంలో ఎంతటి కన్విక్షన్ తో పై మాట అన్నారో అది అనుభవానికి తెచ్చేలా వుంది ఆ క్షణం, ఆ స్థలం. ఈ సూక్తి పూర్తి పాఠం కోసం నెట్ లో వెతుకుతుంటే మరో సూక్తి, ప్రపంచానికి అవతలి పక్కనుంచి వచ్చినది, ఇది దొరికింది –

Einestein on insect
పువ్వు చుట్టూ ఒకటి రెండు చుట్లు తిరిగి నెమ్మదిగా పువ్వులోకి వెళ్తున్న ఆ తేటి కదలికలు నాకు వినబడని అదృశ్యమురళీధారి వేణుగానపు పరోక్షానుభవంలావున్నాయి. బాలికి రావడంలో చేసిన విమాన ప్రయాణం వల్లా, ఐలాండ్ లో వాడిన వెహికల్స్ వల్లా కలిగిన వాతావరణ కాలుష్యం అప్పుడే గుర్తుకొచ్చింది. ప్రపంచంలో ఒక్క మనిషి తప్ప అన్ని జీవరాశులూ అదృశ్య వేణువుతో లయ కలుపుతున్నాయి. మనిషి తప్పటడుగులే ఇప్పుడీ తేనెతిండి మనుగడకి ప్రమాదం తెచ్చిపెడుతున్నాయి.
యెస్, ఇల్లిల్లూ తిరిగే తుమ్మెదకి ఒళ్ళు జాగరత ఎలా చూసుకోవాలో తెలియదు పాపం. మనం పంటలపైనా, తోటలపైన జల్లుతున్న పెస్టిసైడ్స్ కి, ఎరువులకి అవి బలౌతున్నాయి. ఒక్క యూఎస్ ఏ లోనే గత యాభైఏళ్లలో ఎప్పుడూ లేనంత అతితక్కువ సంఖ్యలో తేనెపట్లు ఏర్పడుతున్నాయని తేలింది. అన్ని విధాల బాగానే కనబడుతున్న తేనెటీగలు సడెన్ గా పట్లు వదిలిపెట్టి వెళ్లిపోతున్నాయి, సామూహికంగా. ఆ రకంగా యూఎస్ లో సాధారణంగావుండే తేనెపట్లలో మూడో వంతు అదృశ్యం అయ్యాయి.

(((స’శేషం’)))