నో.వా.చే.రా – 001 (స్వచ్ఛ భారత్ / పటేల్ .vs. నెహ్రూ)


స్వచ్ఛ భారత్ స్లోగన్ తో, ఒక్కొక్కరు మరో తొమ్మిదిమందికి పిలుపునివ్వడమనే కాన్సెప్ట్ తో మోడీ సృష్టించిన క్లీన్లినెస్ ఫీవర్ ఎంతవరకూ సక్సెస్ అవుతుందనే ప్రశ్నచాలామందికి ఉంది. సెలబ్రిటీలు చీపుళ్ళు పట్టుకుని ఫొటోజెనిక్ ఊడ్పులు ఊడ్చినంత మాత్రాన శుభ్రత మన సంస్కృతిగా మారిపోతుందా అని పెదవి విరిచేవాళ్ళు, మీడియాకెక్కేవాళ్ళు బాగానే ఉన్నారు. ఏ మాటకామాటే చెప్పుకోవాలి. స్వచ్ఛ భారత్ కి ఇంతకుముందు ఏ నాయకు-డూ/రాలూ ఇవ్వని విజిబిలిటీ ఇచ్చినందుకు మోడీని  మెచ్చుకుని తీరాలి. తనని, తన పరిపాలనా దక్షతని ఎలా ప్రొజెక్ట్ చేసుకోవాలో మోడీకి తెలిసినంత ఎవరికీ తెలియదు. అందువల్ల స్వచ్ఛ భారత్ ని పుణ్యానికీ పురుషార్దానికీ కూడా ఆయన వాడుకుంటాడని అనుకోడంలో తప్పు లేదు. నిజానికి వాడుకోవాలి కూడా. ప్రజలకే లాభం. తరువాత వచ్చే లీడర్లకీ ఇలాంటి కార్యక్రమాలు ఏదో ఒకటి నెత్తికేత్తుకోవాల్సిన ట్రెండ్ ఏర్పడుతుంది. దీనివల్ల రాజకీయాల్లో క్లీన్లినెస్ సంగతెలా ఉన్నా క్లీన్లినెస్ రాజకీయాలు మొదలై, మన అదృష్టం బావుంటే విదేశాల్లో గ్రీన్ పార్టీల్లాగ మనదేశంలో శుభ్రత పార్టీలు ఏర్పడే అవకాశం ఉంది. కానీ ఒక కండిషన్. ప్రజల్లోకి స్వచ్చ్ భారత్ ఫీవర్ వ్యాపించాలి. మా పరిసరాలు పరిశుభ్రంగా ఉండాలి అని ప్రజలందరూ ఫీలవ్వాలి, డిమాండ్ చెయ్యాలి. ఎవరికివాళ్ళు శుభ్రంగా ఉండి, పరిసరాల శుభ్రతకి పాటు పడాలి. అలాంటి మార్పు ప్రజల్లో చూసిన నాయకులు వాళ్ళని వోటు బాంకుగా మార్చుకోడానికి వాళ్ళే రోడ్లు, టాయిలెట్స్ క్లీన్ చెయ్యడం నుంచీ, మునిసిపాల్టీలు/కార్పోరేషన్లూ శుభ్రతపై దృష్టి పెట్టేవరకు ఎన్ని పాట్లైనా పడతారు.

జనం చూస్తున్నారు కదాని “చెత్త” సినిమాలు తీస్తున్నాం అని తెలుగు సినిమా నిర్మాతలు డైరెక్టర్లు, మాకు వేరే గత్యంతరం లేకే ఈ “చెత్త” చూస్తున్నామని జనం అనుకోబట్టే కదా సినిమాల్లో ఇంత “చెత్త” తయారయింది? అసలు చెత్త కూడా ప్రజల్లో, నాయకుల్లో, అధికారుల్లో ఇలాంటి ఉదాసీనత వల్లే గుట్టలుగా పేరుకుపోతుంది. సింగపూర్ ఎంత క్లీన్ గా ఉందో అని అమెరికన్స్, ఆస్ట్రేలియన్స్ కూడా నోరు తెరుస్తారు. అంత క్లీన్లినెస్ సాధించడానికి అక్కడి గవర్నమెంట్ ఎంత శ్రమ పడిందో తెలిస్తే ఇంకా పెద్దగా నోరు తెరుస్తారు. సింగపూర్ మొదటి ప్రధాని, లీ కువాన్ యూ 1965 ప్రాంతాల్లో మొదటిసారి బెంగుళూర్ వెళ్ళినప్పుడు, ఆ సిటీ ఒక ఉద్యానవనంలా ఉండడం చూసి సింగపూర్ అలా వుండాలి అని సంకల్పించుకున్నాడు. ఆ సంకల్పంలో ధృఢత్వం ఎంతుందో చెప్పాలా? స్వాతంత్ర్యం వచ్చి 50 ఏళ్లవుతున్నా సడలలేదు. కేవలం ప్రభుత్వం తల్చుకుని,- ఫైన్లు వేసి, క్లీన్ వర్క్ ఆర్డర్స్ ఇచ్చి, లిఫ్ట్స్ లో పబ్లిక్ ప్లేసెస్ లో కెమేరాలు పెట్టీ – రకరకాలుగా, జనం శుభ్రతకి అలవాటుపడేలా మార్చారు. నిజానికి ఒకప్పటి చైనీస్ లో శుభ్రత గురించి ఎంత తక్కువ మాట్లాడుకుంటే అంత మంచిది. అలాంటిది వాళ్ళూ ఇప్పుడు దానికలవాటు పడిపోయారు. ఎవరో ఫారిన్ పెద్ద మనిషి ఒకసారి అన్నాడట – వ్యక్తిగత శుభ్రతలో మీ భారతీయుల్ని మించిన వాళ్ళు లేరు, పరిసరాల అపరిశుభ్రతలో కూడా మిమ్మల్ని మించిన వాళ్ళు లేరు – అని. ఎవరో మరో పెద్దాయన, ఇండియనే, వ్రాస్తే చదివాను. దురదృష్టం, పేర్లు గుర్తుకి రావట్లేదు. ఫారినర్ అన్నాడని మనకి కోపం రావచ్చు కానీ (ఇది రాసినందుకు నామీదా రావచ్చు) ఆ కామెంట్ కరెక్టే కదా?

కావాలంటే మహత్మా గాంధీ అనుయాయి, శ్రీ V. కళ్యాణం గారిని అడగొచ్చు. 1948 నుంచీ ఇప్పటి వరకు ఆయన తను ఉంటున్న ఇల్లుతో మొదలుపెట్టి , చుట్టుప్రక్కల ప్రాంతం అంతా, ఆ వీదితో సహా ప్రతిరోజూ శుభ్రం చేస్తారట. 93 ఏళ్ళ వయసులో ఇప్పుడు ఆ వీధిని తుడిచే ఓపిక లేక మిగిలినవి క్లీన్ చేస్తున్నారట. ఆయన ఫ్రస్ట్రేషన్ ఎలా ఉందంటే – ఆయన పొరుగునే ఉన్న ఓ లక్షాధికారి ఈయన తుడిచిన ప్రదేశాన్ని ఎప్పటికప్పుడు కాల్చి పారేసిన సిగరెట్లతో నింపుతూ ఉంటాడట. ప్రతిరోజూ పెద్ద మనిషి పడుతున్న శ్రమ చూసి కూడా సంఘంలో స్టేటస్ ఉన్న వ్యక్తి ఇలా ఉంటే, మిగిలినవాళ్ళ గురించి చెప్పుకోవాలా? ఇలాంటివి విన్నప్పుడే మోడీ ఆశయం ఫలిస్తుందా అనిపిస్తుంది. స్వచ్ఛ భారత్ ఫీవర్ ఒక్క సెలబ్రిటీలకే పరిమితం అవకుండా సామాన్యులని ప్రభావితం చేసి వాళ్ళే ఈ ఉద్యమానికి లీడర్-షిప్ వహించేలా చూస్తె బావుండనిపిస్తుంది. స్వచ్ఛ భారత్ మీద ప్రజలు పెట్టుకున్న ఆశలు తీరాలంటే ప్రజల్లోనే ఎక్కువ మార్పు రావాలి. మోడీకి ఆ విధమైన మార్పు తెచ్చే ప్లానేమన్నా ఉందా అంటే, ఉండే ఉంటుంది అనుకోవాలి. ఆయన ప్లాన్లన్నీ ఒకేసారి చెప్పేసే రకం కాదు కనక. ఒక వేళ ప్లాన్ లేకపోతే? పాలిటిక్సులో, పరిపాలనలో పడి దీన్నంతగా పట్టించుకోలేకపోతే?

ఈ మధ్య మహారాష్ట్రలో సంగీతా అవలే అని ఒకావిడ మంగళ సూత్రాలమ్మిన డబ్బుతో ఇంట్లో టాయిలెట్ కట్టించుకుందని విన్నాం. ఆవిడని పంకజా ముండే సన్మానించి, కొత్త మంగళ సూత్రాలిచ్చిందని కూడా విన్నాం. ఫ్రాంక్లీ స్పీకింగ్, స్వచ్ఛ భారత్ కాన్సెప్ట్ పుట్టక ముందు ఇది జరిగితే, పొరపాటునో, గ్రహపాటునో మన మీడియా అది హైలైట్ చేసి ఉంటే  ఎలా ఎనలైజ్ చేసేవాళ్ళం ఈ విషయాన్ని?

ఒక పల్లెటూళ్ళో, మంగళ సూత్రాలకి అత్యంత సెంటిమెంటల్ వాల్యూ ఉన్న చోట, అవి అమ్మి టాయిలెట్ కట్టించుకోవడం – పాములు, తేళ్ళ భయం వల్ల కావచ్చు; కొన్ని చోట్ల చిరుతపులుల్లాంటి జంతువులు గ్రామాల్లోకి వస్తూ ఉంటాయి, ఆ భయం కావచ్చు; చీకట్లో బహిర్భూమికి వెళ్తూ అత్యాచారాలకి గురైన కేసులు విన్నాం, ఆ భయం కావచ్చు అనుకుంటాం. సడెన్ గా మారుమూల గ్రామంలో ఓ వ్యక్తికి దేశ శుభ్రత గురించి ఆందోళన పట్టుకుందనే కోణంలో ఆలోచన పోదు. నిజానికి అసలెవరూ ఆలోచించరు ఈ విషయాన్ని.

సెలబ్రిటీలు ఫొటోజేనిక్ ఊడ్పులు ఊడ్చినా, మీడియా రెచ్చిపోయి హైలైట్ చేసినా, ముఖ్యమంత్రులూ, నాయకులూ సడెన్ గా “ఆమ్ ఆద్మీ’లైపోయినా మోడీ దృష్టి అటుందనీ, ఆయన దృష్టిలో పడాలని ఈ హడావిడంతా. ఆయనతో పాటు ఆయన చేసినవన్నీసెన్సేషన్ అన్న మూడ్.లో  మీడియా, దాని మీద ఆధారపడిన చోటా మోటా రాజకీయ నాయకులు, మంత్రులూ ఉన్నారు కనక ఈ అటెన్షన్ అంతా.
మోడీ దృష్టిపధం నుంచి స్వచ్ఛ భారత్ ఏ మాత్రం తప్పుకున్నా ఇక అంతే అది అందరి దృష్టిపధం నుంచీ జారిపోయినట్టే. లేకపోతే వీళ్ళందరికీ ఇన్నాళ్ళుగా రాని ఉత్సాహం, సామాజిక బాధ్యత ఎక్కణ్ణుంచి వచ్చాయ్? అమితాబ్, సల్మాన్ లాంటి వాళ్ళు తల్చుకుంటే ఇలాంటి అవేర్ నెస్ తీసుకురాలేరా? పోనీ చిరంజీవి తల్చుకోవచ్చుగా స్టాలిన్ లోలాగ? మరి రజనీ కాంత్ గానీ తల్చుకుంటే దేవుడు కూడా చీపురు పట్టుకుని రావాలే? మోడీ వస్తే గానీ వీళ్ళకి ఐడియాలు రావా? లీడర్ షిప్ లేక అలమటిస్తున్నారా?సామాన్యులు ఈ మాటంటే ఒప్పుకోవచ్చు గానీ, సెలబ్రిటీలు, బిజినెస్ టైకూన్లు అంటే నమ్మడం కష్టం. (Rest in the next post)
*******************************************************************************
వైజాగ్ తీరప్రాంతంలో డాల్ఫిన్ పాప్యులేషన్ పెరిగిందని ఈనాడు వార్త. వాటి సంచారాన్ని గమనించిన నేవీషిప్స్ నుంచి వచ్చిన సమాచారం ఇది. INS Savithri Sea trials కి వెళ్ళినప్పుడు నేను చూసిన డాల్ఫిన్స్, అవి స్కూలు పిల్లల్లా నీలి కెరటాల మధ్య దూకుతూ పోవడం … ఆ దృశ్యాలు గుర్తొస్తున్నాయి. అప్పుడు సముద్రంలో తాబేళ్ళు అరుదైపోయాయనేవాళ్ళు. డాల్ఫిన్స్, ఫ్లయింగ్ ఫిష్ తప్ప ఇంకేమీ కనబడేవి కావు. ఈ మధ్య కాలంలో డాల్ఫిన్స్ కూడా తగ్గి, మళ్ళీ వాటి సంఖ్య పెరుగుతోందని వార్త రావడం సంతోషం.
*******************************************************************************
భావి “భార”త “యువ” ప్రధాని, రాహుల్ గాంధీ జోక్ పేల్చారు … “జవహర్ లాల్ నెహ్రూ విధానాలు ఇప్పటికీ అనుసరించదగినవి”, అని. ఇక్కడ జోక్ నెహ్రూ విధానాల గురించి కాదు, ఇన్నాళ్ళకి రాహుల్ కి అవి గుర్తుకు రావడం గురించి. 2004 నుంచీ ఇప్పటి వరకూ సోనియా, రాహుల్, ప్రియాంక నెహ్రూని పబ్లిక్ లో తలచుకున్న సందర్భాలు వేళ్ళ మీద లెక్కపెట్టొచ్చు. నెహ్రూ పాటించిన పార్లమెంటరీ విలువలని కాంగ్రెస్ కొనసాగించిన వైనం చూడాలంటే ఒక్క ఆంధ్ర ప్రదేశ్ విభజన పై లోక్ సభలో జరిగిన రాద్ధాంతం తల్చుకుంటే చాలు. Jokes apart, ఎవరెన్ని విమర్శలు చేసినా చరిత్రలో నెహ్రూ స్థానం, ఆయన ప్రత్యేకత ఆయనవే. పాలసీలు ఎంచుకోవడంలో, వాటి అమలులో తప్పులు చేసి ఉండవచ్చు, కానీ దేశం పట్ల ఆయన నిజాయితీని అనుమానించాల్సిన అవసరం ఉందా? చిన్న చిన్న రాజ్యాలుగా విడిపోయిన సంస్కృతి ఒక దేశంగా ఆవిర్భవించి కొత్త దిశని దశని వెతుక్కుంటున్న సమయంలో అనేక కన్ఫ్యూజన్స్ ఉంటాయి. దేశ విభజన సమస్యలు, కులమత విబేధాల నిర్మూలన, ఆర్ధిక వ్యవస్థ వ్యవసాయం నుంచి పరిశ్రమల వైపుకి మారడం, అమెరికా-సోవియెట్ల కోల్డ్ వార్ ప్రభావం పడని విదేశీ విధానం, ఇండియాని శాస్త్రీయంగా అగ్ర దేశాల స్థాయికి తీసుకెళ్లడం – ఇవన్నీ అర్ధం చేసుకోవటం, అవసరమైన చోట కొత్త కాన్సెప్ట్స్ రూపొందించటం లాంటివెన్నో నెహ్రూ, ఆయన సహచరులు ఎదుర్కొన్న అంశాలు. నేషన్ బిల్డింగ్ కి సంబంధించిన విషయాలు. ఇప్పటి ప్రభుత్వాలకి నేషన్ బిల్డింగ్ ప్రధాన వ్యవహారం కాదు. వాటి పని మారుతున్న ప్రపంచ పరిస్థితుల్ని అర్ధం చేసుకుని దేశానికి సరైన దిశా నిర్దేశం చెయ్యడం. ఈ మౌలిక బేధాన్ని విస్మరించి అరవై ఐదేళ్ల క్రితం జరిగిన వాటిని ఇప్పటి పరిస్థితుల కోణంలో చూసి తిట్టడం ….
మా ముత్తాతకి బుద్ధిలేదు వ్యాపారమో, ఫాక్టరీయో పెట్టకుండా వ్యవసాయం చేసాడని ఓ మనవడు విసుక్కుంటే ఎలా వుంటుంది? అలా వుంది.
ధర్మరాజు చేసిన పొరపాట్లని భీముడు, ద్రౌపది, అర్జునుడు మాటి మాటికి ఎత్తి చూపినా ఓవరాల్ గా ఆయన డైరెక్షన్ లోనే నడిచారు. అలాగే నెహ్రూతో పాలసీ పరమైన విబేదాలున్నా పటేల్ టీమ్ స్పిరిట్ తో నెహ్రూ విధానాలని బహిరంగ విమర్శ చెయ్యలేదు. విబేధాలు అంతర్గతంగానే ఉంచారు. మరీ అంత తీవ్ర విబేధాలుంటే పార్టీని, పదవినీ పట్టుకుని వ్రేలాడే మనస్తత్వం, వ్యక్తిత్వం ఆయనవి కావు. ఆయన ఉక్కు మనిషే.
ఆ ఇద్దరి నిజాయితీకి ఆధారాలు కావాలంటే –
గాంధీజీ హత్య తర్వాత పటేల్ మామూలు మనిషి కాలేకపోవడం, హోమ్ మినిస్టర్ గా అది తన నైతిక బాధ్యత అని ఫీలవడం.
చైనా యుద్ధం షాక్ నుంచి నెహ్రూ ఎప్పటికీ కోలుకోలేక పోవడం
– ఇవి చాలవా? అవి నమ్మల్సిన ఆవసరం లేదూ అంటే మన జనరేషన్ వాళ్ళు నమ్మితే చరిత్ర అంతా నమ్మాలి, లేకపోతే ఏమీ నమ్మకూడదు. సెలెక్టివ్ గా నమ్ముతాం అంటే … సారీ, నో కామెంట్స్.
రాజకీయ అవసరం కొద్దీ బీజేపీ పటేల్ ని సొంతం చేసుకున్నా, నెహ్రూని తిట్టాల్సిన అవసరంలేదు. అలాగే బీజేపీ పటేల్ పేరున రాజకీయ లబ్ది పొందకూడదని ఎప్పుడో తాము వదిలేసిన నెహ్రూని ఇప్పుడు కాంగ్రెస్ కొత్తగా ప్రమోట్ చెయ్యడం హాస్యాస్పదంగా ఉంటుంది. మనం ఇవన్నీ చూసి నెహ్రూ, పటేల్ వర్గాలుగా విడిపోతే చివరికి మిగిలేది రాజకీయం, చారిత్రక వ్యక్తులకి అన్యాయం. గాంధీ, నెహ్రూ, పటేల్, రాజాజీ, అంబేద్కర్, …. they were the products of their times and they acted in accordance with the values they beleived in. They tried to bring new ideas and new lines of thinking to the people of a budding nation and that in their own special individual styles. To allow these national icons to be used as political tools or not can only left to people’s understanding of the great leaders’ statesmanship and their times. It is upto individuals to prefer or project one of them as a better alternative but it should not lead to downsizing the others.

2011-03-02_13-57-27_329