నా జన్మభూమి ఎంతో అందమైన దేశము (2) – Tigers of Bandhavghar


అడవిలో టూరిస్టుల్ని మోసే ఏనుగులూ, జీపులూ దగ్గరగా రావడం ఇష్టం ఉండేది కాదుట ఛార్జర్ కి. మరీ హద్దు మీరుతున్నట్టనిపిస్తే వాటి మీద దాడి చేయబోతున్నట్టు హడావిడి చేసేది, గర్జించేది. అందుకే ఆ పేరు వచ్చింది. ఐతే ఏ ఎటాక్ లోనూ ఎవరూ గాయపడలేదు. ఉత్తుత్తి మాక్ ఎటాక్స్. మనుషుల్ని దగ్గరగా చూడడం అలవాటు పడిన అడవి మృగాలలో టాలరెన్స్ లెవెల్స్ అన్నిటికీ ఒకలాగా ఉండవు. పులులయితే కొన్ని చూసి చూడనట్టు వదిలేస్తే, కొన్ని దట్టమైన గడ్డిలోకి, చెట్లలోకి వెళ్ళిపోయి తప్పించుకు తిరుగుతాయి. ఛార్జర్ లాంటివి సరేసరి. మరీ చిన్న పిల్లలతో ఉన్న అడపులి జోలికి ఎట్టి పరిస్థితిలో వెళ్ళకూడదు. ఛార్జర్ దాదాపు పదేళ్లు రాజ్యం చేసి 2000 సంవత్సరంలో చనిపోయింది. ఇప్పుడు బాంధవఘర్లొ ఉన్న పులులన్నీ ఛార్జర్ తో ఏదో రకంగా చుట్టరికం ఉన్నవే అంటారు. ఆశ్చర్యమేంలేదు. పదేళ్లంటే వైల్డ్ టైగర్స్ లెక్కలో ఒక జీవితకాలం. ఛార్జర్ పదేళ్లు డామినెంట్ మేల్ గా పార్కు టూరిజం జోన్ అంతటినీ తన స్వాధీనంలొ ఉంచుకుంది. ఆ కాలంలో ఎన్నో మగపులుల్ని ఆ ప్రాంతంనుంచి తరిమేసి ఉంటుంది. పెద్ద టూరిస్ట్ ఎట్రాక్షన్ అయిన ఛార్జర్ చివరలో మరో యువపులి చేతిలో గాయపడి, వేటాడలేక యాతన పడింది. పార్క్ వాళ్ళు అది ఉన్న ప్రాంతం కనిపెట్టి దానికి ఆహారం అందించి, ఇతర పులులు దాని జోలికి రాకుండా కాపలా కాసి అది సహజంగానే పోయేందుకు పరిస్థితులు కల్పించారు.

ఛార్జర్ కి ఆ పేరు రాక ముందు మరో పేరు ఉండేదిట. అది పీ.పీ.సింగ్. ఒకసారి అది టూరిస్ట్ ఏనుగుపై ఉత్తుత్తి దాడి చేసినపుడు దాని గర్జనలు, బెదిరిన ఏనుగు సృష్టించిన గందరగోళం టూరిస్టుల్లో ఒకాయనలొ అసంకల్పిత ప్రతీకార చర్యలు కలిగించాయిట. నట్టడివిలో బట్టలు మార్చుకోవాల్సిన పరిస్థితి. అప్పట్నుంచీ గైడ్స్ పీ.పీ.సింగ్ అని పిలవడం మొదలెట్టారు. తరువాతెప్పుడో ఛార్జర్ పేరు వచ్చింది. ఇదీ క్లుప్తంగా ఛార్జర్ కధ.

ఛార్జర్ ని సమాధి చేసిన చోటు చాలా ఎత్తైన చెట్లతో, గడ్డీ, తుప్పలు మరీ గుబురుగా లేకుండా ఉంది. అతి నిశ్శబ్దంగా ఉంది. మృగరాజుపై గౌరవం అన్నట్టు గైడూ, డ్రైవరు కూడా మౌనంగా ఉన్నారు. పదేళ్ళ పాటు వాళ్లకి ఉద్యోగ భద్రత కల్పించింది ఆ పులి. ఆ మాత్రం గౌరవం ఉండదా? ఆ నిశ్శబ్దంలో లంగూర్ మంకీ అరుపు వినబడింది. ఏదో ప్రిడేటర్ ని చూసిందో లేక అనుమానంతోనో ఒక హెచ్చరిక చేసింది. ఇతర కోతులూ, నేల మీదున్న జింకల్లాంటి జంతువులూ కూడా ఈ హెచ్చరికల మీద చాలా ఆధారపడతాయి. నిజానికి కొండముచ్చుకీ – మచ్చల జింకకీ symbiotic relationship/ interspecies friendship ఉంది. రక్షణ కోసం ఒకదానిపై ఒకటి ఆధారపడతాయి. ఎత్తులో ఉండి దూరంలో ఉన్న ప్రమాదాల్ని కనిపెట్టడం కోతికి తేలిక. గడ్డిలో, పొదల్లో దాగిన ప్రిడేటర్స్ ని పసిగట్టడం జింకకి వీలవుతుంది. పరిణామక్రమంలొ రెండు జాతులూ ఒకదాని ఉపయోగం ఒకటి గ్రహించుకున్నాయి. వీలయినంతవరకూ దగ్గరగా మసులుతాయి. కలిసి ఉంటే కలదు సుఖం అనేది కేవలం మనిషి కనిపెట్టిన సత్యం కాదు. సంఘ జీవనపు ఉపయోగం ప్రతీ జీవి గ్రహించగలదు. ప్రకృతి సహజమైన జంతుప్రజ్ఞ ఉన్న స్థాయినిబట్టీ ప్రతీ జీవీ తన పరిసరాలతో, తన జాతి జీవులతో, ఇతర జాతులతో కూడా సంబంధాలు ఏర్పాటు చేసుకుంటాయి. వాటిలో అవి బుద్ధిపూర్వకంగా మోసాలు చేసుకోవడం వుండదు. అది కూడా సాధించిన ఘనత మనిషికి మాత్రమే చెందుతుంది. Sorry for the digression. లంగూర్ మంకీ అరుపుతో మాలో ఎక్స్పెక్టేషన్ పెరిగిపోయింది. ఏదో జంతువు దగ్గర్లో తిరుగుతోంది. ఏ క్షణంలోనయినా మా కంట బడవచ్చు. అక్కడున్న గాఢమైన నిశ్శబ్దం చూస్తే ఆ జంతువు పులే కావచ్చు. ఓ పది నిమిషాలు అక్కడే ఉన్నాం. మా జీపు ఒక్కటే. వాహ్! ఫస్ట్ ట్రిప్ లో అందరికంటే ముందు పులిని చూసినవాళ్ళం మేమే అవుతాం అనిపించలేదు. జిమ్ కార్బెట్ స్టైల్లో ఒంటరిగా (ఇంచుమించు) పులిని ఫేస్ చెయ్యబోతున్నాం. జూలో, సర్కస్ లో లా కాకుండా పులిని దాని సహజ వాతావరణంలో నీ ఇంటికొచ్చా! నీ నట్టింటికొచ్చా! అన్నంత లెవెల్లో ఎదుర్కోబోతున్నామనే ఎక్సైట్-మెంట్. భయం వేస్తే ఎలా? దానికి భయ పెడదామని సరదా పుడితే ఎలా? ఇలాంటి ప్రశ్నలేంలేవు బుర్రలో. ఐదు నిముషాలయ్యింది. మంకీ అరుపులు ఆగిపోయాయి. ఫాల్స్ అలార్మ్ కావచ్చు. థ్రిల్ కాస్తా నిల్. రోజుల తరబడి పులులు ఎక్కువ సంఖ్యలో ఉన్న అడవుల్లో తిరిగినా కనీసం దాని కాలి గుర్తులు కూడా సరిగ్గా దొరకని జిమ్ కార్బెట్ అనుభవాలు గుర్తుచేసుకున్నాం. జీపు కదిలింది. చూద్దాం! ఇంకా నాలుగ్గంటల టైముంది అడవిలో తిరగడానికి ఈ మొట్ట మొదటి సఫారీలో. ఇదిగో ఇదీ ఛార్జర్ని బరీ చేసిన స్థలం –

DSC_0874

మళ్ళీ అడవిలోకి ప్రయాణం. దారిలో అడవులన్నా పులులన్నా ఎందుకు నాకీ పిచ్చి అని ఒక పనికిమాలిన డౌట్ వచ్చింది. కొన్ని క్షణాల పాటే ఉన్నా నా మటుకు అది చాలా ఇంట్రెస్టింగ్ డౌట్. ఎందుకంటే మా యింట్లో ఎవరికీ లేని వైల్డ్ లైఫ్ ఇంటరెస్ట్ నాకు ఎలా ఏ సందర్భంలో కలిగివుంటుందా అని గతాన్ని తవ్వుకోవడం కూడా ఎందుకో బావుంటుంది. నిశ్శబ్దమైన అడవి మధ్య మనకి తెలియకుండా మన్ని అబ్జర్వ్ చేస్తూ పచ్చటి కళ్ళు రెండు చాలా దగ్గర్లోనే ఉన్న ఫీలింగ్ ఉంటుందే, అందులో ఒకటో, రెండో శాతమైనా ఆ మెమరీ మైనింగ్ వల్ల కలుగుతుంది. ఆ మెమరీస్ లో నాకు తెలిసి మొట్టమొదట పులి గురించి విన్న నిజమైన కధో, నిజమా అనిపించే కధో ఏదైతేనేం అది చెప్తాను. ఐదారేళ్ల వయసులో మా నాన్న చెప్పిన కధ. బెడ్రూమ్ కిటికీలోంచి చంద్రుణ్ణి తెల్లవార్లూ చూస్తూ చంద్రుడు వెళ్లి సూర్యుడు ఎలా వస్తాడో చూడాలని నాకో ప్రాజెక్టుండేది అప్పుడు. (ఇప్పటికీ పూర్తవ్వలేదు) అలా చంద్రుణ్ణి చూస్తూ కధ చెప్పమంటే చెప్పిన కధ ఇది.

సీలేరు అనే వూరు, ఆ వూరి చుట్టూ దట్టమైన అడవులు. కంప్లీట్ విత్ టైగర్స్ అనమాట. రాత్రిళ్ళు బయటకొస్తే పులో, చిరత పులో ఎదురవ్వడం చాల సాధారణంట అక్కడ. అక్కడ హైడ్రో ఎలక్ట్రిక్ స్టేషన్ ఉంది. అందులో స్టాఫ్ కి అక్కడే క్వార్టర్స్. ఆ స్టాఫ్ లో ఒకడే ఈ కధకి నాయకుడు (అని నా ఉద్దేశం, కన్ఫర్మ్ చేసుకోవాలని అప్పుడు తెలియదు, ఇప్పుడు కుదరదు). సరే కదా నాయకుడు ఒక రాత్రి చలి మంట వేసుకుని ఒక్కడే కూచున్నాడు. వేచ్చాదనానికి నెమ్మదిగా కునుకు పట్టింది. కాస్సేపటికి మెలుకువొచ్చి చూస్తే మంటకవతల ఓ పులి కూర్చుని ఉందిట. అదీ చలి కాగుతోంది. పనిలో పనిగా నోరు తెరిచి వేడి తగిలేలా పెట్టుకుందిట. అడ్డమైన మాంసాలూ తిని బ్రష్ చేసుకోకుండా వదిలేసినందువల్ల పళ్ళలో బాక్టీరియా చేరి బాధ పెడుతుంటే పులులు ఇలా మంటలు కనిపించినప్పుడు నోరక్కడ పెట్టి క్రిముల్ని వదిలించుకుంటాయిట. ఐతే కధలో పులికి కానీ, హీరోక్కానీ ఈ విషయం తెలుసో లేదో అనేది పక్కన పెట్టాల్సిన అవసరం ఉంది కనక అదలా వదిలేస్తున్నాను. సరే పులిని ముందు హీరో చూసాడు. అసంకల్పిత ప్రతీకార చర్య జరిగింది. ఐనా మనవాడు బుర్ర స్టేబుల్ గా ఉంచుకున్నాడు. లేచి పరిగెడితే పులి వెంట పడుతుంది. దానికా చాన్స్ ఇవ్వకుండా తప్పించుకోవాలి. మండుతున్న కట్టె మెల్లిగా తీసి తెరిచిన పులి నోట్లో విసిరేసి పారిపోయాడు. పులేం బాధలు పడిందో పాపం హీరో మాత్రం ప్రాణాలతో బైట పడ్డాడు. ఇప్పుడైతే క్రూరమైన కధ అనిపిస్తుంది. అలా అని అప్పుడు కూడా పులి చచ్చి, కధ సుఖాంతం అయిందని నేను సంబరపడ్డ గుర్తు లేదు. This last point is something that makes me happy over that matter. ఈ కధ కాక ఇతర కధలున్నా ఎంతో కొంత రియాలిటీకి దగ్గరగా ఉన్న టైగర్ స్టోరీ ఇది.

దీని తరువాత జంతువుల మీద కొంతవరకూ సైంటిఫిక్ ఇంట్రెస్ట్ పెరగడానికి కారణం సెవెంత్ లో ఉండగా మా పిన్ని ప్రెజెంట్ చేసిన ‘పిల్లి జాతి’ అనే నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్ పబ్లికేషన్. Cat Family పేరుతో  M.D. చతుర్వేది వ్రాసిన పుస్తకానికి తెలుగు అనువాదం. సింహంతో మొదలై పిల్లి వరకూ ఇండియాలో ఇప్పుడూ/ఒకప్పుడూ ఉన్న జంతువులన్నిటి గురించీ వ్రాసినది.

దాని తర్వాత, దాని ప్రభావం వల్ల అనొచ్చేమో, సర్కస్ లో సింహాన్ని (in fact, బోనులో పడుకునున్న సింహం తోక చివరి కుచ్చుని) ముట్టుకోవడం జంతువులపై ఇంట్రెస్ట్ ఇంకా పెరిగిపోవడానికి కారణం అయిందని అనుమానమో, అభిప్రాయమో – అది కూడా ఒకటుంది. ఆ విషయాలు నెక్స్ట్ ఇన్స్టాల్మెంట్ లో.

(సశేషం)

***4ksy***